Samenvatting van een toespraak gehouden op 3 april 2011 in den Haag. Het Schriftgedeelte betreft Kolosse 3:13-21.

genade in huis

De titel 'genade in huis' is dubbelzinnig. In huis hebben betekent overdrachtelijk: over iets beschikken. Paulus leert in zijn brieven dat gelovigen een overvloed van genade 'in huis hebben'! Maar de titel van deze studie is ook letterlijk: het gaat om de werking van genade in de huiselijke sfeer. Tussen man en vrouw en ouders en kinderen onderling.

13 Verdraagt elkander en vergeeft elkander, indien de een tegen de ander een grief heeft; gelijk ook de Here u vergeven heeft, doet ook gij evenzo.

Het woord 'vergeven' is hier geen correcte weergave. Het Grieks kent nl. een ander woord voor vergeven, wat letterlijk 'loslaten' betekent. Hier, in Kolosse 3:13 gebruikt Paulus het woord 'charizomai', wat betekent: genade schenken.
De werkwoordsvorm die Paulus gebruikt voor 'genade schenken' is de aorist, dit is een tijdloze werkwoordsvorm. God schenkt genade, ongeacht wanneer.

Genade is in het Grieks 'charis'. De grondbetekenis van dit woord is 'vreugde'. Genade staat voor alles wat blij maakt. In de Griekse wereld werden b.v. ook de schone kunsten als 'charis' aangeduid: het verheugt een mens.

God schenkt ons genade. Wie zichzelf kent, weet dat er genoeg op hem of haar valt aan te merken. Maar God beantwoordt ons falen met genade. Zijn liefde is onvoorwaardelijk en Hij maakt ons blij met Zijn toezeggingen en beloften. Wat een motief om anderen, naar wie wij op onze beurt grieven en klachten hebben, te bejegenen met genade! Niet afschrijven of veroordelen maar juist blij maken door te wijzen op Gods genade!

15 En de vrede van Christus, tot welke gij immers in een lichaam geroepen zijt, regere in uw harten; en weest dankbaar.

Letterlijk staat er: "... en wordt dankbaar". Het is een (leer-)proces. Danken is in het Grieks eu-charis. In het Nederlands komt dit niet uit de verf, maar in het Grieks en vele andere talen, is genade niet anders dan spreken van genade. Je krijgt iets geschonken en in blijdschap zeg je 'dank'! Gracias! Danken maakt blij - het woord heeft het al in zich (eu-charis).

17 En al wat gij doet met woord of werk, doet het alles in de naam des Heren Jezus, God, de Vader, dankende door Hem!

Een gelovige is iemand die "de genade Gods in waarheid heeft erkend" (Kol.1:6), d.w.z. erkent dat Gods genade reddend is verschenen aan alle mensen. Puur om niet! Maar daar blijft het niet bij. Genade beheerst vervolgens ook zijn leven. Leven uit genade is: overvloeien in dankzegging! Alles wat we nodig hebben, krijgen we. En ook alles wat ons overkomt, werkt slechts mee ten goede. De 'minnen' die we in ons leven ervaren, worden 'plussen' zodra we de lijn naar boven zien. Door te danken, plaatsen we het 'negatieve' in ons leven in GODS perspectief en wordt daardoor getransformeerd tot positief.

23 Wat gij ook doet, verricht uw werk van harte, als voor de Here en niet voor mensen;

Wie van harte een taak uitoefent, presteert beter dan iemand die hetzelfde met een zuur gezicht doet. Een kok die met plezier zijn werk doet, bakt beter brood en een rij-instructeur die met plezier zijn vak uitoefent, scoort beter. Dit geldt voor alle activiteiten. Vreugde in onze bezigheden resulteert in waardering en dit genereert weer nieuwe vreugde!

Leven uit genade (=dankzegging) maakt van ons blijde mensen. En blijde, vrolijke mensen zijn plezierig in de omgang. Genade maakt mensen letterlijk geschikte echtgenoten, ouders, collega's, etc. Wie dankbaar is, klaagt en moppert niet maar is tevreden. Deze eigenschap is de belangrijkste 'smeerolie' in iedere menselijke verhouding.
In Filippi 4:4 worden we opgeroepen ons altijd te verblijden en direct daarop volgend: uw inschikkelijkheid zij alle mensen bekend. Het laatste vloeit uit het eerste voort. Wie blij is, is in staat zich te schikken in het leven.

18 Vrouwen, weest uw man onderdanig, gelijk het betaamt in de Here.

De vrouw maakt haar man blij (=genade schenken) door hem te erkennen als haar hoofd en 'heer des huizes'.

19 Mannen, hebt uw vrouw lief en weest niet ruw tegen haar.

De man op zijn beurt maakt zijn vrouw blij door haar onvoorwaardelijke liefde (Grieks: agapé) te bewijzen, d.w.z. haar de ruimte geven die ze nodig heeft.

20 Kinderen, gehoorzaamt uw ouders in alles, want dit is welbehagelijk in de Here.

Kinderen die van hun ouders hebben geleerd wat genade is, zullen hun ouders de credits geven die hen toekomt en zich aan hen onderschikken en naar hen luisteren. Daarmee maken zij hun ouders blij.

21 Vaders prikkelt uw kinderen niet, opdat zij niet moedeloos worden.

Vaders die zelf dankbaar in het leven staan zullen ook hun kinderen stimuleren om het leven te aanvaarden als een geschenk. Ze zullen hun kinderen niet belasten met eisen die alleen maar frustreren maar juist aanmoedigen om te leven 'to the max'.

Efeze 6:4
En gij, Vaders, verbittert uw kinderen niet, maar voedt hen op in de tucht en in de terechtwijzing des Heren.

Op vaders rust de taak om de kinderen "op te voeden in de tucht en de terechtwijzing des Heren". Dat is niet met het religieuze, moraliserende, opgeheven vingertje. Daar worden kinderen immers slechts moedeloos en verbitterd van. Nee, het is hen dagelijks wijzen op GODS beloften en op wat HIJ bij machte is te doen in ons leven!