laatste wijziging: 31 oktober 2002
HOME

JAKOBUS VERSUS PAULUS

Reformatie
de overeenstemming
het verschil
typerend...
Abraham vóór en ná zijn besnijdenis
onderscheiden i.p.v. mengen

Reformatie
Op de achtergrond van het conflict tijdens de Reformatie speelde heel sterk het grote verschil tussen de Bijbelschrijvers Jakobus en Paulus. Luther beriep zich stevast op Paulus, die genade alléén predikte. Zijn Roomse opponenten echter wierpen hem allerlei uitspraken van Jakobus voor de voeten. Luther wist daar niet goed raad mee. Hij diskwalificeerde de brief van Jakobus als een "strooien brief". Hoewel Luther terecht weigerde om Paulus' uitspraken te laten afzwakken door beweringen van Jakobus - hij deed Jakobus bepaald geen recht.

de overeenstemming
Eerst even het volgende. Hoe groot het verschil tussen Jakobus en Paulus ook moge zijn, er is ook ongetwijfeld 'overlap'. Beiden bouwden op het feit van de opstanding van Christus (1Korinthe 15:11Daarom dan, ik (=Paulus) of zij (o.a. Jakobus), zo prediken wij, en zo zijt gij tot het geloof gekomen.). En als Jakobus schrijft: "geloof zonder werken is dood" (2:26) sluit dit sluit naadloos aan op Paulus' onderwijs. Die schreef n.a.v. praktijken op Kreta afkeurend: "zij belijden wel dat ze God kennen, maar met hun werken verloochenen zij Hem" (Titus 1:16).

het verschil
Maar dan nu het verschil. Jakobus schrijft:

"Gij ziet, dat een mens gerechtvaardigd wordt uit werken en niet slechts uit geloof".
(Jakobus 2:24)

Terwijl Paulus schrijft:

"Hem echter, die niet werkt, maar zijn geloof vestigt op Hem, die de goddeloze rechtvaardigt, wordt zijn geloof gerekend tot gerechtigheid". (Romeinen 4:5).

Is dit verschil niet enorm?! Enerzijds: gerechtvaardigd mede op grond van werken. En anderszijds: geen werken. Sterker nog: God rechtvaardigt de goddeloze! Dat laatste kon zelfs Luther niet geloven. En laten we wel wezen: het is ook ongelofelijk! Want als God zelfs de goddeloze rechtvaardigt... ja, dan... dan rechtvaardigt Hij alle mensen! (Romeinen 5:18Derhalve, gelijk het door één daad van overtreding voor alle mensen tot veroordeling gekomen is, zo komt het ook door één daad van gerechtigheid voor alle mensen tot rechtvaardiging ten leven.). Inderdaad, dát en niet minder is de genade-boodschap van Paulus.

Paulus verkondigde "het Evangelie van de voorhuid (=onbesnedenen)". Zeg maar, een heidens Evangelie van pure genade. Jakobus daarentegen verkondigde "het Evangelie van de besnijdenis" waarin werken en rituelen een grote rol spelen. Zijn brief richt hij aan "de twaalf stammen in de verstrooiing" (1:1); aan mensen die samenkwamen in de synagoge (2:2Want stel, er kwam in uw SYNAGOGE een man binnen met een gouden ring aan zijn vinger en in prachtige kleding, en er kwam ook een arme binnen in schamele kleding,). Dit grote verschil in oriëntatie is geheel volgens de afspraak waarvan we lezen in Galaten 2:7-9Maar integendeel: toen zij zagen, dat mij de prediking van het evangelie van de onbesnedenen toevertrouwd was, gelijk aan Petrus die aan de besnedenen, (immers Hij, die Petrus kracht gaf om apostel te zijn van de besnedenen, gaf die kracht ook aan mij voor de heidenen), en toen zij de genade, die mij geschonken was, opmerkten, reikten Jakobus, Kefas en Johannes, die voor steunpilaren golden, mij en Barnabas de broederhand: wij zouden naar de heidenen, zij naar de besnedenen gaan..

typerende verschillen
* Jakobus: geboren en geroepen in 'het land';
* Paulus: geboren en geroepen buiten 'het land' .
Jakobus kreeg een bediening die was beperkt tot "de besnijdenis". Paulus daarentegen werd "apostel en leermeester van de natiën".

* Jakobus: betrokken op Jezus op aarde ("broeder des Heren");
* Paulus: kent Christus pas na diens hemelvaart.
Jakobus predikt de Jóód Jezus. Paulus predikt Christus in hemelse heerlijkheid, rituelen en verplichtingen verre te boven gaand.

Abraham vóór en ná zijn besnijdenis
Jakobus motiveert zijn stelling van geloof én werken op een voorbeeld van Abraham, nádat deze besneden was: het offeren van Izaäk. Uiteraard past dat bij Jakobus doelgroep: de besnijdenis. Paulus daarentegen motiveert zijn boodschap van 'geloof alleen' op Abram vóórdat deze besneden was (Romeinen 4:10Hoe werd het hem dan toegerekend? Was hij toen besneden of onbesneden? Niet besneden, maar onbesneden.). God deed Abram een onvoorwaardelijke belofte: "zo zál uw nageslacht zijn" (Genesis 15:5,6Toen leidde Hij hem naar buiten, en zeide: Zie toch op naar de hemel en tel de sterren, indien gij ze tellen kunt; en Hij zeide tot hem: Zo ZAL uw nageslacht zijn. En hij geloofde in de HERE, en Hij rekende het hem toe als gerechtigheid.). Abram geloofde dat. En dát voorbeeld past weer bij "het Evangelie van de onbesnedenen" (Romeinen 4:3Want wat zegt het schriftwoord? Abraham geloofde God en het werd hem tot gerechtigheid gerekend.).

onderscheiden i.p.v. mengen
Zowel Jakobus als Paulus prediken de waarheid. Maar het is slechts waarheid binnen de kaders waarin het "staat geschreven". Daarbuiten wordt het tot een leugen. Het is gebruikelijk om Paulus uitspraken af te zwakken met uitspraken van Jakobus. En vice versa. Een beetje Paulus en een beetje Jakobus. Met als gevolg dat men daarmee beiden van zich vervreemdt! Hoor Paulus eens tekeer gaan wanneer mensen uit de kring van Jakobus, 'hún waarheid' van toepassing gaan brengen op gemeenten die ontstaan waren uit zijn prediking van het "Evangelie van de onbesnedenen" (Galaten 1 en 2). Sabbat, besnijdenis, Joodse gebruiken, maken deel uit van het besnijdenis-Evangelie. Maar als verplichtingen in het kader van het "Evangelie van de onbesnedenen" is het niet minder dan vergif.

Het "Evangelie van de besnijdenis" en het "Evangelie van de onbesnedenen" zijn beide van één Heer afkomstig. Maar van een evangelie dat het resultaat is van een vermenging van die beide, schrijft Paulus: "dát is geen Evangelie" (Galaten 1:6Letterlijk vertaald: "Het verbaast mij, dat gij u zo schielijk van degene, die u in de genade van Christus roept, laat afbrengen tot een andersoortig evangelie, dat geen ander is".). Dat is vlees noch vis. Koud noch heet.
En dan te bedenken dat deze kost standaard menu is in bijna alle kerken en gemeenten...

 

 

HOME