Home - GoedBericht

GoedBericht.nl wijst op de ene GOD die alles beschikt en bij wie nooit iets mis gaat. Zij wijst op Jezus Christus als Redder der wereld. Jazeker, van alle mensen! Omdat GOD nooit laat varen de werken van zijn handen.

Uitgangspunt is de Bijbelse boodschap zoals Paulus deze als “apostel en leermeester van de natiën” heeft mogen bekendmaken. GoedBericht wil uitsluitend wijzen op wat “er staat geschreven”. Want “de Schrift” bewijst én verklaart zichzelf.

Lees verder

De levende GOD is een Redder van ALLE mensen, speciaal van gelovigen!

1 Timotheus 4:10

Prikbord

Gratis publicaties van GoedBericht!

Artikelen & Nieuwsflitsen

Recente Toespraken

Goed bericht: de belofte is vervuld!

Het evangelie is de bekendmaking dat God zijn belofte die in de Schriften te lezen zijn, heeft vervuld.

08-11-2026 Lees verder

25. Lucas 8:19-29 – de oversteek over het meer

We zetten onze studie in het Lucas-evangelie voort en pakken de draad op bij hoofdstuk 8 vers 19. Over Jezus en zijn verwanten, de storm op het meer en de genezing van de bezetene in het land der Gerasenen.

06-11-2026 Lees verder

alle heiligen & Paulus

Allerheiligen en Halloween zijn bepaald geen Bijbelse hoogtijden. Integendeel, ze vormen een karikatuur van wat de Bijbel onderwijst over ‘alle heiligen’. Een mooi onderwerp om juist op de eerste november eens te belichten. Wie zijn ‘alle heiligen’ en wat onderscheidt hen van ‘alle zielen’, oftewel alle mensen? Paulus spreekt over een apart gezette groep met een zeer bijzondere bestemming, die zelfs in het Oude Testament al cryptisch is aangekondigd… 📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing Samenvatting van deze toespraak Naar aanleiding van Allerheiligen en Allerzielen belicht deze studie het contrast tussen de kerkelijke traditie en het onderwijs van de Schrift, in het bijzonder van de apostel Paulus. Volgens de Bijbel is een ieder die het Evangelie gelooft een geheiligde, en is de dood geen voortzetting van het leven maar het tegenovergestelde daarvan. Na het sterven is er tot aan de opstanding geen enkel bewustzijn, waarmee begrippen als het vagevuur en de hel vervallen. Paulus openbaart het geheim dat gelovigen niet afzonderlijk bij het sterven naar de Heer gaan, maar tegelijk door opstanding en transformatie bij Zijn komst. Uiteindelijk zal de dood geheel worden tenietgedaan doordat in Christus allen levend worden gemaakt. “We gaan niet door sterven naar de Heer, we gaan door opstanding naar de Heer.” ⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie: ▶ 00:00 Inleiding: Allerheiligen en Halloween ▶ 07:32 Maarten Luther en de 95 Stellingen ▶ 15:34 Wat de Bijbel Leert over Heiligen ▶ 22:28 Hemel, Hel en Vagevuur Versus de Schrift ▶ 31:55 Dood als Tegenovergestelde van Leven ▶ 39:26 De Leugen van de Slang en de Onsterfelijke Ziel ▶ 45:02 Paulus als de Geringste van Alle Heiligen ▶ 54:21 Samen de Heer Tegemoet: Opstanding en Transformatie ▶ 58:27 Verschijnen met Alle Heiligen en de Dood Tenietgedaan ▶ 00:00 Inleiding: Allerheiligen en Halloween ↑ hoofdstukken Nou, en dan mag ik het eindelijk zeggen: een hele goede middag allemaal, vrienden! Goed om elkaar hier weer op deze middag en avond te treffen. En zoals aangekondigd op de website en zoals zojuist door Arnold aangegeven: het is inderdaad vandaag 1 november en daar wil ik dan toch even aandacht aan geven. Ik wou eigenlijk ook zeggen: op zo'n protestantse plaats als Urk zou je niet al te veel aandacht hoeven of willen geven aan een dag als deze, Allerheiligen. En tegelijkertijd – ook dat gaf Arnold in die paar zinnen al aan, je hebt eigenlijk al wat gras voor mijn voeten weggemaaid, maar dat is geen verwijt – is het inderdaad waar dat Allerheiligen ook weer alles te maken heeft met de dag van gisteren, namelijk Hervormingsdag of de dag van de Reformatie. Laat ik even een paar dingen in het algemeen daarover zeggen. Kijk, deze 1e november is het Allerheiligen. Dat is een oude manier van zeggen van een tweede naamval: 'van alle heiligen' betekent dat. En eigenlijk is het ook zo dat de voorafgaande avond – dus gisteravond was het 31 oktober – de feitelijke kerkelijke feestdag al begint: Allerheiligenavond. En waarom zeg ik dit nu ook? Omdat dat in het Engels All Hallows' Eve is, en als je die woorden samentrekt, dan krijg je Halloween. Dus Halloween betekent feitelijk gewoon Allerheiligenavond. Een nogal – in onze ogen – macaber feest tussen aanhalingstekens. Ik heb er niet veel mee; nee, maar daar gaat het nu even niet om. Het is trouwens wel eigenaardig, en daar wil ik ook wel eventjes op wijzen, hoewel het niet al te veel met het onderwerp te maken heeft: het gebruik van kerkelijke feestdagen die beginnen in de avond. Dat is niet alleen bij Allerheiligen zo, maar dat is dus ook het geval met Kerstavond. Want dat is niet 25 december in de avond, maar 24 december in de avond. Dat heb je trouwens ook weer met Pasen en met Pinksteren, met paaswakes en met pinksterwakes. En ik realiseer me ook dat dat het geval is op 5 december. Dat is ook weer zo'n heilige dag... Nee, dat zeg ik verkeerd: 6 december is eigenlijk de heilige dag. En wij noemen dat dan altijd de geboortedag van Sint-Nicolaas, maar het was niet zijn geboortedag, het was zijn sterfdag. En de avond daarvoor, dat wordt dan gevierd. Trouwens, de eerstvolgende Bijbelstudie is op 6 december, maar we gaan het dan niet over Sint-Nicolaas hebben, dat kan ik u nu al verklappen. Ja, jazeker. Allerheiligen: eventjes voor de goede orde, voor zover we dat niet weten. In het algemeen is daar niet zo heel veel over bekend. Ik geef persoonlijk ook helemaal niks om kerkelijke dagen en ik heb daar een heel goed argument voor: dat het feitelijk geen enkele Bijbelse grond heeft. Niet alleen wat men viert en hoe men dat doet, maar zelfs in de datumkeuze zit heel veel willekeur. In ieder geval heeft het geen Bijbelse grond. Maar wat ik er... dat vind ik vooral het nut ervan: het biedt gelegenheid om eens een bepaald onderwerp, juist vanwege de aandacht die het krijgt, in het Bijbelse licht te stellen en daar Bijbels licht op te laten schijnen. Dus dat vind ik dan toch wel weer de positieve kant daarvan, zeg maar. Allerheiligen, dat betekent dus 'van alle heiligen', feitelijk de dag van alle heiligen. En daarmee bedoelt men – kijk het maar na, dit is geen invulling van mijn kant: gewijd aan heiligen die in de hemel zijn en aangeroepen worden tot voorbede. Die definitie heb ik gewoon rechtstreeks overgenomen van het internet, dat is een van de omschrijvingen van deze dag. Ik moet er meteen bij zeggen: dat is zoals de rooms-katholieke leer luidt. Dit is dus niet zoals de Bijbel dat zou omschrijven, even voor de goede orde. Het gaat om de heiligen die in de hemel zijn en zij worden dan ook aangeroepen tot voorbede. De dag later, dus dat is morgen, is het Allerzielen. En die dag is gewijd aan voorbede voor overleden gelovigen, dat wil zeggen mensen van de Rooms-Katholieke Kerk – want daarover hebben we het dan – die in het vagevuur worden gelouterd. Dat is de gedachte achter deze feestdag of kerkelijke heilige dag. Ik heb trouwens begrepen dat er op een gegeven ogenblik – dat zal in de derde of vierde eeuw van onze jaartelling geweest zijn – zoveel heiligendagen waren dat ze inmiddels de 365 gepasseerd waren. Er waren dus niet meer dagen beschikbaar, zodat men gewoon een dag gereserveerd heeft voor alle heiligen die nog niet benoemd zijn. Want volgens mij zijn alle dagen van het jaar al gereserveerd voor de een of andere heilige. Maar Allerheiligen is in feite een speciale categorie die ook door de kerk, en in dit geval ook door de paus, heilig verklaard zijn. Die bevinden zich, zoals de leer luidt, in de hemel en zij doen dan voorbede, en daartoe wordt opgeroepen. En bekend is natuurlijk ook in de Rooms-Katholieke Kerk dat het een heel normale praktijk is dat Maria wordt aangeroepen, maar ook allerlei andere heiligen kunnen worden aangeroepen om een goed woordje te doen, voorbede te doen. Ik probeer het hier zo feitelijk mogelijk voor te stellen. Je zou als niet-rooms-katholiek de neiging kunnen hebben om daar wat laconiek over te doen – in feite doe ik dat ook wel – of om daar spottend over te doen, en dat wil ik in ieder geval proberen te vermijden. Gewoon, dit is de wijze waarop dat beleefd wordt en geformuleerd wordt. En in het algemeen is de gedachte dat gelovigen die overlijden, alvorens in de hemel terecht te komen, eerst in het vagevuur komen, alwaar ze gelouterd worden om alsnog vervolgens gepromoveerd te worden naar de hemel. ▶ 07:32 Maarten Luther en de 95 Stellingen ↑ hoofdstukken Daar hadden we het zojuist even over: op de 31ste oktober, voorafgaand aan deze beide dagen, sloeg Maarten Luther zijn 95 stellingen op de deur van de Slotkerk in Wittenberg. Ik heb begrepen trouwens dat dat historisch wat omstreden is, dus voor wat het waard is, maar dat is in ieder geval de gedachte. Terwijl al het kerkvolk op Halloween, op de avond van 31 oktober, naar de kerk ging, konden ze al die stellingen die Luther had geformuleerd lezen, en de aanklacht die hij deed. Wij als protestanten – als niet-Rooms-katholieken bedoel ik daarmee – praten er altijd met de grootste achting over. En eigenlijk ik ook. Ik vind het dapper wat Maarten Luther heeft gedaan: dat hij zich niet al te veel gelegen heeft laten liggen aan kerkelijke autoriteiten en dat hij bepaalde motto's heel uitdrukkelijk heeft geïntroduceerd die zo oerbijbels zijn. Sola Scriptura bijvoorbeeld, alleen de Schrift, of alleen genade: sola gratia, of sola fide, dat wil zeggen: alleen geloof. Al die uitdrukkingen komen rechtstreeks of vrijwel rechtstreeks uit de Bijbel. Terwijl wij hier samengekomen zijn rondom het Woord, kun je daar alleen maar de grootste achting voor hebben. Maar ik moet er meteen wel een aantekening bij plaatsen. Als je nou eens echt kennis zou nemen van die 95 stellingen, dan schrik je je een hoedje. Tenminste, bij heel veel stellingen waar je je totaal niet in kunt vinden en die haaks staan op het hele Bijbelse gedachtegoed. Daar wil ik toch een paar voorbeelden van geven. Het zijn 95 stellingen en u kent ze ongetwijfeld niet allemaal uit uw hoofd – ik ook niet. Ik selecteer er even vijf uit om aan te geven wat ik met die aantekening bedoel. In feite is het vooral een aanklacht tegen de aflaathandel die plaatsvond. Aflaten kon je kopen: in feite een soort van vergeving die je kon kopen, waardoor geliefden die zich in het vagevuur bevonden daaruit bevrijd zouden worden of verlichting kregen. Het zijn hele merkwaardige gedachten. Ik benoem het nu zo, maar je denkt: merkwaardig hoe men daarover dacht. Het ging vooral om die handel in aflaten; je kon iets kopen waardoor mensen die overleden waren het beter kregen in het vagevuur, of waardoor de tijd daarin verkort zou worden of de heftigheid verminderd zou worden. De zevende stelling van de 95 luidt bijvoorbeeld zo: "God vergeeft niemand de schuld zonder hem te brengen tot deemoedige gehoorzaamheid aan de priester als zijn plaatsvervanger." Ik houd expres even stil natuurlijk, gewoon om eventjes tot u te laten doordringen wat Luther hier beweert. Wat Luther dus zegt: zonder dat je je eerst gehoorzaam onderwerpt aan de priester als jouw plaatsvervanger, kan jouw schuld nooit vergeven worden! Als ik u nu vraag: hoe reformatorisch bent u eigenlijk? We gaan een tiental stellingen verder, naar nummer 17: "De zielen in het vagevuur zullen zeker behoefte hebben aan vermindering van hun angst en hun verschrikking..." Met andere woorden: Maarten Luther ging helemaal mee in de gedachte dat men, voordat men in de hemel komt, eerst door het vagevuur moet. Hij spreekt over de zielen in het vagevuur die zeker behoefte zullen hebben aan vermindering; dat stelt hij helemaal niet ter discussie. Hij heeft bezwaar tegen de aflaathandel, maar niet tegen de gedachte van het vagevuur. En nog een: nummer 30: "Niemand is zeker (...) of hij wel volkomen vergeving van zonden ontvangen heeft." Wederom stel ik mij de vraag: hoe reformatorisch ben ik eigenlijk? Het wordt steeds minder op deze manier, als ik het zo lees! Nummer 32: "Wie denken door aflaatbrieven zeker te zijn van hun behoud zullen met hun leraars onder het eeuwig oordeel vallen." Daar twijfelde Luther dus ook helemaal niet aan. Wat hij daarmee bedoelde – een eindeloze helstraf – stond voor hem zo vast als wat. Is er ook geen tegenstrijdigheid dan met wat je daarnet zei? Hoe bedoel je? Nou, wie denken door aflaten zeker te zijn... terwijl daarnet gezegd werd: je moet aflaten betalen omdat degene die in het vagevuur zit het dan beter krijgt. Nee, nee, dat zei hij niet. De zielen in het vagevuur zullen zeker behoefte hebben aan vermindering, dat wel. Maar hij bevestigt toch niet de aflaathandel? Oh, oké. Daar hebben we het zo meteen nog wel even over. Maar in ieder geval deze: stelling 71: "Wie de waarheid van de pauselijke aflaat weerspreekt, die zij vervloekt!" En dan denk ik: daar hoor ik bij, in die categorie! Ik stelde zojuist de vraag: hoe reformatorisch ben je? Laten we het anders vragen: hoe luthers ben je eigenlijk? Nu heb ik het over uitspraken die hij heeft gedaan met betrekking tot die 95 stellingen, maar ik zou ook een heel aantal citaten kunnen geven over wat hij heeft verteld of gezegd over het Joodse volk en over de eindtijd. Eén ding moet ik hem nageven: hij was vaak heel duidelijk in zijn taal, en dat is hij hier trouwens ook. Maar goed, we zijn hier samengekomen om het Woord te laten spreken en de Schriften te openen. Ook om de Schriften te openen met het oog op wat er beweerd wordt. In dit geval hebben we het over Allerheiligen en over de kerkelijke leer, maar het moet toch duidelijk zijn, bij wat ik zojuist even in een paar dingen naar voren heb gebracht, dat daar zoveel niet alleen van Rooms-katholieke zijde, maar net zo goed ook van Luthers kant haaks staat op wat de Schrift leert. ▶ 15:34 Wat de Bijbel Leert over Heiligen ↑ hoofdstukken Het hele concept dat aan dit alles voorafgaat, en wat Luther trouwens ook helemaal niet weersproken heeft, is dat men, om tot 'alle heiligen' te behoren, eerst gestorven dient te zijn. Ik bedoel: die dag is gewijd — het heet Allerheiligen — en dan gaat het over degenen die zich nu in de hemel bevinden. Pas dán ben je inderdaad een heilige en is die dag aan jou gewijd. Maar dat betekent dus dat je eerst gestorven moet zijn. Hoe Bijbels is dat? Nou, ik kan u zeggen: totaal niet dus! Dat wijkt er zo van af. Kijk, als je Paulus hierover leest — want dat was toch de titel: alle heiligen & Paulus. Ik wil in het algemeen de Schrift laten spreken, maar we zullen ons met name straks ook richten op wat Paulus onderwees. Voor hem was het zo dat ieder die het Evangelie gelooft — dat wil zeggen het goede bericht dat hij aan de natiën mocht brengen, het ware Evangelie... Want ik zeg het er maar even bij: er gaat ook heel veel voor evangelie door dat geen evangelie is. Dat was trouwens in Paulus' dagen al zo; lees maar in Galaten 1 dat hij al zei: men spreekt over een evangelie, maar het is geen evangelie. Zo wordt het wel verkocht — zo heb ik het trouwens ook wel gehoord — maar het is het niet. Want degene die gelooft in de blijde tijding die hij wereldwijd onder de natiën mocht bekendmaken, ja, degene van wie de ogen, oren en harten daarvoor geopend zijn, die is geheiligd! Laat ik daar één schriftplaats voor noemen; ik vind dat een heel mooi en frappant voorbeeld in 1 Korinthe 1. Paulus begint zijn brief en stelt zich voor: "Paulus, een geroepen apostel..." En dan zegt hij ook aan wie de brief die hij schrijft geadresseerd is: "aan de ekklesia van God te Korinte, aan de geheiligden in Christus Jezus, de geroepen heiligen met allen die allerwege de naam van onze Heer Jezus Christus aanroepen." Wat trouwens apart frappant is, want dat betekent dus ook — vooral uit dat laatste — dat deze brief helemaal niet uitsluitend geschreven is aan de Korinthiërs. Weliswaar primair, dat is de achtergrond, maar daarmee over de hoofden van de Korinthiërs heen is het gericht aan allen die allerwege — ik zou haast zeggen inclusief zij die vandaag hier in Urk samenkomen — allerwege de naam van onze Heer Jezus Christus aanroepen. De Jezus die door God is opgewekt uit de doden en tot Heer en Christus gemaakt is. Ja, inderdaad: JAHWEH redt, want dat is wat de naam Jezus betekent. Degenen die Hem aanroepen, zijn geroepen heiligen. Geheiligd, dat wil zeggen apart gezet. En waarom ik dit zo frappant vind en citeer uit de Korinthebrief, is omdat Paulus in het vervolg van deze brief toch laat zien hoeveel misstanden er waren daar in Korinte. Je leest eigenlijk vanaf de aanvang, al in hoofdstuk 3, over hun vleselijke gezindheid. Hij beklaagt zich erover dat ze nog steeds aan de melk zitten en dat hij zo graag vaste spijs vanuit het Woord zou willen brengen, maar daar waren ze niet aan toe en ze konden het eigenlijk niet verdragen. Later lees je over de toestanden van hoererij, over de schisma's, de splitsingen en de tweedracht in deze ekklesia. En ja, ook dat er onderlinge rechtszaken waren! Het was eigenlijk, als je het op menselijke wijze zou benaderen en zou moeten benoemen, dat je zou zeggen: wat een zooitje zeg, daar in Korinte! En dan vind ik het juist zo mooi hoe Paulus hen benadert: hij spreekt hen aan op grond van hun positie in Christus Jezus. Ze zijn geroepen, en God is degene die hen rechtvaardigde. En Hij is ook degene die hen heiligt en apart zet. En dat is wie zij zijn in Christus! Niet omdat Paulus dat zo waarnam in hun gedrag — want dat was helemaal niet het geval — maar God ziet ons zo aan, en we worden geacht om in geloof ook zó naar elkaar te kijken. En dat is ook waar Paulus heel demonstratief in deze brief meteen mee begint en hen aanschrijft in die hoedanigheid: dát is wat jullie zijn! Dus het hele idee dat heiligen mensen zouden zijn die, als ze eenmaal gestorven zijn, door de paus heilig verklaard worden en een bepaalde status hebben gekregen omdat ze zo trouw zijn geweest in de rooms-katholieke leer... Alleen dat al! Dan hebben we het dus over leringen die al in een heel vroeg stadium zijn vastgelegd, zoals de eindeloze hellestraf en de leer van de drie-eenheid. Dat is de algemene christelijke leer, tenminste zo werd dat neergezet en zo is dat beleden. Als je je die dingen realiseert, dan merk je van: ja, dat is een religieuze wereld die weliswaar de Naam heeft en zich naar Hem noemt, maar in werkelijkheid staat alles in de boodschap die daar verteld wordt haaks op wat Paulus heeft mogen uitdragen en zoals hij daar getuigenis van geeft in zijn brieven. Ja, dat moet gezegd worden. Ik bedoel: die motto's van de Reformatie zijn geweldig, maar je moet je ook realiseren hoe enorm veel er ook in de Reformatie nog aan leer is meegenomen vanuit de Rooms-Katholieke Kerk. ▶ 22:28 Hemel, Hel en Vagevuur Versus de Schrift ↑ hoofdstukken Een ander leerstuk dat heel duidelijk meekomt in die dagen van Allerheiligen en Allerzielen, is dat mensen direct na het sterven... Ja, er zijn eigenlijk drie opties. Ze gaan óf naar de hel — dat is definitief — óf naar de hemel, óf naar het vagevuur. Kent de Bijbel dat? Nee, maar de kerkelijke leer dus uitdrukkelijk wel. Er wordt gewaarschuwd dat je wel de goede keuze moet maken, dat je je wel bij de kerk moet voegen. Want dat is met name een van de formuleringen van de Rooms-Katholieke Kerk, maar het is ook door de protestanten overgenomen: buiten de kerk is geen zaligheid. Nou, er is geen redding buiten Jezus Christus, maar het hele idee dat er buiten het instituut van de kerk geen zaligheid zou zijn... Als je daarbij stilstaat, dat is eigenlijk weerzinwekkend. Maar goed, die drie opties dus. Je gaat direct naar de hel, en dat is definitief. Óf je gaat naar de hemel, maar dat is slechts voor een hele kleine groep weggelegd. Dan moet je welhaast een heilig boontje zijn, want daar komt het wel op neer: het is voor mensen die zich in vroomheid buitengewoon sterk ontwikkeld hebben, die daardoor die status hebben gekregen en vervolgens ook de bevestiging hebben ontvangen van het kerkelijk instituut — die door bisschoppen en de paus heilig verklaard zijn. En de derde optie — en dat is veruit de grootste categorie van het kerkvolk — is dat ze na het overlijden eerst in het vagevuur terechtkomen, waar ze gelouterd worden. Dat is de kerkelijke leer. Hoe verhoudt zich dit nu tot de Schrift? De Schrift leert, als u het mij vraagt, heel duidelijk dat er na het sterven tot aan de opstanding geen enkele bewuste ervaring is. De mooiste en eenvoudigste manier om het te formuleren is zoals de Schrift het zelf zegt in het boek Prediker: "de doden weten niets" (Pred. 9:5). Er is geen bewuste ervaring na het sterven tot aan de opstanding. Als je in Prediker 9 een paar verzen doorleest, vers 10, dan lees je: "Al wat uw hand vindt om naar uw vermogen te doen, doe dat." En de schrijver motiveert dat zo: "want er is geen werk of overleg of kennis of wijsheid in het dodenrijk waarheen gij gaat." Wat is er dan wel? Helemaal geen bewustzijn! De doden weten niets. Het woord 'dodenrijk' suggereert alsof het een bepaald rijk is waar de doden zich bevinden en op een of andere manier tot elkaar verhouden. Die term zelf suggereert al een bewust bestaan. Vandaar dat je eigenlijk veel beter kunt teruggrijpen op de oorspronkelijke woorden. In het Hebreeuws staat hier She'ol, en men weet daar eigenlijk weinig over te zeggen, behalve dat het verwant is aan een werkwoord dat 'vragen' betekent. Het Griekse woord is helemaal frappant: hades. En hades betekent letterlijk 'het onwaarneembare'. Dat wil zeggen: degene die dood is, neemt niets meer waar. Er is geen waarneming in het dodenrijk, als je die term dan toch gebruikt. Nu kun je tegenwerpen: als je spreekt over Hades, dan weten de meeste mensen niet wat dat betekent. Nou, dan moet je het uitleggen! Ik heb daar eigenlijk niet veel moeite mee, want dat doe ik nu immers ook. Het woord 'dodenrijk' wekt associaties op die niet bijbels zijn, dus moet je je richten naar betere woorden. En het beste is om de woorden te gebruiken die de Bijbel zelf aanreikt. Dat doen we immers ook als we spreken over aion. Dat is over het algemeen ook een onbekend woord, maar het is wel een schriftuurlijk woord. Correct woordgebruik is essentieel om de dingen scherp te krijgen; om bijbels te leren denken, moet je gezonde, bijbelse woorden gebruiken, zoals Paulus dat noemt. Als dit de werkelijkheid is — dat degene die sterft de laatste adem uitblaast, de ogen sluit en dat het eerstvolgende bewuste moment de opstanding is — dan begrijpt u wel dat zo iemand zelf helemaal niet zit te wachten op de opstanding. Wie wachten er dan wel? Degenen die achterblijven! Zij wachten. Voor degene die overlijdt, is het eerstvolgende bewuste moment wanneer hij de ogen weer opslaat in de opstanding. Ik heb daar ooit het mooie voorbeeld van gehoord van Abel. Abel werd doodgeslagen door zijn broer Kaïn. Het eerstvolgende moment dat hij straks in de opstanding zijn ogen opslaat — en dan laat ik even in het midden of dat bij de eerste opstanding zal zijn of na de duizend jaren — kijkt hij direct om zich heen: "Hé, waar is Kaïn?" In de menselijke geschiedenis zijn er dan duizenden jaren voorbijgegaan, maar voor Abel houdt de tijd op het moment van sterven met recht op. Vroeger was het in Nederland volgens mij het gebruik om bij het overlijden van iemand de klok stil te zetten. Dat vind ik een prachtig beeld: inderdaad, de tijd staat stil. En die gaat pas weer lopen op het moment dat de mens opstaat. Voor mij is dit al vele tientallen jaren een vanzelfsprekende overtuiging, maar het staat natuurlijk haaks op wat er alom over gezegd wordt — niet alleen in de rooms-katholieke wereld, maar net zo goed in de protestantse en evangelische wereld. Dit sluit direct aan bij het trio hemel, hel en vagevuur. Even voor de goede orde: het vagevuur kent de Schrift niet. De hel trouwens evenmin. De hemel kent de Bijbel zeker wel. Maar je moet zulke begrippen natuurlijk eerst zuiver definiëren. Wat bedoel je met 'de hel'? Eigenlijk zou je moeten vragen: wélke hel? Dat vraag ik niet om het ingewikkeld te maken, maar kijk maar eens in de Statenvertaling. Daar is het woord 'hel' soms de vertaling van she'ol of hades, maar het is ook de vertaling van het Griekse woord gehenna (het dal van Hinnom). Dat zijn volstrekt verschillende bijbelse begrippen, die toch allemaal met 'hel' worden vertaald. En dan heb je ook nog het woord abyssos (de afgrond), dat soms eveneens met hel wordt aangeduid. Waarover heb je het dan? Kort door de bocht wordt in het algemeen met 'de hel' dat oord bedoeld waar een mens terechtkomt en waar nooit meer een einde aan komt: de plaats van eeuwige godverlatenheid en pijniging. Er bestaan allerlei varianten op, maar dat is simpelweg niet wat de Schrift leert. Prijs God op uw blote knieën dat dat zo is! God heeft een geweldig plan met de mensheid. Dat zeg ik niet op een zoetsappige manier alsof er geen gericht zou zijn. Integendeel! Maar 'gericht' betekent in de Schrift juist dat Hij de dingen rechtzet en terechtbrengt. Dat is toch een geweldige waarheid? En dat is iets heel anders dan een vagevuur. Het vagevuur is de gedachte dat je tussen sterven en opstanding nog een loutering ondergaat. Maar dat kent de Bijbel dus niet: er is helemaal geen bewuste fase tussen het sterven en de opstanding. ▶ 31:55 Dood als Tegenovergestelde van Leven ↑ hoofdstukken Maar goed, bij het derde punt: mensen gaan niet dood, maar ze leven op een andere wijze verder. Dat is eigenlijk in het algemeen het hele concept achter Allerheiligen en Allerzielen. Eigenlijk is de dood een andere vorm van leven — dat wil zeggen, in de algemene opvatting. Een mens gaat niet echt dood, maar hij leeft op een andere wijze en op een andere plaats verder. Maar in de Bijbel is de dood niet een andere vorm van leven, maar juist het tegenovergestelde van leven. Of eigenlijk: daar waar geen leven is. Wie dood is... nou, dit is een open deur intrappen: wie dood is, leeft niet, en wie leeft, is niet dood. In Openbaring 20 lees je, in verband met die duizend jaren waar ik het zojuist over had, eerst over een opstanding van degenen die gedurende de grote verdrukking — de martelaren, degenen die geen teken op hun hand of voorhoofd hebben genomen en om die reden gedood zijn — dat zij, voordat de duizend jaren aanvangen, zullen opstaan. Opstaan uit de doden, dat wil zeggen: met achterlating van de overige doden. Dat is wat opstanding uit de doden betekent. En dan lees je in verband met die opstanding dat de overige doden niet wederlevend werden voordat de duizend jaren voleindigd waren. En degene die dus wel levend werd, dat wordt genoemd de eerste opstanding; een opstanding uit de doden. Na de duizend jaren lees je dat de overige doden — feitelijk alle doden — opstaan bij de grote witte troon. En ja, dat is dus de opstanding der doden, dat wil zeggen de opstanding van alle doden. Allen die dan nog dood zijn, zullen bij die gelegenheid opstaan. Het is overigens nog niet het eind van het verhaal, maar daar gaat het nu even niet om. Het gaat er mij nu vooral om dat dood het tegenovergestelde is van leven. De overige doden werden niet levend. Dus die doden zijn dood. Ze leven niet op een andere wijze; nee, ze zijn niet levend. Dat is het grote contrast. Het is een verschil van dood en leven — zo groot is het verschil. In 1 Korinthe 15, hét hoofdstuk bij uitstek in de Bijbel dat ons wijst op de betekenis van de opstanding — alles draait in de Bijbel immers om de waarheid dat God de doden opwekt — zegt Paulus in vers 18: indien Christus niet is opgewekt, dan zijn ook zij die in Christus ontslapen zijn verloren. Kijk, die ontslapen zijn. Alleen de term 'ontslapen' is al heel veelzeggend. Want waarom vergelijkt de Bijbel de dood met een slaap? Eigenlijk om twee redenen. In de eerste plaats: degenen die dood zijn, zijn zich van niets bewust, zoals je ook geen bewustzijn hebt wanneer je slaapt. En de tweede reden is dat slaap een tijdelijk fenomeen is; uit de slaap ontwaak je weer. En dat is precies zoals de Bijbel de dood belicht: het is een slaap, je bent je van niets bewust, maar je wordt daaruit gewekt — opgewekt, zodat je opstaat. Dat is de Bijbelse gedachtegang. En daarom: als Christus niet is opgewekt, dan zijn zij die in Christus ontslapen zijn verloren. Kijk, als het waar zou zijn wat er in het algemeen gezegd wordt — kijk de rouwadvertenties maar na: iemand gelooft, sterft en juicht dan vervolgens voor Gods troon, er zijn talloze manieren om dat te benoemen, maar men is in de gelukzaligheid — dat is niet de manier waarop de Bijbel erover spreekt. Want in dat geval: zij moeten immers nog opstaan? Hoezo zijn degenen die in Christus ontslapen zijn dan verloren als er geen opstanding is? Want ze zijn toch al in de gelukzaligheid? Ze juichen toch al voor Gods troon? Dat betekent dus dat er in feite hoop zou zijn voor de doden buiten de opstanding om. En dat staat echt haaks op de hele Bijbelse boodschap. Op het moment dat je de gedachte toelaat of opening geeft voor het idee dat er zoiets zou zijn als hoop tussen dood en opstanding, daarmee degradeer je de betekenis van de opstanding. Want in feite wordt die dan irrelevant. En dat is wat je over het algemeen ziet: niet alleen in de officiële theologie, maar ook gewoon in het volksgeloof heeft de opstanding geen betekenis. Want je sterft en je bent al in de gelukzaligheid, maar dan is de waarheid van opstanding eigenlijk niets anders dan suiker op de honing. Wat voegt dit toe? Nou, niets! Paulus stelt juist: als er geen opstanding is, dan zijn zij die in Christus ontslapen zijn verloren. Dus er is hoop voor de doden, jazeker, maar niet buiten de opstanding om. Kijk, ik realiseer me dat, terwijl ik dit onderwerp nu aansnij in verband met Allerheiligen en Allerzielen, er natuurlijk veel meer over te zeggen is. Ik weet ook dat er allerlei bezwarende vragen gesteld kunnen worden naar aanleiding hiervan. Ik heb destijds op mijn website een hele lijst van veelgestelde vragen daarover geformuleerd. Dus als u zegt: "Je bent wel erg kort door de bocht", dan geef ik u voluit gelijk. Maar u moet één ding niet vergeten, en dat is het basale Bijbelse geluid en de waarheid: dat dood werkelijk dood is, en dat er hoop is voor de doden, namelijk via en door opstanding. ▶ 39:26 De Leugen van de Slang en de Onsterfelijke Ziel ↑ hoofdstukken En nu maken we het nog wat ernstiger, want in feite: die ontkenning hiervan, waartoe is dat te herleiden? Als je helemaal teruggaat naar het begin, namelijk in Genesis 3, dan lees je over de slang die met zijn dubbele tong al de eerste leugen inbracht en de dood ontkende. Hij zei: "Gij zult geenszins sterven, maar integendeel: uw ogen zullen geopend worden." Dat wil zeggen: een mens gaat niet echt dood. Dat heeft God wel gezegd, maar dat is wat die slang naar voren brengt en poneert: "Je zult niet sterven; nee, je ogen worden juist geopend." En in feite is dit wat de hele religieuze wereld is overkomen, eigenlijk vrijwel zonder uitzonderingen. Ik ken wel uitzonderingen, bijvoorbeeld Jehova's getuigen, die erkennen wat ik hier nu zeg. Zij zeggen inderdaad: de doden zijn dood en dat wat er beweerd wordt over dat een mens eigenlijk verder leeft, is niet Bijbels. Maar in het algemeen – of het nou gaat over de islam of het boeddhisme... Het jodendom is trouwens een wat lastig ding, want in het latere rabbijnse jodendom is ook de leer van de onsterfelijke ziel binnengedrongen. Maar dat geldt eveneens voor het boeddhisme en eigenlijk het hele idee in de Griekse filosofie van Plato: de ziel is onsterfelijk. Dat kent de Bijbel dus niet. Er staat in Ezechiël dat de ziel die zondigt, zal sterven. Een onsterfelijke ziel is een filosofisch concept of een religieus idee. Door de hele godsdienstige wereld is dat doorgedrongen en is dat zelfs een vanzelfsprekendheid geworden: een mens gaat niet echt dood, maar leeft op een andere manier voort. Waar dan ook en hoe dan ook, daar zijn heel veel varianten op, maar dat is de basis of het grondidee waar het helemaal op terug te voeren is. In feite zie je dat ook bij reïncarnatie. Want bij reïncarnatie leeft de ziel ook gewoon weer verder, alleen dan hier op aarde in een lagere of hogere orde dan waarin hij of zij eerder leefde. Maar ook reïncarnatie is in feite een variant van de leer van de onsterfelijke ziel. Een mens gaat dus niet echt dood, dat is de gedachte. En als je het helemaal terugbrengt naar het begin, dan is dat precies waar de slang mee begon: met die gedachte. Dan begrijp je ook waarom de Bijbel zo waarschuwt en dit zo benadrukt. Want dat betekent namelijk ook dat er geen communicatie mogelijk is met overleden geesten. De Schrift waarschuwt uitdrukkelijk tegen spiritisme. Dat is ronduit demonisch; het wordt geschaard onder de leringen van demonen. Als de doden werkelijk dood zijn en je zou toch contact kunnen hebben met overleden personen – of dat nou oma Marie is of wie dan ook – en je zou hen in een seance kunnen oproepen, dan weet je op voorhand dat dit leugen moet zijn. Want de doden zijn dood, en als ze zich dan toch als een geest manifesteren en communiceren, dan weet je: dit zijn leugengeesten. In feite is wat de Rooms-Katholieke Kerk doet ook spiritisme. Spiritisme is immers het oproepen van geesten of het communiceren met geesten van doden. Op het moment dat jij bidt tot Maria, ben je dus bezig met spiritisme. Want Maria – laat ik u dit vertellen – is dood. Zij is zich van niets bewust en wacht op de opstanding. Er is er nog maar één uit de doden opgestaan: de eersteling Christus Jezus. En wat betreft de eerstvolgende lichting, daar hoeven we niet zo lang meer op te wachten, maar in ieder geval: Maria slaapt, zij is een ontslapene, dat is waar. Maar er valt niet met haar te communiceren. Dus als Maria verschijnt, of dat nou in Fatima is of weet ik veel waar, en het is niet gewoon helemaal nep – want dan is het sowieso al bedrog – maar als er daadwerkelijk een geestverschijning is, dan is het pas echt een leugen. Als u begrijpt wat ik bedoel: dan wordt het nog veel trickier. Maar dat betekent dus: als je dit helemaal Bijbels bekijkt en er Bijbels licht over laat schijnen, over wat de dood en het graf werkelijk is, dan kom je tot deze overwegingen als we het dan toch over 'alle heiligen' hebben. ▶ 45:02 Paulus als de Geringste van Alle Heiligen ↑ hoofdstukken Ik wil u toch even meenemen naar Paulus, want dat was natuurlijk ook de titel: 'alle heiligen & Paulus'. Hij spreekt trouwens in de Efezebrief drie keer over 'alle heiligen'. Hij zegt: 'samen met alle heiligen', maar ook in Efeze 6 spreekt hij erover dat wij voorbeden zouden doen voor alle heiligen om zicht te krijgen op het geheim van het evangelie. Maar ik neem u even mee naar Efeze 3 vers 8, en daar zegt hij dit: "Mij, verreweg de geringste van alle heiligen, is deze genade te beurt gevallen..." Die is heel mooi: 'van alle heiligen'. Ja, 'aller heiligen' zal er in de Statenvertaling staan, denk ik. Maar zó benoemt Paulus zich hier. Het is heel apart, want er is een drietal uitspraken van hem die vergelijkbaar zijn. In 1 Korinthe 15, waar ik zojuist uit citeerde, zegt hij: 'Ik ben de geringste van de apostelen, niet waard een apostel te heten.' Maar hij motiveert dat ook door te zeggen: 'want ik heb de ekklesia van God vervolgd.' Hij vervolgde de ekklesia van God, en toen hij geroepen werd, zei de stem uit de hemel: 'Ik ben Jezus, die jij vervolgt.' De Heer identificeerde Zich dus met die ekklesia. Maar hij was de geringste van de apostelen, zegt hij. En hier zegt hij dat hij de geringste is van alle heiligen, van welke heilige dan ook: ben ik de geringste. En in 1 Timotheüs 1 zegt hij: 'Ik ben de eerste van de zondaren.' Dat laatste kun je op twee manieren lezen. Namelijk dat hij de grootste zondaar is; hij heeft immers de opgewekte Christus vervolgd als geen ander, en om die reden hoort hij in de categorie van de zwaarste zondaar. Maar je kunt het ook zo lezen – en persoonlijk maak ik daarin geen keuze – dat juist doordat hij geroepen is door de Heer Jezus Christus Zelf, hij onder alle zondaren (alle mensen dus, want alle mensen zijn zondaren, doelmissers en stervelingen) de eerste plaats inneemt, omdat God Zijn genade in hem heeft bewezen. Dat zegt hij hier trouwens ook: 'is deze genade te beurt gevallen.' Ik maak hier graag de vergelijking met water. Kijk, water zoekt altijd de laagste plaats op, en zó zoekt genade ook degene op die er het minst aanspraak op kan maken. Hij zegt: aan mij, juist aan mij is deze genade te beurt gevallen! De grootste genade is aan hem bewezen, juist omdat hij de geringste van alle heiligen is. En dan zegt hij erbij: 'om aan de natiën' – wereldwijd nu eigenlijk, ook buiten Israël als volk om – 'de onnaspeurlijke rijkdom van de Christus te evangeliseren.' Zo staat het er letterlijk. Men vertaalt vaak 'te verkondigen', maar er staat werkelijk het woord 'evangeliseren'. 'Onnaspeurlijke rijkdom', dat is een prachtige term. Daarmee heeft hij het over een rijkdom van de Christus die niet in het Oude Testament te traceren is. Het was voorheen altijd verborgen, en nu is het aan hem geopenbaard. Hij zegt dat trouwens ook in het navolgende vers (ik laat dat nu verder niet meer zien): het was voorheen verborgen, en daardoor, zolang het je niet geopenbaard wordt, is het dus onnaspeurlijk. 'De Christus', dat wil ik ook nog eventjes toelichten, want hier staat 'de rijkdom van de Christus'. Dat is niet alleen maar de rijkdom van Jezus Christus die nu als Hoofd daarboven verheven is. Nee, als je kijkt in de hele Efezebrief met name: de Christus, dat is Hij die het Hoofd is, maar verbonden met de ekklesia als Zijn lichaam. Dat wil zeggen: wij zijn – dat was het onderwerp trouwens de vorige keer – bij Hem of in Hem ingelijfd, samen één lichaam geworden. En dat wat God met de Heer Jezus Christus als Hoofd voorneemt, die positie deelt Hij met een gezelschap dat vandaag wordt uitgeroepen: de ekklesia. God verzamelt Zich vandaag een gezelschap en zij krijgen die positie, verbonden met Hem die het Hoofd is. Ja, dat is onnaspeurlijke rijkdom. Dat wil zeggen: een rijkdom die je, als het niet geopenbaard is, nooit kon terugvinden in wat voorafging, ook niet in het Oude Testament, tenzij het je eenmaal geopenbaard is. Maar ik kom daar straks nog even op terug. En dan moet je ook weten dat God juist door de Christus heel de schepping gaat herstellen. Paulus zegt in Efeze 1 vers 10: 'hetzij wat in de hemel, hetzij wat op aarde is, alles onder één Hoofd samen te brengen.' Heel de schepping gaat via de Christus teruggebracht worden tot God. Kijk, dat is andere koek dan het verhaal van hemel, vagevuur en hel! Nee, God heeft een hele schepping, alles wat Hij voortgebracht heeft, en daar heeft Hij een plan mee. Hij heeft het lief, omdat Hij het gemaakt heeft. En via de Christus... Ik heb laatst een studie gegeven onder de titel 'Gods Elitekorps'. Wij zijn corpsleden, een elite, uitgezocht en uitgeroepen. En wij delen in die positie uit pure genade; dat heeft niets met prestatie te maken. Maar als het woord tot je is gekomen en je mag het geloven, dan hoor je bij dat gezelschap waarmee God heel de schepping gaat redden. En in dat proces nemen wij die plaats in – zoals ook Israël enzovoort – maar wij als gemeente hebben de meest intieme en hoge positie, letterlijk bedoeld, ook hemels. Ongekend! En dat vind ik zo mooi: er staat niet alleen maar om die onnaspeurlijke rijkdom van Christus te verkondigen, maar te 'evangeliseren'. Dit is echt een blijde tijding! Dat de Christus niet één persoon is, maar dat het ook een heel gezelschap is dat met Hem verbonden is, én dat God via de Christus hemel en aarde, alles, de hele schepping tot Zich gaat verzamelen door de aionen, de wereldtijdperken heen. Het traditionele verhaal is: als Christus terugkomt, op de jongste dag zoals men dat noemt, dan is het eeuwig wel of eeuwig wee. Als je eenmaal dit evangelie hebt mogen vernemen, dan is er een wereld van verschil. En dat betekent ook – dat is het meest geweldige ervan – dat dit geen enkele menselijke bijdrage vergt. Dit is het voornemen van God: 'het voornemen der eeuwen', zoals het twee verzen verder staat. Dan wil ik nog iets naar voren brengen. Paulus is dus degene aan wie onnaspeurlijke dingen zijn geopenbaard, dingen die voorheen onnaspeurlijk waren, maar nu aan hem bekendgemaakt zijn. Hij zegt ook in Efeze 3, in Kolossenzen 1 en in Romeinen 16 dat hem het geheim of de verborgenheid is geopenbaard. En speciaal in verband met dit onderwerp wil ik daarover iets zeggen. Dat heeft alles te maken met waar we het bij de aanvang over hadden. Laat ik meteen maar noemen wat ik bedoel. ▶ 54:21 Samen de Heer Tegemoet: Opstanding en Transformatie ↑ hoofdstukken Kijk, ik ben er momenteel erg mee bezig; ik ben op mijn website elke dag een stukje aan het schrijven over de Thessalonicenzenbrieven, over de eerste brief. En juist op dit moment ben ik bezig met het vierde hoofdstuk, waarin Paulus met een woord van de Heer vertelt wat de toekomst is van de ekklesia. Hij zegt tegen de Thessalonicenzen: ik wil niet dat jullie hier onkundig over zijn. Hij wil dat we weten wat er gebeurt met hen die ontslapen zijn. Want wanneer de Heer straks neerdaalt van de hemel, bij de bazuin Gods, dan zullen zij die ontslapen zijn eerst opstaan. En vervolgens zullen zij, tegelijk en samen met de levenden — dat wil zeggen degenen die op dat moment in leven zijn en veranderd worden — de Heer tegemoet gaan. Je hebt dus twee categorieën. Aan de ene kant de ontslapenen: al die generaties van gelovigen die in Christus ontslapen zijn; zij zullen eerst opstaan. En dan vervolgens degenen die op aarde dan nog in levenden lijve hier vertoeven: zij zullen in een ondeelbaar ogenblik — dat vinden we trouwens in 1 Korinthe 15 — worden veranderd, getransformeerd. En zij samen zullen dan de Heer tegemoet gaan in de lucht. Het hele gangbare idee, zoals rond Allerheiligen en Allerzielen, is de gedachte dat mensen overlijden en één voor één achter elkaar naar welk oord dan ook of naar de Heer gaan. Maar dat is niet wat de Bijbel erover zegt! Wat Paulus juist onthult, is: we gaan niet allemaal één voor één naar de Heer, we gaan allemaal tegelijk. Er is alleen sprake van een volgorde: eerst de doden, en pal daarop de levenden die getransformeerd worden. En vervolgens gaan ze samen en tegelijk de Heer tegemoet in de lucht. Paulus zegt dit ook met nadruk, want dit is een gebeurtenis die je nergens anders vindt. Je vindt het niet in de evangeliën of in het Oude Testament. Hij zegt dit met een woord van de Heer; hij heeft dit van de Heer Zelf vernomen. En in 1 Korinthe 15 zegt hij: ik deel jullie een geheim mee. Allen zullen wij niet ontslapen, maar allen zullen wij veranderd worden. Hoe dan ook: hetzij door opstanding, hetzij door transformatie. Moet u zich voorstellen — en ik weet dat ik deze verwachting deel met heel wat mensen hier — dat wij in levenden lijve zijn als dat moment daar is, dat we niet zullen ontslapen, maar behoren tot die generatie die in een ondeelbaar ogenblik getransformeerd wordt en een onvergankelijk lichaam krijgt. Hoe zegt Paulus dat in Filippenzen 3? Hij zegt dat ons lichaam gelijkvormig gemaakt zal worden aan het lichaam van Zijn heerlijkheid: een onvergankelijk lichaam. Dan wordt ineens dit sterfelijke verslonden in onvergankelijkheid. Ja, dat is onvoorstelbaar, geweldig! Maar dat is het geheim wat hij vertelt. Ik zeg dit nu ook even in contrast met de gangbare christelijke voorstelling van één voor één naar de Heer gaan. Niks ervan! Niks één voor één naar de Heer. We gaan allemaal tegelijk, en wel door opstanding. We gaan niet door sterven naar de Heer, we gaan door opstanding naar de Heer. ▶ 58:27 Verschijnen met Alle Heiligen en de Dood Tenietgedaan ↑ hoofdstukken Zoals de Heer eerst komt vóór alle heiligen, daarna zal Hij ook verschijnen mét alle heiligen. Dat is ook vrij logisch. Paulus zegt in Kolossenzen 3: "Uw leven is verborgen met Christus in God." Dat is een verborgen werkelijkheid. Het is een werkelijkheid, maar het wordt nog niet gezien en het wordt zelfs nog niet aan den lijve beleefd. Maar wanneer Christus verschijnt, die ons leven is, dan zult ook gij met Hem verschijnen in heerlijkheid. Dat is het geweldige: we zijn één met Hem, en als Hij dan in heerlijkheid zal verschijnen, dan zullen wij met Hem in heerlijkheid verschijnen. En nou ga ik nog iets vertellen, want ik denk dat we in het Oude Testament hier al iets van vinden. Dit is voor sommige mensen — ik weet dat het bezwaarlijk is om dit zo te zeggen, maar ik deel het toch. Ook het Oude Testament spreekt van de Heer die verschijnt, en daar staat: "met al zijn heiligen". In Zacharia 14 vind je dat. Het aparte is dat daar niet bij staat wie dat zijn; dat blijft verborgen. Kijk, in Zacharia 14... ik zou in de verleiding komen, maar ik zie dat ik inmiddels al een uur aan het woord ben, dus ik moet het hierbij laten. Maar ik wil het dan toch even aanstippen. In Zacharia 14 lees je dus in de tijd pal na Israëls grote verdrukking dat de Heer zijn voeten zal zetten op de Olijfberg, die bij die gelegenheid ook zal scheuren. Er zal een vluchtweg gecreëerd worden en men zal naar de woestijn vluchten, et cetera. Daar gaat het me nu niet om. Het gaat mij erom dat de Heer zal verschijnen. Hier staat zelfs: "JAHWEH, mijn God, zal komen." Hoezo? JAHWEH is toch de onzienlijke God? Jawel, maar Hij heeft een beeld in wie Hij zich uitdrukt, namelijk zijn Zoon. En Hij is het beeld. De Heer Jezus is niet een onzienlijke God, maar Hij is wel het beeld, Hij representeert God. Dus als Hij straks gaat verschijnen, dan verschijnt Hij met alle heiligen. Ik weet dat sommigen daarover denken dat dat zal zijn met heilige engelen. Maar 'heiligen' in de Schrift, als je die uitdrukking leest, dan gaat het altijd over mensen. Engelen worden wel heiligen genoemd, maar je leest nooit dat engelen 'de heiligen' worden genoemd. Als de Bijbel die uitdrukking bezigt, gaat het over mensen. Alleen staat het hier in het Oude Testament op een hele cryptische manier: dat de Heer zal komen en met al zijn heiligen. Maar wie dat zijn, staat er niet. Dat weten we alleen bij het licht dat de apostel Paulus daarop laat schijnen: dat moeten wij zijn! Want als Hij zal verschijnen, dan zullen wij met Hem in heerlijkheid verschijnen. Daarom heb ik het ook expres genoemd. Toen ik bezig was met de voorbereiding van dit onderwerp zat ik te zoeken op 'alle heiligen'. Waar komt dat allemaal in voor? Nou, onder andere ook in Zacharia 14: alle heiligen, allerheiligen. Die wil ik dan toch genoemd hebben, want het is een hele cryptische manier waarop in feite al gewezen wordt op dat gezelschap met wie de Heer straks in heerlijkheid zal verschijnen. En dan breekt de toekomende eeuw aan, de toekomende aion, en daarna nog een aion en uiteindelijk... Dat is de allerbelangrijkste waarheid over de dood, en daarmee wil ik afsluiten. Ik zei zojuist: religie weet niet wat de dood is, omdat ze denkt dat het een andere vorm van leven is. Maar één ding weet ze helemaal niet, en dat is dat er aan de dood een einde komt. Dat de dood tenietgedaan wordt! En weet u hoe? Door alle mensen levend te maken. Het staat gewoon letterlijk zo in 1 Korinthe 15, zo simpel: de dood wordt tenietgedaan doordat allen die in Adam sterven levend gemaakt worden. Ieder in zijn eigen rangorde, maar niettemin: dat feit staat. En ontkent u maar eens dat dat echt een goed bericht is? Zo wil ik het hierbij laten, vrienden. 🎧 alle heiligen & Paulus 1x × ↺ −15s +15s ↻ ×

01-11-2026 Lees verder

de Schriften verklaren zichzelf!

De Bijbel laat zich slechts openen met de sleutels die zij zelf daarvoor aanreikt. De gangbare academische benadering vormt daarbij geen hulp, maar eerder een blokkade: zij beschouwt de Schrift als een menselijke verzameling teksten en miskent zo haar eigen aanspraak en onderlinge samenhang. Wie de aanspraken van de Schrift bij voorbaat afwijst (=ongeloof), zal haar nooit kunnen verstaan. 📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing Samenvatting van deze toespraak De Schriften vormen een goddelijke bibliotheek die zichzelf bewijst en verklaart, zonder dat externe theologische hypothesen nodig zijn. Aan de hand van kritische inleidingen uit moderne bijbelvertalingen wordt aangetoond hoe menselijke wijsheid twijfel zaait over het auteurschap en de betrouwbaarheid van bijbelboeken zoals Genesis, Daniël en Jesaja. De Schrift onderscheidt zich juist doordat God Zichzelf bewijst door profetie en het exact voorzeggen van de toekomst. Om Gods Woord werkelijk te begrijpen moet men zich als een kind nederig openstellen en, naar het voorbeeld van de Bereeërs, alles rechtstreeks toetsen aan de Schriften. “Dan moet je wel gewoon de Schrift zichzelf laten verklaren.” ⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie: ▶ 00:00 Inleiding: de Schriften als Één Bibliotheek en Puzzel ▶ 03:12 Geen Profetie Der Schrift Heeft een Eigen Uitlegging ▶ 09:42 Verborgen voor Wijzen en Geopenbaard aan Kindertjes ▶ 14:15 Ontspoord Reeds voor Vertrek: Inleidingen in de Nbv ▶ 18:21 Voorbeeld 1: Genesis en het Auteurschap van Mozes ▶ 29:26 Voorbeeld 2: de Datering en Profetieën van Daniël ▶ 36:28 Voorbeeld 3: Jesaja en de Voorzegging van Kores ▶ 47:58 Voorbeeld 4: het Getuigenis en Auteurschap van Lucas ▶ 52:19 Voorbeeld 5: de Authenticiteit van de Pastorale Brieven ▶ 55:38 Voorbeeld 6: het Testament van 2 Petrus ▶ 58:50 Geestelijke Woorden en Toetsen als de Bereeërs ▶ 00:00 Inleiding: de Schriften als Één Bibliotheek en Puzzel ↑ hoofdstukken Aansluitend op wat zojuist naar voren gebracht is door Art over deurnaam, wil ik jullie vanmorgen graag eens meenemen naar dit thema. En het zou zomaar een serie kunnen worden, want ik veronderstel niet dat ik daar bij benadering volledig over kan zijn. Want ja, dit is zo'n sleutelbegrip. Het is in dit geval zelfs een heel toepasselijk woord of een frase die zo basaal is: de Schriften, dat wil zeggen die complete verzameling van boeken. Want ik blijf zeggen: dit is niet zozeer één boek – hoewel dat waar is –, maar het is een bibliotheek. En dan zeg ik er ook altijd bij – juist afgelopen week hadden we nog een etentje, nietwaar Boas? – toen kwam dat nog eventjes ter sprake bij iemand die eigenlijk helemaal niet de achtergrond heeft van de Bijbel. Maar toen ging het nog even over het aantal boeken dat de Bijbel telt. Er wordt altijd gezegd: dat zijn er 66. Kijk het maar na op Wikipedia; altijd is het verhaal dat de Bijbel 66 boeken telt. Nee, wij hebben het niet zo op 66 – ik hoop het volgend jaar wel te worden, weliswaar. Of zal ik het jaar overslaan? Maar er zijn trouwens nog meer redenen waarom ik het daar niet zo op heb, en als u dat niet geloven wilt, dan moet u Openbaring maar eens lezen. En ik heb trouwens nog meer redenen, maar die noem ik hier nu even niet. De Bijbel telt zeventig boeken, en dat is ook weer zo'n getal waarin eigenlijk de goddelijke handtekening begrepen is. En dat is een eenheid: al die boeken, al die geschriften. Hoe divers ook: in de loop van vele eeuwen en millennia is dat alles opgetekend, vanuit alle lagen van de bevolking en op allerlei locaties. En wat blijkt? Het blijkt één groot geheel te zijn; het een kan niet zonder het ander. Ik vergelijk het heel dikwijls met een puzzel. De Bijbel is inderdaad een puzzelboek. Dat wil zeggen, ook in een ander opzicht nog, namelijk: het zijn allemaal puzzelstukjes. En het wonderbaarlijke – waaruit dus ook de eenheid blijkt – is dat ze tezamen verbonden zijn, mits goed neergelegd. Want bij puzzelstukjes is het wel elementair dat je ze goed neerlegt. En dan blijkt het één geheel te zijn en één panorama te bieden. En dat geeft wel aan hoe divers het dan ook moge zijn: het heeft maar één bron en die Schriften verklaren zichzelf. Het is een schitterend onderwerp om positief te benaderen, dat gaan we ook doen, maar ik wil het vanmorgen ook afzetten tegen een contrast, omdat je zo dikwijls anders geleerd wordt. ▶ 03:12 Geen Profetie Der Schrift Heeft een Eigen Uitlegging ↑ hoofdstukken Laat ik eerst eventjes, om te beginnen, een Schriftwoord aanhalen uit de Petrusbrief. Petrus schrijft dat in zijn geestelijk testament — ik kom er straks trouwens nog even op terug — over de waarde en de betekenis van de Schrift. En dan zegt hij in 2 Petrus 1 dit. En voordat ik nu verder ga, wil ik dat eerst even goed onderstreept hebben, letterlijk en figuurlijk zelfs in dit geval. Hij zegt: "Dit eerst wetende" — dat wil zeggen: vóór alles moet je je hiervan bewust zijn. Hij heeft het trouwens over de dingen die gebeurd zijn in het verleden en die ook de vervulling zijn van dat wat tevoren was gezegd in de profetie. En dan moet je goed weten, sterker nog, het is primair: dit eerst wetende, dat geen profetie der Schrift haar eigen uitlegging voortbrengt. De vertaling is soms wat problematisch, maar de essentie is heel simpel. Dat wil zeggen: als je de profetie van de Schrift wilt verstaan, dan moet je bij andere profetieën wezen. Profetieën van de Schrift hebben niet een eigen uitlegging; nee, die leggen elkaar uit. En dat is, om eventjes die metafoor van de puzzelstukjes er weer bij te nemen, ook heel erg logisch. Dat wil zeggen: één fragment op zich biedt niet zoveel zicht. Nee, maar op het moment dat je het naast andere stukjes neerlegt, dan biedt het zicht, wordt het uitzicht steeds grootser en wijder, en blijkt het allemaal samen te hangen. En dat is een geweldig kenmerk van de Bijbel. Ik heb het al vijfentwintig of zesentwintig jaar pontificaal op de voorpagina van mijn website staan: de Bijbel bewijst zichzelf en verklaart zichzelf ook. En het bewijs van de Bijbel is inderdaad wat ik zojuist al zei: het blijkt, hoe divers ook in achtergrond en hoe divers ook het aantal boeken mag zijn, een eenheid te zijn. En die eenheid op zich is al een goddelijk bewijs. Dat is één ding, maar ook het feit dat het profeteert. Profetie — het Griekse woord profetie betekent letterlijk ook: 'pro' heeft te maken met 'voor', en het laatste deel van het woord heeft te maken met 'zeggen' of 'verklaren'. Dus het is tevoren zeggen, oftewel voorzeggen. En dat is ook een goddelijk kenmerk. Want weliswaar kunnen mensen voorspellen, maar er is er slechts Eén die de toekomst voorzegt, die de dingen aankondigt alsof ze reeds hadden plaatsgevonden, zoals dat in Jesaja genoemd wordt. En Petrus motiveert dat ook: geen profetie van de Schrift heeft een eigen uitlegging; profetieën van de Schrift leggen elkaar uit. En hij motiveert dat, want nooit is profetie voortgekomen uit de wil van een mens. Nee, als je het woord profetie ook in de meest letterlijke zin verstaat, namelijk 'voorzeggen': dat kan een mens nu eenmaal niet. Hoe knap je ook bent en hoe groot de instituten ook zijn die zich ermee bezighouden om prognoses te uiten enzovoorts: voorzeggen kunnen we niet. Zelfs bij benadering niet, dat is het niet eens. Nooit is profetie voortgekomen uit de wil van een mens, maar door heilige Geest gedreven — dat wil zeggen: een Geest die niet kenmerkend is voor wat wij hebben; nee, het is heilige Geest, dat wil zeggen Geest van een heel aparte, andere orde, van goddelijke komaf namelijk — door heilige Geest gedreven hebben mensen van Godswege gesproken. Alleen als Gods Geest Zich vaardig maakt over een mens, zijn ze in staat om dingen te zeggen die normaal gesproken een mens niet gegeven zijn. Slechts als zij inderdaad door Gods Geest gedreven zijn. En vandaar ook dat wanneer mensen aangegrepen worden door God en gaan spreken, of ze leggen het vast — ik bedoel: ze tekenen het op. De Schrift, dat mogen dan de woorden van God zijn die mondeling gesproken zijn, maar het is ook opgetekend, godzijdank, en daarom kunnen we daar nu ook zo mee bezig zijn. Het is opgetekend en al die Schriften hangen dus met elkaar samen, omdat ze één gemeenschappelijke bron hebben. En daarom moet je dus ook profetieën met elkaar vergelijken. Het is van Godswege, het is solide, het is betrouwbaar. Ik vind trouwens dat hier nog iets heel opmerkelijks aan vastzit, en daar wil ik u vanmorgen vooral ook bij bepalen: namelijk bij het gegeven van dit eenvoudige uitgangspunt dat de Schriften elkaar uitleggen, of de Bijbel als geheel legt zichzelf uit. Daarmee geef je dus ook aan dat je feitelijk geen andere bronnen nodig hebt om de Schrift te verstaan. Omgekeerd is het zo dat wanneer je die regel niet toepast, de Schrift zich ook nooit aan jou zal ontsluiten. Dat wil zeggen: de Bijbel kun je slechts openen aan de hand van en met de sleutels die zij zelf aanreikt. Weiger je dat te doen en plaats je je eigen wijsheid daarboven — dat is dus echt eigenwijs, en het is bovendien nog heel hoogmoedig ook — dan zal... ▶ 09:42 Verborgen voor Wijzen en Geopenbaard aan Kindertjes ↑ hoofdstukken En met al je wijsheid die je misschien meent te hebben, of misschien academische titels en dergelijke, zul je de Schrift nooit kunnen verstaan. Ook daar is de Bijbel heel duidelijk over. Ik had er even een diaatje van moeten maken, maar lees het maar; dat vind ik bijvoorbeeld een hele sterke in Matteüs 11. Daar lees je dat de Heer Jezus – terwijl Hij juist was afgewezen door de synagogen, de rabbijnen, de schriftgeleerden en farizeeën van Zijn dagen, eigenlijk de theologen in die tijd – dat de Heer Jezus op Zijn knieën gaat. Dan staat er: "Ik dank U, Vader, dat U deze dingen" – die Hij zo naar voren bracht – "verborgen hebt voor wijzen en verstandigen." Ik moet er eigenlijk bij zeggen: wijzen en verstandigen, dat wil zeggen zij die menen wijs te zijn of pretenderen dat te zijn, en die als verstandig, intelligent, begaafd, academisch gevormd – noem het maar op – te boek staan en die reputatie hebben. "Ik dank U, Vader, dat U deze dingen verborgen hebt voor wijzen en verstandigen, maar", zegt Hij dan, "aan kindertjes geopenbaard." Dat wil zeggen: er is helemaal geen hoog intellect nodig om de Schrift te verstaan. Ik zeg niet dat het per definitie een hindernis is, maar om de Schrift te verstaan zul je je eerst heel eerbiedig, maar ook nederig als een kind gewoon moeten openstellen voor dat wat de Schrift zelf zegt, wat God zegt in Zijn Woord. En dan moet je dus je eigen wijsheid – een leuk woord in dit verband – even helemaal aan de kant zetten. Doe je dat niet, dan gaat de Bijbel dicht en zul je het nooit verstaan. En dan kun je dus dokter in de theologie zijn en totaal niets van de Schrift verstaan; er heel veel over weten en weten wat anderen erover gezegd hebben, maar de Bijbel zelf blijft dicht. Je zult ook nooit de kracht ervan ervaren. En dit is heus niet zomaar een theoretisch ding hoor, want ik heb voor de aardigheid eens een Bijbel meegenomen. Ik heb hier... dat is de NBG-vertaling – ik zeg er natuurlijk even bij, maar dat is wellicht voor dit publiek ten overvloede, maar als ik het heb over de Bijbel bedoel ik in dit geval ook het origineel. Ik heb het niet over een Bijbelvertaling, want een vertaling is per definitie altijd maar mensenwerk. Maar het origineel, gewoon de grondtekst, dat wat daar opgetekend is in het Hebreeuws en in het Grieks, dat is goddelijk geïnspireerd. Dat staat ook letterlijk zo in Timotheüs. Maar ik heb hier een vertaling meegenomen, dat is de NBV-vertaling, en ik lees er eigenlijk nooit uit. Ik heb hem al jaren in de boekenkast staan, ik geloof dat hij dateert van 2004. Dit is eigenlijk de tegenwoordige, gangbare bijbelvertaling die in kerken overal gelezen wordt. Als ik hem even omhoog houd, dan zult u zeggen: "O ja, ik ken die kaft wel." Ja, een mooie kaft, daar niet van. Laat ik dan toch ook iets positiefs ervan zeggen. Over de vertaling zelf en de vertaalprincipes heb ik het nu nog niet eens. U weet natuurlijk ook dat ik zelf erg van het concordant vertalen ben. Dat wil zeggen: zo dicht als mogelijk bij het origineel blijven. En dan mag je misschien soms wat kromme zinnen krijgen in onze taal, maar dan toch in ieder geval om zo goed te verstaan wat er in het origineel staat opgetekend. Hoe dichter bij de bron, hoe beter. En u weet: hoe dichter je bij de bron komt, dan moet je soms wel tegen de stroom in zwemmen. Een leuke metafoor in dit geval, en dat klopt helemaal. Maar waarom heb ik hem meegenomen? Nou, omdat in deze Bijbel – en ik denk dat dat tegenwoordig ook zo is – bij elk bijbelboek een inleiding staat. Bij al die 76 boeken heb je inleidingen. ▶ 14:15 Ontspoord Reeds voor Vertrek: Inleidingen in de Nbv ↑ hoofdstukken Ik heb hier een dia die ik zo heb genoemd: 'ontspoord reeds vóór vertrek'. Die moet ik even toelichten, want deze uitdrukking zal je iedere keer opnieuw tegenkomen. Ik heb een plaatje door AI laten genereren dat dat aardig illustreert: je ziet daar een trein die uit de rails loopt, maar die kennelijk nog in het station staat en nog niet eens vertrokken is. Dat is eigenlijk de uitbeelding: het is ontspoord, reeds vóór vertrek. Wat bedoel ik daarmee? Nou, als jij als bijbellezer de Bijbel gaat lezen — want dat is wat je als bijbellezer doet — en laten we beginnen bij het begin, bij Genesis, dan lees je eerst nog even de inleiding tot het Bijbelboek. Maar dat moet je dus juist niet doen! Dat ga ik u vertellen en ik laat u echt zien hoe fataal dat is. Ik wil niemand scheef aankijken en ik wil ook niemand onterecht ergens van beschuldigen; het is niet negatief benaderd, maar ik wil wel echt waarschuwen en daarmee illustreren hoe belangrijk het is dat de Schrift zichzelf uitlegt, en dat je daarbij niet te rade gaat bij menselijke wijsheid. Want op het moment dat je dat doet, ben je op voorhand — terwijl je nog niet één woord in het boek gelezen hebt — eigenlijk al verkeerd voorgesorteerd. Laat ik gerust zeggen: ontspoord om het überhaupt nog te kunnen verstaan. Dat is heel verraderlijk, moet je nagaan. Een officieel instituut als het Nederlands Bijbelgenootschap geeft bijbels uit. Wat is er kostbaarder dan dat? Woorden zijn er immers plenty, en boeken ook. Maar een mens heeft werkelijk woorden nodig die licht geven, die de duisternis verdrijven, die levend en krachtig zijn, die solide zijn en waar je werkelijk van op aan kunt. En weet u, bij elk boek vind je in de NBV zo'n inleiding, en daarin word je er meteen op gewezen: de Bijbel pretendeert dit wel te zijn, maar het is anders. Dat is eigenwijsheid. Het presenteert zich als wijsheid, gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en dergelijke, maar het is ook heel hoogmoedig. Het is het beter willen weten, want dat is eigenlijk de claim: de Bijbel zegt dit, maar wij — wijs, verstandig en academisch gevormd — hebben bevonden dat het vermoedelijk of zeker anders is. Dat is natuurlijk ook heel effectief, want op het moment dat je dat doet... U weet wat er algemeen over de Bijbel gezegd wordt: "Met de Bijbel kun je alle kanten op." Ja, op déze manier zeker! Maar de Bijbel wijst wel degelijk één duidelijke weg. Dan moet je je echter ook werkelijk houden aan dat wat de Schrift zélf aanreikt. Dat is fundamenteel. Ik ga een aantal voorbeelden geven van dit 'ontspoord reeds vóór vertrek'. Daarmee bedoel ik dus: voordat je ook maar één letter gelezen hebt in het bewuste Bijbelboek, ben je eigenlijk al op het verkeerde spoor gezet door de uitspraken, pretenties en beweringen die in de inleiding naar voren zijn gebracht. Ik zal het laten zien; zij zeggen bijvoorbeeld: ▶ 18:21 Voorbeeld 1: Genesis en het Auteurschap van Mozes ↑ hoofdstukken Genesis, dat is geen geschrift van Mozes. Nou, ik zal het u laten zien. Je gaat naar de inleiding. Ik heb het expres ook gewoon uit deze weergave genomen – je hebt ook een uitgebreidere digitale versie – maar u kunt het allemaal nagaan als u zelf zo'n vertaling hebt. Zo wordt het inderdaad gepresenteerd. Daar staat dit: 'Vanaf de tijd van Ezra en Nehemia, rond 450 voor Christus, werden deze boeken...' Deze boeken, dat wil zeggen de eerste boeken van de Bijbel, dat noemen ze de Pentateuch – penta betekent vijf – de vijf boeken van Mozes. '...werden deze boeken aan Mozes toegeschreven.' Alleen dat al! Daarom spreekt men ook wel van de vijf boeken van Mozes. Nou, de boeken van Mozes: die term of die beweringen of de gedachte erachter komt niet van 'men'. Ik geef de Bijbel zelf aan. In de Bijbel worden die boeken – in dit geval Genesis – niet aan Mozes toegeschreven alsof buitenbijbelse bronnen dat hebben gedaan. Nee, zo presenteert de Schrift zich! En dit is al een hele subtiele manier van afstand nemen van het Woord. Het is nog niet eens het direct ontkennen ervan, maar twijfel zaaien. U weet dat dat trouwens een hele diabolische tactiek is: diabolisch, des duivels. In feite was de eerste theoloog – sorry dat ik het zo zeg – inderdaad de slang. De oude slang die zich als een lichtdrager voordeed in de hof. En die begon over Gods Woord te spreken. En wat doet hij dan? Eerst twijfel zaaien: God heeft zeker wel gezegd dat... En als je dan toehapt, dan komt het echte vergif. Je bent eerst al op het verkeerde spoor gezet. Vervolgens, als je dan toehapt, dan komt de echte tegenspreking. Dan wordt God ook in diskrediet gebracht: het is precies andersom. Ja, maar dat is een hele subtiele tactiek: eerst twijfel zaaien, en als je daarmee eenmaal succes hebt gehad, dan kun je vervolgens echt gaan tegenspreken. Hier wordt dat ook al gedaan. Daar wordt nog bij gezegd – ik lees gewoon even voor, nogmaals, dit is dus die inleiding, dat hadden we begrepen: 'Het boek Genesis is het resultaat van een langdurig proces van overleveren en redigeren. Het redactieproces is al in de tijd van de koningen van Israël en Juda begonnen en werd pas afgesloten na de Babylonische ballingschap in de Joodse gemeenschap in de tijd van de Tweede Tempel.' Dat is dan ergens in de tijd van Ezra en Nehemia geweest. Ik moet u zeggen, dit is gewoon... ja, hoe zal ik het nou eens netjes zeggen? Nou, laat ik het gewoon feitelijk houden: dit is dus on-Bijbels. Dit is wat men bevonden heeft, onderzocht heeft. Dit zijn conclusies van mensen, maar dit is eigen wijsheid van mensen. Ik hecht aan deze formulering: eigen wijsheid van mensen. Waarom? Omdat de Bijbel zelf, de Schrift, de eerste boeken toeschrijft aan Mozes. Mozes heeft ook... ik zeg trouwens niet eens dat Mozes het hele boek Genesis geschreven heeft. We hebben er ooit wel meerdere keren aandacht aan gewijd dat het boek Genesis eigenlijk ook weer een verzameling documenten is die opgetekend zijn door de aartsvaders zelf: door Adam en door Noach, al die aartsvaders, maar ook door Abraham en Isaak en Jakob en Jozef. Die hebben gewoon hun eigen, om zo te zeggen, memoires opgetekend, zodat het directe ooggetuigen waren of ooggetuigenverslagen waren. En het is in handen van Mozes gekomen, die het geredigeerd heeft, er een boek van gemaakt heeft, etcetera. Vervolgens heeft hij ook nog Exodus, Leviticus, Numeri en Deuteronomium opgetekend – in totaal dus vijf boeken. Maar daarom heten het de boeken van Mozes. Dat is simpelweg wat de Schrift zelf erover zegt. Hoeveel bewijzen wilt u? Ik geef er maar één, maar in werkelijkheid is dit natuurlijk veel grootser. Ik ga er eigenlijk ook een beetje vanuit dat u weet dat dit zo is. Als je enigszins vertrouwd bent met de Bijbel, dan vind je dat zo dikwijls terug: 'Hebt gij niet gelezen?' of 'Heeft Mozes niet gezegd dat...?' En dan volgt er een citaat uit Genesis bijvoorbeeld. Maar bijvoorbeeld in Johannes 5, daar lees je dit. Daar zegt de Heer Jezus tegen de leidslieden, de theologen van zijn dagen... De Heer sprak en Hij deed de Schrift open, Hij sprak vanuit de Schrift: jullie geloven dus wat Ik beweer dat staat geschreven, het is voorzegd. En Hij stuitte tegen zoveel tradities of weer zoveel eigenwijsheid. En dan zegt Hij: uw aanklager is Mozes, op wie gij uw hoop gevestigd hebt. Dat wil zeggen: jullie gaan er prat op dat jullie Mozes hooghouden, maar in werkelijkheid is hij degene die jullie aanklaagt. Want indien gij Mozes zoudt geloven, dan zoudt gij ook Mij geloven, want hij heeft van Mij geschreven. Maar indien gij zijn geschriften niet gelooft, hoe zult gij mijn woorden dan geloven? Met andere woorden: de Heer kwam juist in naam van het Woord van God en dat wat er staat geschreven, om te beginnen bij Mozes. U kent de geschiedenis van de Emmaüsgangers, dat de Heer zich op de dag van de opstanding als de Opgestane aan hen presenteert en met hen meeliep, eerst incognito. En dan lees je dat Hij aan de hand van de Schriften, te beginnen bij Mozes en al de profeten, uitlegde hoe al de Schriften betrekking hadden op de Christus. En Hij liet zien dat Hij zou lijden en vervolgens ook zou opstaan uit de doden. Dat wil zeggen: het is allemaal voorzegd. Kijk maar na in het boek Handelingen. Volgens mij hebben we het er de vorige keer even over gehad dat als Paulus of Petrus in de synagoge het evangelie verkondigden, dan deden ze dat ook gewoon om aan te tonen aan de hand van de Schrift dat wat is voorzegd, wat al in hun eigen boeken stond geschreven: aan dat profiel voldoet Jezus exact. Met andere woorden: Hij is degene die is aangekondigd. En ze hielden maar geen preken; nee, ze bewezen uit de Schriften dat Hij het is, dat Hij de Christus is. Ja, en dat is wat de Heer Jezus trouwens zelf ook doet daar. Eigenlijk is het echt een polemiek, hè? Dit is maar geen gezellig onderzoekje, integendeel of zo. Nee, dit was echt op scherp, hè? Jullie beroepen je op Mozes, maar jullie kennen Mozes helemaal niet, jullie geloven hem in ieder geval niet. Want hij heeft van Mij geschreven en zijn geschriften, etcetera. Maar ja, als jullie dat niet geloven, dan kunnen jullie mijn woorden ook niet geloven. Waarom ik dit nu even aanhaal? Nou, omdat hier inderdaad gezegd wordt: hij, Mozes, heeft van Mij geschreven en zijn geschriften. Met andere woorden: die boeken, de eerste boeken in de Bijbel, zijn zijn geschriften. Dus dat hele verhaal wat in de inleiding van deze Bijbel staat geschreven: ja, dat is pas veel later na Mozes, áls Mozes überhaupt al bestaan heeft. Ja, want dat staat dan in feite ook nog weer ter discussie. Want ja, als Mozes niet de schrijver was, wie was hij dan wel? En het is pas eeuwen later, pakweg een kleine duizend jaar later, in de tijd van de ballingschap begonnen en geredigeerd en bijeengebracht, en de uiteindelijke redactie heeft toen plaatsgevonden... Ja, en dan zijn het dus niet meer de geschriften van Mozes. En heb je je dus gewoon op een hele subtiele manier ontdaan van de Schrift en daar afstand van genomen. En dan moet je nagaan, ik zeg het ook nog eens: dan heb je nog geen woord in Genesis gelezen en je bent meteen al op het verkeerde spoor gezet. Ziet u hoe subtiel dat is? Ja, hoe subtiel, maar ook hoe venijnig dit is! U mag rustig weten, terwijl ik erover spreek: ik had me voorgenomen om rustig te blijven, maar ik word er steeds bozer om, dat meen ik echt. Het is verschrikkelijk hoe menselijke wijsheid zich meester heeft gemaakt van de Bijbel. En wij zullen wel eens even vertellen: ja, dat staat in de Bijbel, maar nou ga ik even vertellen hoe wij erover denken. En dan er nog verbaasd van te staan dat mensen zeggen: wat heb je met die Bijbel te zoeken? Of: wat heb ik daar voor een boodschap aan? Ja, want ik bedoel: als het niet waar is wat de Bijbel pretendeert, wat heb ik er nou nog mee? De waarde van de Bijbel is juist gelegen in haar waarheid. Niet omdat er zulke mooie dingen in te vinden zijn of moreel verheven, poëtische boodschappen en dergelijke – dat mag waar wezen, maar dat is niet waar het om gaat. Het is Gods Woord waar we op kunnen bouwen. Wat vast is, wat solide is. Dat is waar het om gaat. Oké, nou nog een voorbeeld. Want u bent natuurlijk niet meer tevreden met die ene. U zegt: ja, dat is toevallig een misser geweest bij het boek Genesis. Maar ik ga u vijf of zes voorbeelden geven. In werkelijkheid had ik er veel meer kunnen geven. Maar goed, ik dacht van: nou, zes vind ik een aardig getal in dit verband. Daar houden we het dan bij. Ja, nu wel. Ja, ik had er ook 66 kunnen geven. Maar dan wordt het helemaal zo laat natuurlijk. Ja, ontspoord reeds vóór vertrek. ▶ 29:26 Voorbeeld 2: de Datering en Profetieën van Daniël ↑ hoofdstukken Een tweede voorbeeld: Daniël is niet de schrijver van het boek. Ik bedoel: het boek Daniël. U zegt: staat dat in de Bijbel? Nou, het staat wel gewoon geschreven in het Bijbeltje dat u misschien bij u hebt, namelijk in deze uitgave. Het staat gewoon in de inleiding. Nou ja, het is geen citaat van de Schrift zelf, maar dit is wel de bewering die gedaan wordt. Ik zal het u laten zien in de inleiding op Daniël in de NBV. De situering in de zesde eeuw voor Christus – dat wil zeggen: het boek Daniël gaat over de tijd van de Babylonische ballingschap. Daniël was in ballingschap in Babel, had daar een hoge functie en heeft ook nog koning Kores meegemaakt. Dat is de tijd waarin het boek Daniël zich afspeelt. Maar nu zeggen ze dit: "De situering in de zesde eeuw voor Christus hoeft niet te betekenen dat Daniël ook in die tijd geschreven is." Nou, als Daniël, de hoofdfiguur, dit heeft opgetekend en hij leefde in de zesde eeuw, dan moet dat wel betekenen dat het in de zesde eeuw – of als die chronologie juist is – is geschreven. "Op grond van historisch onderzoek en de taal en stijl van het boek nemen velen tegenwoordig aan..." Ziet u de omtrekkende bewegingen? Er wordt niet echt iets stellig beweerd, maar je wordt eigenlijk helemaal voorgesorteerd en opgewarmd om bij deze conclusie uit te komen: "...nemen velen tegenwoordig aan dat het boek in zijn huidige vorm uit de eerste helft van de tweede eeuw voor Christus stamt." Aha, maar dat is dus in de tijd van de Makkabeeën. Ik weet niet in hoeverre u een beetje op de hoogte bent van die tijdlijn, maar na de Babylonische ballingschap kreeg je de Perzen, en toen kreeg je het Griekse Rijk van Alexander de Grote. In die tijd daarna viel dat uiteen, en toen had je ook de tijd van de Makkabeeën. Nou, pas toen zou Daniël gecomponeerd zijn. Weet u waarom men dat zegt? Omdat Daniël zo accuraat... Ja, zij zeggen dus dit, laat ik het even voorlezen: Daniël kan niet de schrijver zijn van het boek, omdat hij zo accuraat schrijft over de Perzische koningen, Alexander de Grote en de tijd van de Makkabeeën. Het is dus puur ongeloof: wij geloven niet dat Daniël de schrijver kan zijn, omdat het zo precies klopt. Dat moet achteraf dan opgetekend zijn, en daarom geloven wij dat het eeuwen later pas... Het wordt gepresenteerd als voorzegging – dat is onmiskenbaar – maar dat was het natuurlijk niet, want dat kán immers niet, hè? En dus is het veel later pas opgetekend. Dat is de redenering. Dit is kort door de bocht hoor, dit zou uitgebreider toegelicht kunnen worden, maar dit is de afdronk. Waar komt het op neer? Nou, dit is de hele gedachtegang. Maar het boek Daniël presenteert het toch echt heel anders. Dat is het contrast dat ik wil laten zien: de Schrift zegt dit, maar wij weten beter. Daniël is heel uitdrukkelijk. Zie bijvoorbeeld in Daniël 7 vers 1: "In het eerste jaar van Belsassar, de koning van Babel, zag Daniël een droom en gezichten die hem op zijn legerstede voor ogen kwamen." Hij schrijft in de derde persoon over zichzelf, dat is helemaal niks bijzonders. Hij zag een droom en gezichten die hem op zijn legerstede voor ogen kwamen, "en toen schreef hij deze droom op." Nee, zegt de inleiding, dat is pas eeuwen later gebeurd! De vraag is dus: wie geloof je? Want met die vraag word je heel duidelijk geconfronteerd: wie moet ik nou geloven? Daniël 10: "In het derde jaar van Kores" – ik kom er straks ook nog op terug – "de koning der Perzen, werd aan Daniël, die Beltesassar genoemd werd, een woord geopenbaard. Dat woord was waarheid en sprak van grote nood en hij, Daniël, gaf acht op dat woord en had aandacht voor het gezicht." Dat was echt het visioen dat hij te zien kreeg. Dat is profetisch en dat was de waarheid. Eigenlijk is het mooi: men is zó onder de indruk van de accuratesse en hoe solide het is opgetekend, dat men zegt: ja, maar dat kan nooit van tevoren zijn opgetekend! Nee, een mens kan dat niet voorspellen, dat snap ik. Maar als je rekent met God, Die Zichzelf bewijst door profetie, door te voorzeggen – dat is juist Zijn handelsmerk... sorry, dat is geen goede term, maar dat is nu precies het kenmerk van Zijn spreken: Hij bewijst Zichzelf en Hij verklaart ook Zichzelf. Daniël 10 nog even verder: dan zegt die man in die linnen mantel – moet u maar even nakijken – die zegt dan: "En ik ben gekomen om u, Daniël, te verstaan te geven wat uw volk in latere dagen overkomen zal. Want wederom is het een gezicht aangaande de toekomst." Ja, dat is het hele boek! Het gaat juist over die dingen. En dan vervolgens zeggen de theologen: nee, dat kan helemaal niet, dit is gewoon achteraf opgetekend en gepresenteerd als profetie, als voorzegging, terwijl het in werkelijkheid gewoon achteraf allemaal geprojecteerd is. Weet u, daar is een naam voor, hè? Als je zoiets doet, dat heet valsheid in geschrifte. Dat je iets presenteert als... nou ja, in dit geval valselijk dus. Het is gewoon fraude. Als je zo denkt over de Bijbel, dan vraag je je toch af wat zulke mensen sowieso nog met de Bijbel hebben? Hoe kun je dat dan wel aanbevelen? Want dat is ook echt zo bizar. Het is echt bizar: ze bevelen de Bijbel aan en zeggen dat je er geweldig veel van kunt leren, maar op keper beschouwd is het gewoon fraude, valsheid in geschrifte en valselijke claims. Nog één. ▶ 36:28 Voorbeeld 3: Jesaja en de Voorzegging van Kores ↑ hoofdstukken Jesaja is een thema waar we het in het verleden al vaker over gehad hebben, dus ik hoef er nu niet zo heel uitgebreid op in te gaan. Maar het voorbeeld zelf is wel weer zo'n prachtig gegeven. Men zegt dan: Jesaja kan onmogelijk Kores bij name hebben genoemd. Waarom? Kijk, Jesaja was profeet in een tijd waarin het nog wel een eeuw of anderhalve eeuw zou duren voordat Kores überhaupt geboren werd. Het zou nog een eeuw duren voordat hij geboren werd, en pakweg anderhalve eeuw voordat hij zou optreden als koning en het volk zou doen terugkeren. Jesaja profeteert dat al, die voorzegt reeds voordat het volk überhaupt in ballingschap is gegaan, dat wanneer het volk eenmaal in ballingschap gaat, het ook weer zal terugkeren. En wel onder leiding van een koning wiens naam al genoemd wordt: Kores! Onder hem zal het volk worden teruggevoerd en hij zal Jeruzalem weer laten herbouwen. Dus heeft men gezegd — en nu lees ik weer voor uit de inleiding op Jesaja 40 tot 55, een groot deel van vijftien of zestien hoofdstukken: 'In Jesaja 40–55 staat een tweede verzameling profetieën. Deze worden gewoonlijk toegeschreven...' — merk op hoe afstandelijk dat klinkt, niet: 'de Schrift zegt dat', nee: 'ze worden toegeschreven aan een profeet die optrad gedurende de Babylonische ballingschap.' Aha, dat was Jesaja dus niet, want die leefde anderhalve eeuw daarvóór! Ja, ze schrijven ook... dit is echt sneaky, hè? Dat heeft te maken met 'sneek', denk ik! Want er wordt niet ronduit gezegd: hij noemt zich wel Jesaja, maar hij is het niet. Het wordt veel omzichtiger verwoord, veel vriendelijker en aardiger. Men zegt: 'Het wordt toegeschreven aan een profeet die optrad gedurende de Babylonische ballingschap en die wordt aangeduid met de term Deutero-Jesaja, de tweede Jesaja. Men veronderstelt dat hij een geestverwant is geweest van de grote profeet Jesaja.' Dat klinkt heel gewichtig, maar feitelijk zeg je gewoon: de schrijver claimt Jesaja te zijn, maar hij is het niet; ze verbloemen dat. En waarom zegt men dat? Omdat men veronderstelt dat hij het pas aan het einde van de ballingschap heeft opgetekend. En dán pas kon hij Kores bij name noemen, want anders zou dat immers niet kunnen. In feite is dit een gelijksoortig ongeloof als we zien bij het boek Daniël. Maar wat zegt de Schrift? Kijk, daar gaat het om. U bent hier gekomen omdat u uitgaat van de Schrift, dat is volstrekt logisch. Maar ik wil dit ook laten zien aan de hand van het contrast. 'Zo zegt Jahweh, uw Verlosser en uw Formeerder...' in Jesaja 44, '...die de waarzeggers als dwazen aan de kaak stelt.' Dat doet God, hè! Ze heten waarzeggers, maar het zijn leugensprekers. Ja, ze beweren van alles en als ze een beetje geluk hebben, hebben ze een keertje gelijk. U weet immers: een klok die stilstaat, geeft ook twee keer per dag de juiste tijd aan. Toevallig hebben waarzeggers soms gelijk, maar dat bevestigt hun claim allerminst. '...Die de waarzeggers als dwazen aan de kaak stelt en die de wijzen doet terugwijken en hun kennis tot dwaasheid maakt.' Zie je hoe Jesaja dit stelt? Er wordt weleens tegen mij gezegd: 'André, jij praat zo badinerend en neerbuigend over theologen.' Sorry, maar ik heb hier ook geen goed woord voor over. Hebt u gelezen wat hier staat? 'Die de wijzen doet terugwijken en hun kennis tot dwaasheid maakt.' Dat is ook niet erg respectvol naar die wijzen toe! En dat klopt, want dat is precies hoe God aankijkt tegen de redeneringen der wijzen en hun menselijke claims. Waarzeggers voorspellen, maar God voorzegt. Dat is het grote verschil. Nog even verder in Jesaja 44: 'Die het woord van Mijn knecht' — Jesaja dus — 'gestand doet' — dat wil zeggen: God spreekt via Jesaja en Hij maakt het ook waar — 'en de aankondiging van Mijn boden volvoert; die tot Jeruzalem zegt: Het worde bewoond.' En nog even verder: 'Die tot Kores zegt...' Jesaja profeteert dit dus anderhalve eeuw — laten we het daarop houden — voordat Kores daadwerkelijk optreedt en op het toneel verschijnt. Jesaja zegt al dat God over die man, Kores genaamd (of Cyrus, het hangt er maar net vanaf hoe je het uitspreekt, dat maakt niet zoveel uit), verklaart: 'Die tot Kores zegt: Mijn herder, hij zal al Mijn welbehagen volvoeren door tot Jeruzalem te zeggen: Het worde herbouwd en de tempel worde gegrondvest.' Dat gaat God via Kores doen! En hoe kan God dat doen? Nou, omdat Hij het heden kent en de toekomst overziet! Lees maar even verder in Jesaja 45: 'Zo zegt Jahweh tot Zijn gezalfde' — letterlijk staat er Zijn mashiach, Zijn gezalfde — 'tot Kores, wiens rechterhand Ik gevat heb om volken voor hem neer te werpen.' Kores was in zijn dagen de heerser van het wereldrijk van de Meden en de Perzen. En dan staat erbij dat God Kores geroepen heeft. Dus ruim een eeuw, anderhalve eeuw vóór zijn optreden heeft God zijn naam al laten optekenen door Jesaja. 'Opdat gij weet dat Ik Jahweh ben, die u bij uw naam riep, de God van Israël.' Dat kan alleen Hij, dat kan geen mens. En ik zal u vertellen — u hebt dat verhaal vast al weleens van mij gehoord, want het is uiterst boeiend: wanneer Daniël later aan het hof verblijft, inderdaad anderhalve eeuw later, heeft Daniël aan Kores verteld: 'Weet je dat jouw naam al in de Schriften staat opgetekend? Dat die al genoemd is door de profeet Jesaja? En dit jaar, het zeventigste jaar van Jeruzalems verwoesting, is precies het jaar dat Jeremia heeft aangekondigd. En weet je wat jou nu te doen staat? Jeruzalem herbouwen en het volk laten terugkeren!' En Kores weet in het eerste jaar dat hij aantreedt meteen: dit is God die dit tot mij gesproken heeft. Hij verklaart het ook aangaande de God van Israël — ik parafraseer nu: 'God heeft tegen mij gezegd dat het volk dat in ballingschap is, weer terug mag keren naar Jeruzalem.' Kores wist: dit is het woord van God. Hoe wist hij dat? Wel, hij heeft het gewoon gelezen in de profetie en Daniël heeft hem daarmee geconfronteerd, want Daniël was een hooggeplaatste functionaris binnen zijn eigen regering. Zo ingewikkeld is dat dus niet. En er staat ook bij waarom God zijn naam kon noemen: 'Opdat gij weet dat Ik Jahweh het ben, die u bij uw naam riep.' Dat is juist het goddelijke kenmerk van die voorzegging! 'De God van Israël. Ter wille van Mijn knecht Jakob en van Israël, Mijn uitverkorene, riep Ik u bij uw naam; Ik gaf u een erenaam, hoewel gij Mij niet kendet.' Wist Kores veel! Dat was gewoon een heidense koning, die had daar van tevoren geen enkele weet van. Hij kwam via Daniël in aanraking met de geschriften van de profeten en toen heeft Kores vernomen: wauw, zolang van tevoren is mijn naam al genoemd, ik weet precies wat mij te doen staat! Het is een voorzegging. En dan staat er nog bij: 'Want Ik ben Jahweh en er is geen ander; buiten Mij is er geen God.' En dat claimt Hij niet alleen, Hij bewijst het ook. Hij doet namelijk iets wat geen enkel mens kan: profeteren, voorzeggen! Dat lezen we ook in Jesaja 46. Dit is een geliefde tekst in deze samenkomst, ik haal hem zo graag aan: 'Ik, Jahweh...' Jesaja spreekt hier namens God Zelf: 'Ik, die van den beginne de afloop verkondig en vanouds wat nog niet geschied is.' Aan het begin staat het einde al vast! Waarom? Omdat Hij God is. Er gebeurt niets buiten Hem om en daarom kan Hij ook zo spreken. 'Die de afloop verkondigt en vanouds wat nog niet geschied is; die zegt: Mijn raadsbesluit zal volbracht worden en Ik zal al Mijn welbehagen doen.' Er is maar één God, en dus is er niets en niemand die Hem kan verhinderen dat te doen. Hij beschikt over alles! En dan staat er nog achter: 'Die uit het oosten een roofvogel roept, uit een ver land de man van Mijn raadsbesluit.' Dat wil zeggen, wat Jesaja hier voorhoudt... Uit het oosten – Kores de Perser – ga Ik een roofvogel roepen. Dat is op zich geen compliment natuurlijk, het is een roofvogel, maar die ga Ik roepen. Hij is de man van Mijn raadsbesluit. En Ik heb het gesproken, en Ik doe het ook komen; Ik heb het ontworpen, en Ik breng het ook tot uitvoering. Met andere woorden: de hele regie, het geheel is in Mijn hand. Het is waar, het is zeker, het is betrouwbaar. En dit is Mijn bewijs. Ziet u hoe... Nou ga ik nog bozer worden. Dat is niet gepland, maar één van de machtigste bewijzen van het goddelijk Woord wordt op deze manier gewoon ontkracht, weggeredeneerd. Moet ik daar achting voor hebben? Ik vind het vreselijk. Ja, en als mensen dat zeggen, dan vind ik het prima, maar dit staat gewoon tussen de bijbelboeken in, als inleiding! Zo van: als je wilt weten waar het over gaat, moet je eerst even dit lezen. Ja, nou, gefeliciteerd daarbij hoor! Ziet u hoe belangrijk het is om de Schrift zichzelf te laten verklaren? Alleen dan zul je verstaan, alleen dan zal je ook onder de indruk zijn van wat God verklaard heeft, en wat God doet en wie Hij is, en wat alleen Hij bij machte is te doen. Ja, hoe ver gaan we? Nou, ik zal wel die hekjes moeten gaan overslaan. We waren sowieso al wat later. Maar ik wil nog een paar andere voorbeelden geven van: ontspoord reeds vóór vertrek. ▶ 47:58 Voorbeeld 4: het Getuigenis en Auteurschap van Lucas ↑ hoofdstukken Voorbeeld 4: 'De schrijver Lucas was helemaal niet Lucas, dat is niet Paulus' metgezel die hij suggereert te zijn.' In de inleiding op het boek Lucas – u kent het wel, zoals Lucas zijn geschrift introduceert; zijn geschriften, want ook het boek Handelingen is natuurlijk van zijn hand, dat is zijn tweede boek – lees je dat hij nauwkeurig onderzoek heeft gedaan, zodat Theophilus, aan wie hij zijn boek opdraagt, op de hoogte zou zijn, maar ook dat hij bevestigd zou worden in dat wat waar is. Hij zegt: ik heb het allemaal nauwkeurig onderzocht. Hij hoort zelf niet bij de ooggetuigen, maar hij heeft het wel allemaal nagegaan. En in zijn tweede boek doet hij zich ook voor als een metgezel van Paulus. Want dat blijkt ook – heel interessant, ik ga het nu zeker niet allemaal laten zien, maar ga het maar eens na – dan blijkt dus dat de schrijver van het boek Handelingen in bepaalde periodes met Paulus meereist, want dan spreekt hij in de wij-vorm. En op een gegeven moment weet je ook meteen weer dat hij dan ergens achterblijft, want dan zegt hij: 'en zij gingen daar en daar naartoe.' Dan weet je dus precies wanneer de schrijver erbij was en wanneer hij er niet bij was. Van zo'n persoonlijk voornaamwoord gaat een enorme sprake uit. Maar goed, de inleiding op Lucas in De Nieuwe Bijbelvertaling (NBV): 'Op grond van een aantal passages uit het Nieuwe Testament wordt van hem gezegd dat hij arts was en een metgezel van Paulus.' Hier zie je ook alweer dat afstandelijke. De Bijbel zegt gewoon heel duidelijk: hij was inderdaad onze geliefde geneesheer, Paulus noemt hem zo. 'Aan deze traditie heeft het boek zijn naam te danken.' Hoezo, aan deze traditie? Het is helemaal geen traditie! Het hele verhaal is dat de schrijver zichzelf zo presenteert en vervolgens door Paulus zo bevestigd wordt. Als je het interne bewijs aanhoudt, of gewoon de Schrift zichzelf laat verklaren, dan is dit geen enkel probleem. Hier wordt je meteen weer zand in de ogen gestrooid en word je onder hypnose gebracht: ja, historisch onderzoek heeft aangetoond... 'Het boek wordt over het algemeen tussen de 80 en 100 na Christus gedateerd.' Met andere woorden: het was niet de Lucas die hij claimde te zijn, namelijk een reisgenoot, metgezel en daarmee dus ook een tijdgenoot van Paulus. Het zou dan veel later zijn opgetekend. En in dat geval was hij dus ook niet in staat om de ooggetuigen zelf te raadplegen. Nee, hij was zelf geen ooggetuige, dat is waar, maar hij behoorde wel tot de eerste generatie. Hij heeft nauwkeurig onderzoek gedaan naar alles wat erover bekend was, en hij doet dat zo accuraat. Dat was ook precies zijn doelstelling, want je leest het ook in Lucas 1. Heb ik hiernaast...? Nee, ik heb die dia weggehaald, ik voelde de bui wel hangen dat het wat lang zou worden. Maar hij heeft dus zijn evangelie opgetekend opdat Theophilus – dus de lezer – zou weten: het is waar, het klopt! Het is niet zomaar een mooi verhaal wat de theologen ervan gemaakt hebben. Ik scheer iedereen over één kam, dat is waar, oké, maar dat is wel wat ervan gemaakt is: een mooi verhaal, een preek, moralistisch hoogstaand, of poëtisch en literair geweldig. Ja, en? Het is niet waar! Daar heb ik niets aan, want ik wil vaste grond onder de voeten waar je op kunt staan. En dat is nu juist wat de Schrift wél geeft. Een ander voorbeeld – ik ga hier nu verder niet eens op in, maar u bent gewaarschuwd. ▶ 52:19 Voorbeeld 5: de Authenticiteit van de Pastorale Brieven ↑ hoofdstukken De pastorale brieven, zo worden ze genoemd – niet door de Bijbel, maar zo worden ze genoemd: de persoonlijke brieven van Paulus aan Timotheüs (1 en 2 Timotheüs), aan Titus en ook Filemon. De bewering is dat de pastorale brieven valselijk onder Paulus' naam zijn geschreven. Dat is wat ze beweren. Nou ja, het woord 'valselijk' gebruiken ze zelf natuurlijk niet, maar dat is wel wat het feitelijk is, hè? Ik zal het u voorlezen: "De eerste en de tweede brief aan Timoteüs en de brief aan Titus staan ook wel bekend als de pastorale brieven. Volgens sommigen zijn de brieven door Paulus zelf geschreven..." Nou, weet u wat we eerst zouden moeten vaststellen? Vólgens de brieven zelf zijn ze door Paulus zelf geschreven! Niet 'volgens sommigen', want dan laat je het weer afhangen van een menselijke opinie. Nee, we nemen de Schrift zoals ze zich aandient. Doe je dat niet, dan ben je nergens. Er staat dus: "Volgens sommigen zijn de brieven door Paulus zelf geschreven aan het einde van zijn leven. Anderen menen op grond van de stijl en de inhoud dat de brieven niet van Paulus' hand zijn." Alsof Paulus niet verschillende stijlen zou kunnen hebben! Hij liet zijn brieven bovendien vaak optekenen; dat klopt, maar dat was dan een secretaris. Dat er stijlverschillen zijn in brieven en geschriften, kan trouwens ook nog met je leeftijd te maken hebben. En gewoon met de situatie: als ik een persoonlijke e-mail schrijf, dan is dat anders dan wanneer ik een blog schrijf, om maar wat te noemen. Dat zijn verschillende stijlen. En moet ik de Belastingdienst aanschrijven of zo, dan heb je weer een heel andere stijl. Men vervolgt: "Anderen menen op grond van de stijl en de inhoud dat de brieven niet van Paulus' hand zijn, maar dat ze pas aan het einde van de eerste eeuw en begin van de tweede eeuw zijn opgetekend" – dus in ieder geval niet meer door de ooggetuigen zelf – "door een auteur die ons verder onbekend is gebleven en die met de naam van Paulus zijn brieven gezag wilde verlenen." Dit is wat ik zojuist noemde: dit is gewoon fraude, dit is oplichting. In de voetbalkantine noemen ze dit gewoon opschepperij. In de medische wereld zeggen ze: dan ben je een kwakzalver. En in de zakelijke wereld ben je gewoon een oplichter, een beunhaas of een charlatan. Maar hier wordt er met veel achting over gesproken, terwijl er in feite wordt gezegd dat iemand de naam van Paulus eronder heeft gezet om zijn brief gezag te verlenen. Maar dat is dus gewoon pure oplichterij. En dit staat nota bene in uw Bijbels. Nou ja goed, ik ga deze niet eens meer verder lezen om aan te tonen waarom dit niet kan, want dat lijkt me wel duidelijk. ▶ 55:38 Voorbeeld 6: het Testament van 2 Petrus ↑ hoofdstukken Het zesde voorbeeld: Petrus' tweede brief. Dat is een testament, zijn geestelijk testament, want hij zegt ook dat het moment van zijn verscheiden nabij is. Maar volgens hen is dat een vervalst testament. Zij noemen het natuurlijk niet 'vervalst', maar kijk eens wat ze zeggen in de inleiding: "Het geschrift behoort veel eerder tot het genre 'testament': de aankondiging van de spoedige dood van de schrijver, de voorspelling van toekomstige gebeurtenissen, en een aansporing tot de juiste levenswandel. In de Grieks-Romeinse tijd was dit genre in joodse en christelijke kring populair. Als schrijver van 2 Petrus wordt in de tekst de apostel Petrus genoemd. Toch menen veel uitleggers dat Petrus niet de auteur van het boek is. Het toeschrijven van een 'testament' aan een gezaghebbend persoon was niet ongebruikelijk." Ik krijg al kriebels van die formulering, want dit is typische theologentaal. Op die manier rubriceer je het eerst en plak je er een etiket op: "Dat is het genre", net als met mythen, weet je wel. Dan kunnen we het wegzetten en er vervolgens gewoon van maken wat we er zelf van willen hebben. Het geschrift zou dus veeleer behoren tot het genre 'testament': de aankondiging van de spoedige dood van de schrijver, de voorspelling van toekomstige gebeurtenissen en een aansporing tot de juiste levenswandel. In de Grieks-Romeinse tijd was dat in joodse en christelijke kring populair. Dat wil zeggen: als je het op die manier verpakte en verkocht, was het populair. Als schrijver van 2 Petrus wordt in de tekst de apostel Petrus genoemd. Met andere woorden: 2 Petrus presenteert zich als geschreven door Petrus. Toch menen vele uitleggers dat Petrus niet de auteur van het boek is; het toeschrijven van een testament aan een gezaghebbend persoon was immers niet ongebruikelijk. O, dus omdat ze destijds de boel zo oplichtten en omdat dat wel vaker gebeurde, kunnen wij daar nu gewoon met respect over spreken? Dat is wat hier staat, hè? Het was heel gebruikelijk om het op die manier te doen. Vreselijk! En dan zeggen ze nog: "Ja, we kunnen er wel veel van leren." Nou sorry, maar van oplichters wil ik in moreel opzicht eigenlijk helemaal niets leren. Het eerste wat ik doe als ik weet dat iets oplichterij is, dan zeg ik: oud papier. Dan krijg je er in ieder geval nog wat voor. Ja, die wilde ik eigenlijk niet noemen, maar goed. Die heeft u niet allemaal gehoord, maar het is echt zo. Petrus presenteert zich toch echt zo. Ik scroll nu even door de dia's, want ik hoef niet eens mijn best te doen om aan te tonen dat 2 Petrus door hem geschreven is. Het staat er gewoon zwart-op-wit en op allerlei manieren wordt dat bevestigd. Maar volgens hen was het heel gebruikelijk om het op die manier te verkopen en te verpakken, omdat dat je geschrift meer autoriteit gaf. Tja. ▶ 58:50 Geestelijke Woorden en Toetsen als de Bereeërs ↑ hoofdstukken Ik wil hiermee afsluiten, want het wordt hoog tijd om dat te doen, met wat Paulus in de Korinthebrief zegt. Ik lees het voor, zonder al te veel toelichting: "Wij nu hebben niet ontvangen de geest van de wereld" – wat er in de wereld allemaal aan boodschappen rondgaat – "maar de Geest uit God, opdat we zouden weten wat ons door God in genade geschonken is." We hebben grond onder de voeten, we weten! Wij voelen niet zomaar wat dingen, of van die verhalen van: ja, maar het is moreel zo verheven, we kunnen er zoveel van leren. Hoezo? Van oplichters? Nee, omdat het wáár is wat ze hebben opgetekend, en God maakt Zijn Woord waar. En dus weten wij de dingen en kunnen we daarop staan. Het is slechts mogelijk, het is ons medegedeeld, juist omdat het betrouwbaar is. En daarom weten we dat ook. En dan staat er ook bij – hiervan zegt Paulus dus: "Spreken wij dan ook met woorden die niet door menselijke wijsheid, maar door de Geest geleerd zijn; geestelijke woorden passend bij geestelijke dingen." Dat wil zeggen: de boodschap die ik vertel is geestelijk, maar de wijze waarop ik het doorgeef, de woorden die ik eraan geef, zijn ook geestelijk. Dus niet alleen de inhoud, maar zelfs de vorm! De hele formulering, mondeling maar ook schriftelijk, dat zijn de gezonde woorden. Geestelijke woorden bij een geestelijke boodschap. U ziet, ik ga er nu heel snel even doorheen om bij mijn ene punt uit te komen. "Doch een ziels mens ontvangt niet hetgeen van de Geest Gods is, want het is hem dwaasheid." Een ziels mens... De gewone vertalingen geven dit verkeerd weer; die zeggen dan "een vleselijk mens" of "een natuurlijk mens", maar er staat gewoon letterlijk een psychikos, een ziels mens. Iemand merkt op: "Ik dacht vlees?" Nee, niet hier, ietsje verderop. Sorry, ik dacht eventjes: je bent een theoloog, dus ik moet er hard tegenin! Nee hoor, ik dacht zomaar... Klopt, later wordt het woord vleselijk wel gebruikt. Maar goed, ik wil geen ruzie met je krijgen – krijg je ook niet! Doch een ziels mens: beheerst worden door de ziel, vooral ook beheerst worden door gevoelens en door de waan van de dag. Dan ben je daar erg gevoelig voor. Als je een ziels mens bent, ontvang je de dingen van de Geest Gods niet. Ik vind het nog wel een aardig beeld in dit geval: je kunt dat niet ontvangen zoals je een radiozender niet kunt ontvangen. Je zit wat dat betreft op een heel andere golflengte. Het is een dwaasheid, hij snapt het niet. En er staat ook bij: hij kan het ook niet verstaan, omdat het op een geestelijke wijze kritisch – zo staat er letterlijk – wordt beoordeeld. De Schriften kun je slechts verstaan wanneer je de Schriften gewoon neemt zoals ze zich aanbieden. En dan ook inderdaad als een kind. Zo van: ik snap het niet, maar hoe gaat dat met een vader? Ik bedoel, straks is het weer Sinterklaastijd en dan zeg je tegen de kinderen dat Sinterklaas en Zwarte Piet op de daken lopen en cadeautjes door de schoorsteen gooien. Of het pedagogisch slim is, dat weet ik niet, daar heb ik het nu niet over. Maar zo'n kind denkt: "Oh, we hebben helemaal geen schoorsteen!" "Ja, maar papa zegt het." Mag ik daar toch even een pedagogisch advies over geven? Wees er voorzichtig mee, want je gooit wel je betrouwbaarheid te grabbel. Zoals ik ooit las van iemand die schreef: toen ik dat aan mijn kind vertelde over Sinterklaas, kreeg ik als reactie dat het kind huilend wegging en zei: "Nou is zeker dit verhaal van de kerstman ook niet waar!" Weet dus wat je doet. Maar snapt u wat ik bedoel? Wij zijn inderdaad simpel; we snappen een heleboel dingen niet, maar God weet het. Maakt dat dom? Nee, helemaal niet! Integendeel, want hier wordt het Griekse woord anakrino gebruikt. Dat is het laatste waar ik op wil wijzen: beoordelen. Dat is een juridische term en dat betekent onderzoeken, navraag doen, checken. En weet u waarom ik hierop wijs? Omdat dit precies hetzelfde woord is dat gebruikt wordt van de Bereeërs in Handelingen 17. Daar lees je dat Paulus daar kwam en dat zij zeer bereidwillig luisterden naar alles wat Paulus vertelde. En ze gingen dagelijks na in de Schriften of deze dingen alzo zijn. Kritisch dus, checken! Maar hoe dan wel? Niet aan de hand van inleidingen van theologen natuurlijk, of van wat wij ervan vinden. Nee, aan de hand van wat de Schrift zelf zegt! Snapt u? Dát is het. En dan word je heel kritisch op wat men beweert. Ik heb het nu vooral over wat theologen te berde brengen, maar dat is de gevaarlijkste categorie. Weet u waarom? Omdat zij uitspraken doen over wat God gezegd zou hebben. Het komt zelfs zo regelrecht in onze Bijbels terecht. Nagaan: hééft God dat gezegd? Want weet u waar het om gaat? Om het Woord van Hém, dat vast en solide is. En juist daarom kunnen we erop staan. Daarom maakt het blij, daarom geeft het vrede, daarom hebben we zo'n geweldig perspectief. Waarom hebben wij hoop? Nou, omdat God het gezegd heeft! En als Hij het zegt, dan gaat het gebeuren. Dat heeft Hij bewezen ook. Dan moet je wel gewoon de Schrift zichzelf laten verklaren. En dat is wat ik vanmorgen graag wilde duidelijk maken. Ik hoop dat het overgekomen is! 🎧 de Schriften verklaren zichzelf! 1x × ↺ −15s +15s ↻ ×

25-10-2026 Lees verder

het Onze Vader – voor wie en wanneer?

Het Onze Vader is wellicht het bekendste gebed ter wereld. Maar tot wie richtte Jezus zich toen Hij dit gebed onderwees? En welke tijd stond Hem voor ogen bij de woorden “Uw koninkrijk kome” en “Uw wil geschiede, gelijk in de hemel alzo ook op de aarde”? Dat zijn enkele van de vragen die aan de orde zullen komen over een vertrouwd gebed dat, gelezen in zijn Bijbelse verband, verrassende perspectieven opent! 📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing Samenvatting van deze toespraak Het Onze Vader wordt traditioneel beschouwd als een algemeen gebed voor alle christenen, maar Jezus' onderwijs in de evangeliën was exclusief gericht op Israël. De afzonderlijke beden sluiten naadloos aan bij de profetische gebeurtenissen rondom de toekomstige grote verdrukking op aarde, terwijl de hemel reeds gezuiverd is. Dit gebed kent een specifieke timing en adressering, in contrast met het onderwijs van Paulus over onvoorwaardelijke genade. Uiteindelijk zal God Zelf dit gebed vervullen wanneer Hij Zijn naam heiligt onder de volkeren en Zijn Koninkrijk op aarde vestigt. “Strikt genomen is dit gebed met precisie en heel accuraat eigenlijk slechts op een hele korte tijd van toepassing, namelijk in de tijd dat Gods wil op aarde nog niet geschiedt, maar in de hemel al wel.” ⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie: ▶ 00:01 Inleiding: Botsende Vanzelfsprekendheden Rond het Onze Vader ▶ 05:43 Jezus' Onderwijs voor Israël en Paulus voor de Natiën ▶ 09:46 De Twee Bergredes en de Profetische Context ▶ 14:12 Bidden in de Binnenkamer Zonder Omhaal van Woorden ▶ 23:39 Onze Vader: Israëls Aanspraak en de Heiliging van Gods Naam ▶ 33:15 Uw Koninkrijk Kome: Daniël 2 en het Stenen Koninkrijk ▶ 38:15 Uw Wil Geschiede: Satans Uitwerping uit de Hemel ▶ 50:40 Geef Ons Heden Ons Dagelijks Brood in de Grote Verdrukking ▶ 55:05 Vergeef Ons Onze Schulden: het Contrast met Paulus' Genade ▶ 57:46 Leid Ons Niet in Verzoeking en Verlos Ons van de Boze ▶ 01:00:16 Conclusie: een Getimed Profetisch Gebed en Onze Bedeling ▶ 00:01 Inleiding: Botsende Vanzelfsprekendheden Rond het Onze Vader ↑ hoofdstukken Ja, waar zullen we het vanmorgen eens over hebben? Nou, ik zal u dit vertellen: het is al een paar weken geleden eigenlijk dat mijn voornemen vaststond om het – nou niet per se hier, maar om het toch eens over dit onderwerp te gaan hebben. Ik heb daar een heel aantal jaren geleden op een andere plaats ook wel eens een keer aandacht aan gegeven, maar er was nu ook een speciale aanleiding om het over het Onze Vader te hebben. En ik hoef dat niet eens uit te leggen; als ik dat zo zeg, het Onze Vader, dan is dat bij iedereen, zelfs bij het buitenkerkelijke publiek denk ik, genoegzaam bekend wat dat is. Nou ja, in ieder geval wat ik daarmee bedoel; of de betekenis ervan onderkend wordt, dat is hoogst twijfelachtig. Laat ik het dan zo aanvliegen, maar daar gaan we het vanzelf nog over hebben. En daarbij stellen we ons met name ook de vraag, zoals ook in de ondertitel staat: voor wie en wanneer? Voor de goede verstaander klinkt daarin al iets door dat daar toch wat meer over te melden is dan dat het zomaar een algemeen – of zal ik het zo zeggen: een katholiek – gebed is. Dat wil zeggen: voor iedereen en voor alle tijden. Het kan namelijk zijn dat zomaar – en dat was dus de aanleiding waar ik zojuist op doelde – allerlei vanzelfsprekendheden kunnen botsen. Het is een paar weken geleden dat mijn vader overleed, op een zeer gezegende leeftijd. Voorafgaand aan de uitvaart hadden wij een gesprek met de predikant die de dienst zou leiden. Toen ging het over de dienst zelf, maar ook over wat er nog bij het graf gedaan of gezegd zou worden. De predikant – die dat trouwens allemaal heel mooi heeft geleid, daar niet van – stelde voor om af te sluiten met het Onze Vader. Hij keek ons zo aan, dat wil zeggen de kinderen: mijn broer en mijn beide zussen waren daarbij. En ik keek zo bedenkelijk van: dat lijkt me niet zo gepast. Gelukkig kreeg ik bijval van mijn broer. Het is allemaal niet verder ter sprake gekomen, maar ik vond het niet zo gepast; het heeft een hele speciale betekenis. Maar ja, we wilden bij die gelegenheid natuurlijk niet een heel gesprek over allerlei Bijbelse aangelegenheden gaan voeren, dus ook dat leek me een beetje misplaatst. Maar hij keek me aan alsof hij water zag branden. Hij begreep hier echt helemaal niets van, temeer omdat hij al snel in de gaten had dat wij als gezelschap toch wel Bijbels georiënteerd waren en dat we dus bezwaar konden maken tegen het Onze Vader. Het is ook niet gebeurd trouwens. Hij wilde trouwens ook nog de Apostolische Geloofsbelijdenis voorlezen. Dat vonden wij ook niet zo'n goed idee, en daar gold trouwens hetzelfde voor. Want ja, ik zeg: "Nou, apostolisch? De apostelen hebben dat niet opgesteld hoor." "Maar het is toch de belijdenis van de kerk van alle eeuwen?" Toen dacht ik: ja, dáárom! Maar ja, toen dacht ik dat hoor, ik wil het gesprek niet anders neerzetten. Maar ik bedoel eigenlijk dit te zeggen: het was voor hem – en dat geldt voor de meerderheid van de mensen – zó vanzelfsprekend om bij een gelegenheid als deze het Onze Vader te bidden. Kijk, en dat bedoel ik ook met vanzelfsprekendheid: wat voor deze predikant en in het algemeen voor het volkschristelijk publiek, zal ik maar zeggen de gewone doorsnee kerkganger, een vanzelfsprekendheid is. Want ja, de kern van het hele christelijke onderwijs, dat draait toch om wat Jezus ooit hier op aarde geleerd heeft en zoals we dat in de evangeliën aantreffen? Het plaatje wat u daaronder ziet, is eigenlijk ook wel illustratief voor die gedachte, hoewel het eigenlijk vooral in de Engelstalige wereld een gebruik is: The Red Letter Bible. Wie kent dat? We zitten hier in Nederland natuurlijk, maar ik heb ze vaak in handen gehad. Ik heb er ooit eentje cadeau gekregen: dat zijn dan Nieuwe Testamenten of complete Bijbels, Oude en Nieuwe Testament, waarbij de uitspraken van Jezus rood gekleurd zijn. Daarmee is aangegeven van: ja, dít, van alles wat hier staat opgetekend, is dit de kern! Dit is waar het allemaal om gaat, en vandaar ook dat dat op die manier dus onder de aandacht gebracht wordt. En dat is de eerste benadering. Ook voor velen is dit gewoon een open deur intrappen: natuurlijk, daar gaat het toch om, om wat Jezus hier op aarde ooit allemaal heeft verteld? Maar voor mij – en ik zit nou in een zaal te kijken naar een heleboel mensen voor wie het helemaal niet vanzelfsprekend is – voor ons is iets heel anders vanzelfsprekend. En laat ik dat dan meteen even noemen. ▶ 05:43 Jezus' Onderwijs voor Israël en Paulus voor de Natiën ↑ hoofdstukken Dat het onderwijs dat Jezus geeft in de evangeliën uitsluitend gericht was op Israël... Ja, ik pauzeer nu even expres, maar dat staat toch zo duidelijk in de evangeliën? En als er dan bij gelegenheid een heidense vrouw bij Hem komt – u kent die geschiedenis wellicht in Matteüs 15, van die Syro-Fenicische vrouw – dan zegt Hij: "Nee, Ik ben slechts gezonden tot de verloren schapen van het huis Israëls." De geschiedenis heeft een vervolg, dat weet ik, maar niettemin zegt Hij dan: "Het is niet goed om het brood der kinderen – dat wil zeggen het voedsel dat voor de kinderen van Israël bestemd is – aan de hondjes te geven." In feite is de gedachte daarbij dat men de natiën, de heidenen, de niet-Joden, als honden beschouwde. U zult denken: dat is niet erg complimenteus, maar dat was wel de hele gedachtegang. Het toont de heel specifieke plaats die Israël daarin inneemt. Ik verwijs hier op de dia ook naar Matteüs 10. Daar lees je ook dat de Heer Jezus in eerste instantie de twaalf eropuit stuurt en dan zegt: ga uitsluitend naar het huis van Israël, en betreed zelfs niet de weg naar de Samaritanen. Ga daar absoluut niet naartoe. Met andere woorden: dat onderwijs is heel duidelijk, expliciet en exclusief gericht op Israël. En het onderwijs dat speciaal voor ons is, vinden we bij Paulus, die later geroepen werd toen Israël eenmaal op een zijspoor geplaatst was. Hij is van Godswege gesteld tot een apostel, een afgevaardigde van Christus Jezus Zelf, en een leermeester, een leraar voor de natiën. Zijn onderwijs is in onze dagen, in deze tussentijd, bepalend en beslissend; daar gaat het om, dat is leidend. Dat is mijn vanzelfsprekendheid. En weet je wat je dan krijgt? Ik motiveer het nu even kort. Natuurlijk is het een vanzelfsprekendheid, maar het aparte is: wanneer twee vanzelfsprekendheden gaan botsen, dan zeggen we dat wat voor de één volkomen normaal is, voor de ander juist volkomen misplaatst is. Ik bedoel er trouwens helemaal niet mee te zeggen dat dat gebed dat de Heer Jezus leerde, het Onze Vader waar we het nu over gaan hebben, geen goed gebed zou zijn. Maar het gaat erom: voor wie is dat bestemd? En heeft het misschien ook een speciale timing? Daar wil ik het straks ook over hebben. En je moet je hierbij goed realiseren: in de aanloop naar deze samenkomst ben ik er al een paar keer op gestuit dat sommige mensen begrijpen wat ik nu zeg, ook die tweede vanzelfsprekendheid die ik vanmorgen naar voren breng, dat Jezus' onderwijs in de evangeliën voor Israël bestemd is. Maar dan nog: als je dan stuit op beweringen die anders zijn – bijvoorbeeld wat in het algemeen geleerd wordt – dan sta je soms zomaar met je mond vol tanden op het moment dat jouw vanzelfsprekendheden betwijfeld worden. Dat is trouwens een hele goede ervaring. Ik vind het zeer aanbevelingswaardig om geconfronteerd te worden met vragen die je jezelf misschien nooit zo gesteld hebt. Waarom? Omdat je het vanzelfsprekend vindt; dat heb je nu eenmaal met vanzelfsprekendheden. Die hoef je niet uit te leggen, daarom zeggen we ook dat het vanzelfsprekend is. Totdat je iemand ontmoet of mensen treft voor wie dat juist totaal niet vanzelfsprekend is. Ja, dan moet je het gaan uitleggen. Zie daar de reden, de motivatie om dit onderwerp eens aan te snijden. ▶ 09:46 De Twee Bergredes en de Profetische Context ↑ hoofdstukken Laten we vooraf nog een paar dingen vaststellen. Dit gebed wordt heel dikwijls 'het Gebed des Heren' genoemd. Daar is op zich niet zoveel op aan te merken; het is inderdaad een gebed dat de Heer ooit heeft uitgesproken. Maar ik moet er tegelijkertijd bij zeggen: het is niet een gebed dat Hij zelf bad, maar Hij leerde het aan zijn discipelen. 'Het Gebed des Heren' zou kunnen suggereren dat het een gebed was dat Hij zelf bad, maar dat is niet wat er staat. Er staat nadrukkelijk: Hij leerde het zijn discipelen. Dat wil ik er toch even bij aangetekend hebben. Verder vinden we dit gebed terug in Matteüs 6. De hele aanleiding maakt deel uit van de beroemde Bergrede, zoals we die aantreffen in ons Nieuwe Testament in Matteüs 5 tot en met 7. In Lucas vind je het ook, maar daar wordt het weer op een andere manier gesitueerd, namelijk in de vlakte. De Heer heeft dit onderwijs uiteraard bij meerdere gelegenheden gegeven. In ieder geval is de aanduiding 'de Bergrede' ontleend aan de beschrijving van Matteüs in hoofdstuk 5 tot en met 7. Ik moet er trouwens meteen bij zeggen: als we spreken over dé Bergrede, dan zou je eigenlijk moeten vragen: wélke Bergrede? Want de Heer heeft namelijk meerdere redes gehouden op een berg. En dat brengt mij bij het volgende punt. In deze studie willen we gaan ontdekken — en ik wil u daar graag deelgenoot van maken — hoe dit gebed thuishoort in de context van Israël, en heel specifiek in de tijd van Israëls grote verdrukking. En dat brengt mij precies op het punt dat ik wil neerzetten: het hoort ook thuis in de tijd waar de tweede Bergrede over gaat. Als ik het zo formuleer, is dat misschien wat onbekend. Dé Bergrede wordt immers altijd gesitueerd in Matteüs 5 tot en met 7. Dat klopt, maar er is nóg een heel beroemde rede die de Heer op een berg heeft gegeven, en dat is Matteüs 24. In het Engels ben ik die term wel vaker tegengekomen: the second sermon on the mount — in ieder geval de tweede rede die de Heer op de berg hield. Dus eigenlijk de tweede Bergrede. Als je het zo formuleert, maakt dat het heel inzichtelijk en buitengewoon illustratief. Want de eerste Bergrede krijgt zijn betekenis juist ook in de context van de tweede Bergrede. In Matteüs 24 zit de Heer op de Olijfberg, met uitzicht op de gebouwen van het tempelcomplex van Jeruzalem. En dan begint Hij te spreken over wat daarmee zal gebeuren, maar ook over de gruwel van de verwoesting die ooit geplaatst zal worden op de heilige plaats. Hij spreekt over de dingen die vlak voorafgaan aan zijn wederkomst, en over de vraag naar het einde van deze aeon — dat wil zeggen: van dit wereldtijdperk. Tot op de dag van vandaag is dat nog altijd toekomstig. We staan er weliswaar heel dichtbij, maar het is nu nog steeds toekomstig. Daarmee heb ik al een beetje de toon gezet voor deze uitleg. Laten we nu naar de passage zelf toegaan in Matteüs 6. Ik begin niet meteen bij vers 9, maar wil om wat context te geven eerst de directe aanleiding erbij betrekken. Ik wil daar een beetje snel doorheen gaan om straks alle aandacht te kunnen geven aan het gebed zelf. ▶ 14:12 Bidden in de Binnenkamer Zonder Omhaal van Woorden ↑ hoofdstukken In Matteüs 6 vers 5 staat dan: "En wanneer gij bidt..." Gij, wanneer jullie bidden – het is meervoud, dat wordt ook aangegeven met die streepjes voor 'gij'. "En wanneer jullie bidden, zullen jullie niet zijn als de huichelaars, want zij staan gaarne in de synagogen en op de hoeken der pleinen te bidden." De huichelaars; er staat hier in het Grieks letterlijk een woord waar ons woord 'hypocriet' (of hypokrites) van afgeleid is. Een hypocriet is eigenlijk een toneelspeler. Ik vind het wel grappig om daar zo even aan te denken, want het is niet zomaar een moreel oordeel als je het woord hypocriet gebruikt. Het is gewoon de naam die men in het Grieks gaf aan een toneelspeler. Dat vind ik niet per se een morele diskwalificatie. Hoewel, ik kom uit kringen waar toneelspel eigenlijk helemaal niet in goede reuk stond. Toneelspelen, in een film en dergelijke, dat was niet echt gewaardeerd. Ik ben nu in Papendrecht en ik denk dat ik me nu ook wel een beetje in het milieu beweeg waarin die gedachte herkenbaar is. En eigenlijk, als ik het zo bekijk, begrijp ik het ook wel een beetje. Toneelspel is je anders voordoen dan je bent, dat is de gedachte. Genoeg over dat woord, want er staat nog bij: "want zij..." Die huichelaars doen zich dus op een bepaalde manier voor, zij spelen toneel. Want zij staan gaarne in de synagogen en op de hoeken der pleinen te bidden. Dit is trouwens wel weer even grappig, of eigenlijk heel opmerkelijk – meer dan grappig. Het geeft precies de Joodse context aan waarin de Heer dit sprak. Dat onderstreept het, en daar wil ik toch even aandacht aan geven. Als je even later in dezelfde rede leest, in Matteüs 7 vers 6, dan zie je dat ook weer uitgedrukt. Daar zegt de Heer: "Geeft het heilige niet aan de honden." In feite... Ik kijk nog even later in Matteüs 15 na, daar had ik het daarnet ook nog over: het is niet goed om het brood der kinderen aan de hondjes te geven, want dat is voor de kinderen. Ik ga er even vanuit dat u allemaal die geschiedenis kent. Die vrouw zegt dan: ja, maar de honden eten toch ook de kruimeltjes op die van de tafel van hun heren vallen? En de Heer is verbaasd: zo'n geloof heb ik zelfs in Israël niet aangetroffen! Dus dat is waar, maar in ieder geval worden 'de honden' in Bijbelse beeldspraak gebruikt voor wie niet tot het brood bestemd is. En de Heer zegt het hier zelfs exclusief: "Geeft het heilige niet aan de honden." Dat wil zeggen: dit wat Ik nu spreek, is niet bestemd voor de natiën. Het wordt dus uitgesproken in een Joodse context. Het hele idee is dat er vaak een toneelspel van gemaakt wordt; gebed wordt een demonstratie van vroomheid om te laten zien dat men goed bezig is met goede werken en dat men wel heel welgevallig voor God zal zijn. Want zij staan gaarne in de synagogen en op de hoeken der pleinen te bidden om zich aan de mensen te vertonen. "Voorwaar Ik zeg u, zij hebben hun loon reeds." Met andere woorden: de waardering die ze graag willen hebben, die hebben ze al gekregen; straks krijgen ze die in ieder geval van Gods wege niet meer. Dat is de gedachte. "Maar gij," zegt de Heer dan in vers 6: "Wanneer gij bidt, ga in uw binnenkamer, sluit uw deur en bid tot uw Vader in het verborgene." Gebed is primair geen openbare aangelegenheid. Wij bidden natuurlijk ook gewoon, maar feitelijk is dat ook onder ons. Zelfs als je het gezamenlijk doet, is het een zaak van de verborgenheid. Je spreekt tot God, je spreekt eigenlijk niet tot de mensen. Het kan zijn dat iemand het woord voert namens anderen, maar gebed is in wezen een privéaangelegenheid. Het is dus niet zo dat je moet bidden om te demonstreren: kijk mij nou toch eens vroom zitten wezen! Het is een verborgen aangelegenheid. Ik laat dat nu even verder rusten, hoewel het onderwerp op zich belangwekkend genoeg is, maar om bij vers 9 aan te komen ga ik gewoon door. En de Heer zegt er ook nog bij in vers 7: "En gebruikt bij uw bidden geen omhaal van woorden, zoals de natiën." Opnieuw worden we geconfronteerd met de Joodse context. Want de Heer zegt eigenlijk: hoe gaat dat onder de heidenen, onder de natiën? Die gebruiken het gebed als een soort pressiemiddel, met een hele omhaal van woorden, om het zo uitgebreid mogelijk te doen. De Heer spreekt hier dus over de natiën, maar tot Zijn Israëlitische hoorders. Ook dit onderstreept weer precies de context waarin Hij dit onderwijst. "Want zij menen door hun veelheid van woorden verhoord te zullen worden." Dat is de heidense gedachte in het algemeen: lange gebeden, eindeloze herhaling. Kettinggebeden, weet je wel? Waarbij je voortdurend hele lange gebeden hebt, en als de één op adem moet komen of uitgebeden is, dan gaat de ander weer verder. Dat hele fenomeen van een omhaal van woorden, een veelheid van woorden, is ook in de christelijke wereld algemeen bekend. Men denkt dat als je maar hard, emotioneel en vooral langdurig bidt – en als je zelf niet meer kunt bidden, dat dan de ketting moet worden voortgezet door de volgende schakel, en de volgende ronde gaat dan gewoon weer verder om dan dagen achter elkaar zo'n kettinggebed te houden. Maar het is gewoon een veelheid van woorden, vanuit de gedachte dat je God daarmee adviseert, of dat je een soort petitie aanbiedt met zoveel handtekeningen dat God wel moet inbinden of Zijn beleid moet gaan aanpassen. God even informeren... Ik vind het wel grappig om dit in dit verband even te noemen, want het is niet mijn eigen achtergrond, maar er zitten hier mensen die wel die achtergrond hebben: als je uit de rooms-katholieke wereld komt, dan ken je het fenomeen van de rozenkrans. Ik heb hier op de dia ook een afbeelding getoond; dat zijn allemaal kraaltjes en daar zit ook zo'n hele omhaal van woorden aan vast. Iedere keer worden er verschillende gebeden opgezegd, maar ook telkens het Onze Vader, de paternosters – dat betekent letterlijk 'onze Vader'. En bij de grote kralen moet je dan weer een Onze Vader bidden, en dat komt achter elkaar door. Als je een beetje vertrouwd bent met zo'n heel ritueel, dan merk je dat dat in een razend tempo gaat. Niet dat je er met je gedachten echt bij bent, maar het moet gewoon allemaal afgewikkeld worden. Net als bij een altaar wordt het heel snel afgeraffeld en uitgesproken. Ik maak hierbij ook de aantekening: bij evangelische liederen kan dat evengoed gebeuren, maar dan krijgt het een wat andere strekking. Dan zeg je wel honderd keer achter elkaar: "Heer, ik prijs U en ik ben zo vol van Uw..." Ik, ik, ik – allemaal 'ik'. "Ik ben zo vol van Uw liefde en ik prijs Uw naam, ik heb nog nooit zoveel van U gehouden als nu." Het is eigenlijk gewoon een grote demonstratie van wie jij denkt te zijn. "Want zij menen door hun veelheid van woorden verhoord te zullen worden. Wordt hun dan niet gelijk, want God uw Vader weet wat gij van node hebt, eer gij Hem bidt." Gebed dient dus niet om God te informeren, dat sowieso niet. En ook niet om God te herinneren aan onze noden. Feitelijk is het zo dat je bidt om jezelf te herinneren aan God: wie Hij is en wat Hij bij machte is om te doen. Ik heb daar ooit een hele mooie oneliner over gehoord: een gebed verandert niet God, maar de bidder. ▶ 23:39 Onze Vader: Israëls Aanspraak en de Heiliging van Gods Naam ↑ hoofdstukken Want dan zegt de Heer: "Bidt gij dan aldus" – bidden jullie dan aldus. Niet eens zozeer als een formuliergebed in de zin van een vast stramien, maar op deze wijze, met deze elementen. En dat gebed begint dan met "Onze Vader", enzovoort. De traditionele titel van dit gebed is ontleend aan die allereerste woorden: Onze Vader, Avinu shebashamayim. Ik heb ooit een lied gehoord – van Gethsemane was dat: Avinu, avinu, avinu shebashamayim. Dat wil zeggen: onze Vader die in de hemelen zijt. Dat is trouwens een heel opmerkelijk gegeven waar ik u graag op attent wil maken: Israël spreekt God collectief, als volk, aan als "onze Vader". Dat vind je veelvuldig in de Schrift, maar nooit individueel. Dat is heel eigenaardig: nooit als "mijn Vader". Nu zult u zeggen: "Maar dat vind je in de evangeliën toch heel vaak, dat Jezus spreekt over 'mijn Vader'?" Ja precies, dat is exact wat ik bedoel! Jezus doet dat veelvuldig in de evangeliën; met name in het Johannesevangelie spreekt Hij voortdurend over "mijn Vader". Dat heeft ermee te maken dat Hij op een volstrekt unieke wijze God als zijn Vader kende. Letterlijk zelfs: Hij is immers door God verwekt. De kracht van de Allerhoogste overschaduwde Maria en zo werd zij zwanger. En Hij is later ook weer opgewekt, verwekt uit de doden. Dus op een dubbele manier is de Here Jezus Christus de Zoon van God, de eniggeboren Zoon van God. Israël als volk kent God daarentegen als "onze Vader". U zult in het Oude Testament nergens aantreffen – behalve in een Messiaanse psalm – dat een enkeling God aanspreekt als "mijn Vader". Het is altijd: Hij is "onze Vader", de Vader van ons als natie. Ik geef u een voorbeeld uit Jesaja 63, waar een gebed wordt uitgesproken: "Schouw uit de hemel!" Dat is een dringende vraag, een hartenkreet: "En zie uit uw heilige en luisterrijke woning, waar zijn uw ijver en uw machtige daden?" Hier wordt een beroep gedaan op God om vanuit de hemel, vanuit zijn luisterrijke woning, in te grijpen met machtige daden. En dan staat er even verderop als motivatie: "Gij immers zijt onze Vader... Gij, JAHWEH, zijt onze Vader, onze Verlosser van oudsher is uw naam." De naam van God is JAHWEH. Die naam is heilig, en er wordt als volk een appel gedaan op Hem die zij kennen als JAHWEH. God heeft Zich immers ook als JAHWEH aan zijn volk Israël geopenbaard. Denk aan Mozes, aan wie God zijn naam bekendmaakte: "JAHWEH, Ik ben die Ik ben, en zo zult gij mijn naam aan de Israëlieten bekendmaken." JAHWEH is zijn verbondsnaam. En Hij is voor Israël: "onze Vader". "Onze Vader, die in de hemelen zijt." Waarom wees ik zojuist op die naam JAHWEH? Omdat er direct achteraan staat: "uw naam worde geheiligd", oftewel: laat uw naam geheiligd worden. En hoe doet God dat dan? We hebben het hier over een uitgesproken Israëlitische context. Israël kent haar God als "onze Vader", en God heeft Zich met de naam JAHWEH aan hen geopenbaard. Wanneer er staat: "uw naam worde geheiligd", dan is dat een bede die nog zijn vervulling moet vinden. Die naam ís heilig, maar die naam zal ook daadwerkelijk geheiligd wórden. Hoe dan wel? We komen hier steeds dichter bij de profetische strekking: niet alleen voor wie dit gebed bestemd is, maar ook wanneer het concreet zijn vervulling krijgt. God heiligt zijn naam onder de natiën namelijk door Israël, zijn volk, te herstellen. Wij leven nu in de tijd waarin Israël als volk terzijde is gesteld. God maakt als het ware een omweg; het is een tussenfase, een pauze in Gods handelen met de aarde. In die tussenperiode is Paulus de spreekbuis voor de natiën. Maar er komt een tijd – en die zal eerdaags aanbreken, want de termijn is nagenoeg vol – dat God zijn naam openlijk gaat heiligen. Ik zal u dat vanuit de profetieën aantonen. Wat de Here Jezus hier in dit gebed aan zijn discipelen leert, is in hoge mate geworteld in de profetische geschriften. Jesaja noemde ik zojuist al, maar kijkt u ook eens naar Ezechiël 36 en 37. Ezechiël 37 is wellicht het bekendste hoofdstuk over het nationale herstel van Israël: het visioen van het dal met de dorre doodsbeenderen, waaruit Israël als een opstanding uit de doden tevoorschijn komt – op de derde dag, uiteraard. En hoe verwoordt Paulus dat in Romeinen? "Indien hun verwerping de verzoening der wereld is..." Dat is de huidige realiteit: Israël heeft haar Messias verworpen en is daardoor tijdelijk terzijde gesteld, waardoor het evangelie van verzoening wereldwijd ruim baan heeft gekregen. Maar dat is tijdelijk! Want Paulus vervolgt: als God zijn volk straks weer aanneemt, wat zal die aanneming dan anders wezen dan leven uit de doden? Welnu, Ezechiël 36 sorteert daar al helder op voor. Daar zegt God Zelf: "Ik zal mijn grote naam, die onder de volken ontheiligd is..." En Israël krijgt de schuld daarvan rechtstreeks aangerekend; zij zijn daar zelf debet aan: "...die gij te midden van hen ontheiligd hebt, heiligen." Aan die smaad en ontheiliging komt een einde: God Zelf gaat zijn naam heiligen. "En de volken zullen weten..." Let wel, dit spreekt over een publiek, universeel moment. Nu leven we nog in de verborgenheid, maar straks treedt God zichtbaar naar voren. Hij zal zijn naam zodanig heiligen dat de wereldvolken het zullen weten: "dat Ik JAHWEH ben, luidt het woord van de Heer JAHWEH, wanneer Ik Mij voor hun ogen aan u de Heilige zal betonen." Leest u goed wat daar staat: God betoont Zich de Heilige aan het volk Israël, ten aanschouwen van alle natiën. De volkeren zullen het met eigen ogen zien, met stomheid geslagen zijn en erkennen wie Hij is, omdat God demonstratief bewijst dat Hij de Heilige is. Wanneer God dus wordt aangeroepen als "onze Vader die in de hemelen zijt, uw naam worde geheiligd", dan is dat geen abstract, zwevend gebedje voor willekeurig welke situatie. Het doelt op die specifieke profetische tijd waarin God zijn naam daadwerkelijk gaat heiligen aan en door Israël, voor het oog van alle naties. Dat is ook het moment waarop er geen enkele atheïst meer zal bestaan; dat is dan voorgoed voorbij. Nu kan men zich dat nog permitteren, maar dan is het uitgesloten. En dat brengt ons meteen bij de volgende bede van het Onze Vader. ▶ 33:15 Uw Koninkrijk Kome: Daniël 2 en het Stenen Koninkrijk ↑ hoofdstukken "Uw Koninkrijk kome." Waar gaat het over? Nou, over de tijd dat het Koninkrijk gaat komen en gaat aanbreken. En wanneer zal dat zijn? Ook dat is weer een profetisch moment. Dat God Zijn naam gaat heiligen, is niet zomaar altijd van toepassing. Nee, dat gaat over een specifieke tijd waarin de volkeren het zullen gaan weten. En dat is precies ook het moment. In feite verklaart het gebed zichzelf: de ene frase wordt gebruikt, en mocht het je ontgaan zijn waar het over gaat, dan brengt de volgende frase je meteen alsnog op het spoor. En mocht het je dán nog ontgaan, dan doet de volgende frase dat wel. Ik zal het straks laten zien. "Uw Koninkrijk kome." Wanneer zal dat zijn? Daniël 2! Dat gaat, zoals u weet, over die droom die Nebukadnezar had over dat statenbeeld met dat gouden hoofd. Dat zijn vier koninkrijken. En dat laatste koninkrijk is van ijzer, en in de tweede fase is dat ijzer en leem met die tien tenen. In die laatste fase zullen daar tien koningen zijn. En in die fase zal HET Koninkrijk vanuit de hemel komen en baanbreken op aarde. In Daniël 2 lees je dit — u kent, daar ga ik nu even van uit, die droom en de uitleg daarvan. Je leest dus over dat reusachtige beeld dat Nebukadnezar in zijn droom zag, en dan wordt er een uitleg gegeven: dat eerste koninkrijk is het gouden hoofd, het tweede koninkrijk is van zilver, het derde koper, en in het vierde koninkrijk zal de eerste fase van ijzer zijn en de laatste fase van leem en ijzer. Het laat zich immers niet mengen. En dan lees je vervolgens dat Nebukadnezar in de droom ziet dat dat beeld geconfronteerd wordt met een steen die van de berg afrolt, zonder het toedoen van enige mensenhand, staat erbij. Die rolt van boven naar beneden — zo gaat dat meestal als iets naar beneden komt — raakt het beeld bij de voeten en het hele beeld wordt dan verpulverd. Maar er wordt dan ook uitgelegd wat er dan zal gebeuren. In Daniël 2 vers 44 staat dit: "Maar in de dagen van die koningen..." — die tien koningen; later in Daniël 7 worden ze ook weer zo genoemd, dat zijn de tien horens — "...zal de God des hemels" — onze Vader die in de hemelen is! — "een koninkrijk oprichten dat tot in de aeonen niet zal te gronde gaan en waarvan de heerschappij op geen ander volk meer zal overgaan. Het zal al die koninkrijken" — dat wil zeggen: die eraan voorafgegaan zijn — "verbrijzelen en daaraan een einde maken, maar zelf zal het bestaan tot in de aeonen." Dat stenen koninkrijk... Er is goud, zilver, koper, dan ijzer, en ijzer en leem. En dan vervolgens krijg je een stenen koninkrijk. Dat steentje wordt zo groot dat het de hele aarde vervult. Ja, dat is het definitieve Koninkrijk. En dan zal de heerschappij niet meer overgaan op een ander volk. Eerst waren het de Babyloniërs, dan de Perzen en dan de Grieken, maar het uiteindelijke Koninkrijk wordt gegeven aan het volk dat God daarvoor heeft bestemd: een koninkrijk van priesters. In Daniël 7 wordt het genoemd "het volk van de heiligen van de Allerhoogste" — een hele plechtige manier om te zeggen: dít volk heeft God bestemd voor de heerschappij en als kanaal van zegen voor de hele volkerenwereld. In feite krijg je dus: het laatste wereldrijk is een Israëlitisch wereldrijk, het volk waar God Zijn naam aan verbonden heeft. En dat zal dan gaan baanbreken. "Uw Koninkrijk kome!" Wanneer? Nou, in de dagen van die koningen. Dán komt dat. Dan wordt dit zo'n actueel gebed! En dan, ja... nog iets anders: hoe zal dat zich dan manifesteren? Dan krijg je weer zo'n frase die je beslist niet mag ontgaan. ▶ 38:15 Uw Wil Geschiede: Satans Uitwerping uit de Hemel ↑ hoofdstukken Zoals de Heer dat formuleert: "Uw wil geschiede, gelijk in de hemel..." Nee, "gelijk in de hemel" staat hier in het enkelvoud. Soms wordt het meervoud gebruikt, maar hier staat het in het enkelvoud: "gelijk in de hemel, alzo ook op de aarde." Nou weet ik wel wat de algemene uitleg is: Gods wil geschiedt nú in de hemel, dus dit gebed kun je altijd bidden. Maar ik kan u uit de droom helpen: dat is niet zo. Momenteel zeker niet. Hoeveel Schriftplaatsen wilt u hebben? Bekend is bijvoorbeeld Efeze 6, waar gesproken wordt over rivalen die het op ons gemunt hebben. Paulus spreekt erover dat wij geen strijd hebben tegen vlees en bloed, maar tegen de overheden, tegen de machten, tegen de wereldbeheersers — de kosmocraten — van deze duisternis, in de hemelse gewesten, te midden van de hemelsen. Daar, achter de schermen, volstrekt onttrokken aan het oog, zijn overheden en machten in de hemelen die het op ons gemunt hebben en die zich verzetten. Waarom is het zo donker in de wereld? Nou, om allerlei redenen, maar dat heeft met name ook te maken met de macht der lucht, zoals Efeze 2 dat noemt: de overste van de macht der lucht. Achter de schermen zijn daar machten werkzaam die de boel hier gewoon verduisteren en het licht tegenstaan. Maar wat de Bijbel nu juist voorzegt, is dat de satan met de zijnen, zijn trawanten en consorten — hoe zal ik het zeggen — uit de hemel geduveld zal worden. Ik pleeg daar graag het werkwoord 'duvelen' voor te gebruiken, want dat vind ik heel toepasselijk. De duivel met al zijn trawanten zal uit de hemel worden geworpen. En pas wanneer Gods Koninkrijk komt en openbaar wordt, dán zal Zijn wil geschieden. Maar dat is nadat de satan, de tegenstander, uit de hemel zal zijn geworpen. Openbaring 12 spreekt daar heel expliciet over. In beeldtaal, dat is waar, maar de betekenis kan je eigenlijk niet ontgaan. Eerst lees je in Openbaring 12 dat er een vrouw wordt voorgesteld, Israël, die hoogzwanger is en een mannelijke zoon voortbrengt. Die mannelijke zoon, dat is Christus. En die mannelijke zoon wordt weggerukt tot God en Zijn troon. Heel vaak wordt gezegd dat dit de hemelvaart van de Heer Jezus is, maar dat was geen wegrukking, hoor. Die mannelijke zoon wordt weggerukt, en vervolgens vlucht die vrouw naar de woestijn waar ze drieënhalf jaar lang bewaard en onderhouden wordt. Kijk er maar naar in Openbaring 12; het staat er allemaal letterlijk zo. Die mannelijke zoon wordt weggerukt tot God en Zijn troon, en vanaf dat moment gaat Gods wil geschieden in de hemel. Weet u wat namelijk het eerste is wat er dan gebeurt? Michaël en de zijnen gaan oorlog voeren. Zij zullen ervoor zorgen dat satan en al zijn engelen — al zijn boodschappers, al zijn personeel zal ik maar zeggen — uit de hemel worden geworpen. André, lees nou maar gewoon voor wat er staat: "En de grote draak werd op de aarde geworpen, de oude slang, die genaamd wordt diabolos en de satan, die de gehele wereld verleidt; hij werd op de aarde geworpen en zijn engelen met hem." De oude slang, die genaamd wordt Diabolos. Ik vind dat veel treffender dan 'duivel'. Diabolos is het eigenlijke Griekse woord en het betekent letterlijk: de dooreenwerper. Het werkwoord ballo heeft te maken met werpen. Diabolos is de dooreenwerper, dat is zijn beroep. Hij hanteert dikwijls het woord van God. Hij is, als ik het zo mag zeggen, een theoloog; hij houdt zich voortdurend bezig met Gods woord. Maar wat doet hij ermee? Hij gooit het gewoon dooreen, hij haalt alles door elkaar. Daar is hij druk mee bezig, en dan weet je meteen waar hij actief is. En 'satan', dat is dan weer Hebreeuws en betekent 'tegenstander'. Zolang satan en zijn engelen niet uit de hemel zijn geworpen, geschiedt Gods wil daar dus nog niet! Maar op het moment dat hij uit de hemel geworpen wordt, is de heerschappij in de hemel gevestigd en gaat Gods wil daar daadwerkelijk geschieden. Ik lees even verder in Openbaring 12: "En ik hoorde een luide stem in de hemel zeggen: Nu is verschenen het heil en de kracht en het koningschap van onze God en de macht van zijn Gezalfde" — van Zijn Mashiach. Dat is die mannelijke zoon, en het lijdt voor mij geen twijfel: die mannelijke zoon is Christus, inclusief Zijn lichaam, de ekklesia. Vanaf dat moment is Gods Koninkrijk daadwerkelijk gevestigd in de hemel. En dan staat er even later in Openbaring 12 vers 12: "Daarom, verheugt u, gij hemelen en wie daarin wonen." Waarom? Omdat de hemel vanaf dat moment gezuiverd is van alle boze machten! De boze machten die nu nog achter de schermen actief zijn in de hemelse gewesten, zijn dan verdreven. Dus is er alle reden tot vreugde voor de hemelen en wie daarin wonen. En ik zal u vertellen: daar hoort u bij en daar hoor ik bij, aangenomen dat we tot die ekklesia behoren. Het is eigenlijk heel bijzonder: op het moment dat wij in de hemelen zijn, wordt dít gebed — het Onze Vader — op aarde gebeden! Wij zijn dan zelf in de hemelen. "Verheugt u, gij hemelen en wie daarin wonen." Maar dat is pas de ene kant van het verhaal. Want dan geschiedt Gods wil weliswaar in de hemel, maar: "Wee de aarde en de zee" — ook de volkerenzee — "want de diabolos is tot u nedergedaald in grote grimmigheid, wetende dat hij weinig tijd heeft." Achter de schermen heeft hij het nu al voor het zeggen, maar tegen die tijd wordt hij letterlijk op aarde geworpen. En dan breekt op aarde echt de hel los, als ik die term even mag gebruiken. Vandaar dat er staat: "Wee de aarde en de zee." Dat verklaart al die oordelen en gerichten in het boek Openbaring. Gods Koninkrijk wordt eerst in de hemel gevestigd; de hemel wordt gezuiverd. Maar wanneer de hemel gezuiverd is, barst de ellende op aarde in alle hevigheid los. Dat verklaart de enorme confrontatie, de gerichten, de zegels en de bazuinen in Openbaring. En dan staat er nog bij: "En toen de draak zag, dat hij op de aarde was geworpen, vervolgde hij de vrouw, die het mannelijke kind gebaard had." Die vrouw is Israël, die de Christus heeft voortgebracht — en zoals gezegd inclusief de ekklesia, die haar troon in de hemel heeft gevestigd. Op dat moment is de draak op de aarde geworpen, en wat gaat hij doen? Die vrouw vervolgen. Welke vrouw? Israël. Die vrouw had die mannelijke zoon gebaard, die per direct en met grote haast weggerukt wordt voor naderend gevaar en gebracht wordt op de troon. Vanaf dat moment wordt het koninkrijk gevestigd in de hemel. Er staat nog bij in vers 14 van Openbaring 12: "En aan de vrouw werden de twee vleugels van de grote arend gegeven..." Ik ga er nu even aan voorbij wat dat precies is, maar: "...om naar de woestijn te vliegen, naar haar plaats, waar zij onderhouden wordt, buiten het gezicht van de slang, een tijd, tijden en een halve tijd." Dan zie je hoe de Bijbelse profetie in elkaar steekt, want deze laatste uitdrukking is weer direct ontleend aan Daniël 7. Een jaar, twee jaren, een half jaar: drieënhalf jaar is dat. En in die drieënhalf jaar, of 42 maanden, of 1260 dagen — gewoon dezelfde termijn — zal die vrouw een plaats hebben in de woestijn. Zij vlucht en daar heeft ze een onderduikadres. Niet alleen die mannelijke zoon is weggerukt en heeft met recht een plaats daarboven, maar ook die vrouw wordt bewaard, veilig. Bovendien wordt zij daar onderhouden en is ze onaantastbaar. Dus terwijl die periode van de grote verdrukking — zo wordt het in de Bijbel genoemd — plaatsvindt, zal er een overblijfsel zijn dat in de woestijn onderduikt en van Godswege bewaakt wordt, onaantastbaar. Die slang zal alles in het werk stellen om die vrouw te raken en te kwetsen, maar dat is niet mogelijk. Ook zij wordt in feite bewaard in de grote verdrukking. Zij wordt daar onderhouden en als u het mij vraagt: net als Israël ooit in de woestijn in het verleden, krijgt ze daar gewoon elke dag voedsel, brood uit de hemel, elke dag. En dat brengt ons meteen bij vers 11, want over bruggetjes gesproken... Het volgende gebed: "Uw koninkrijk kome, uw wil geschiede." Wanneer? Als God zijn naam gaat heiligen onder de volkeren en Gods wil zal geschieden: zoals dat in de hemel al geschiedt, zo gaat het ook op de aarde gebeuren. Strikt genomen is dit gebed met precisie en heel accuraat eigenlijk slechts op een hele korte tijd van toepassing, namelijk in de tijd dat Gods wil op aarde nog niet geschiedt, maar in de hemel al wel. Dat is nu nog niet het geval; dat is slechts in die periode van tijd, tijden en een halve tijd. Dán is dat gebed inderdaad heel ter zake en ook volkomen logisch. ▶ 50:40 Geef Ons Heden Ons Dagelijks Brood in de Grote Verdrukking ↑ hoofdstukken "Geef ons heden ons dagelijks brood." Je kunt dat nu natuurlijk ook wel bidden. Begrijp me goed, ik zeg alleen dat dit gebed een specifieke plek heeft: het is actueel voor een bepaald volk in een specifieke tijd. Je kunt zeggen: "Ja, maar ik bid de Heer elke dag dat Hij mij voorziet." Eerlijk gezegd bid ik Hem daar eigenlijk nooit om; ik dank Hem voor het feit dat Hij dat doet. En daar komt nog iets bij: ons dagelijks brood... Ik ben er vrij zeker van dat er morgen en overmorgen gewoon weer brood op de plank zal zijn. Goed, u zegt misschien: "Die redenering vind ik niet zo sterk." Nee, dat vind ik eigenlijk zelf ook niet. Maar laat ik het dan zo benaderen: deze bede is hoogst actueel in de periode dat Gods wil alleen nog in de hemel zal geschieden. Want zoals ik al zei: in de woestijn bevindt zich dan een volk dat tijdig de vlucht heeft genomen. Want dat is het punt: ze kunnen slechts gedurende een heel korte tijd vluchten. Wat moet ik allemaal als bekend veronderstellen? Laat ik het zo zeggen: er gaat straks weer een tempeldienst komen, een offerdienst daar in Jeruzalem. En op het moment dat die offerdienst gestaakt zal worden — wat natuurlijk alleen kan als er eerst weer een offerdienst is — zal er in plaats van het dagelijks offer een gruwel worden neergezet: een afgodsbeeld. Dat is de gruwel van de verwoesting. En als je dat ziet, dan moet je maken dat je wegkomt! Dat is het allerlaatste moment. Zelfs als je nog spullen in huis hebt liggen: ga niet naar beneden, maak dat je wegkomt. Dat is het laatste moment waarop je nog kunt vluchten. En wie dan niet gevlucht is, is te laat; dan kun je niet meer naar de woestijn toe. Waarom dat precies zo is, daar heb ik wel een idee over, maar dat doet nu niet ter zake. De Heer zegt heel duidelijk: dát is het laatste moment dat je nog kunt ontkomen. En in die woestijn wordt dat volk onderhouden en ontvangen zij dagelijks hun brood. Er zijn ook uitleggers die zeggen dat de term voor 'dagelijks brood' heel bijzonder is: letterlijk het brood dat van boven is. En ik moet u zeggen: die gedachte vind ik eigenlijk ook wel heel mooi. Want als je denkt aan het manna, dan was dat immers heel letterlijk zo: het brood dat van boven is, dat gewoon neerdaalt vanuit de hemel. Ik denk eerlijk gezegd — maar dat is mijn uitleg — dat het volk straks in de woestijn opnieuw zo voorzien zal worden. En als ze dan ook nog vlees willen hebben, dan komen er kwartels aanvliegen; ook dat komt van boven. Maar ik moet erbij zeggen dat het voor degenen die niet tijdig gevlucht zijn — want het wordt niet voor niets een grote verdrukking genoemd — heel anders ligt. Er zullen twee getuigen gaan optreden en die zijn trouwens ook onaantastbaar, tenminste 1260 dagen lang. En in die tijd dat er een beeld daar op het tempelplein zal staan, zal er een beest-heerschappij zijn. En ieder die dat merkteken dan niet op zijn rechterhand of op zijn voorhoofd krijgt — echt een beestachtige heerschappij — die zal niet kunnen kopen of verkopen. Met andere woorden: je bent helemaal uitgesloten van het economisch verkeer. Je kunt dus niet naar de supermarkt, want je bent daarvan uitgesloten. Nou, dan kan ik me heel goed voorstellen dat ook voor hen geldt: "Geef ons heden ons dagelijks brood." Want waar moet je het dan vandaan halen? Een vreselijke periode zal dat zijn. En dat zeg ik dus ook in alle ernst. Terwijl ik dit uitleg, denk ik eraan en word ik erbij bepaald hoe ontzaglijk ernstig dit is. ▶ 55:05 Vergeef Ons Onze Schulden: het Contrast met Paulus' Genade ↑ hoofdstukken Maar die bede wordt dan heel actueel: "en vergeef ons onze schulden, gelijk ook wij vergeven onze schuldenaren". Israël zal in die dagen ook als natie vergeving ontvangen en schuldbewust haar schuldenaren vergeven. In feite, op het moment dat zij gaan ontdekken dat zij zelf onder de natiën Gods naam hebben ontheiligd, komen ze ook tot de erkenning dat de natiën hen weliswaar zoveel hebben aangedaan, maar dat dit mede door hun eigen schuld is. Dus zullen ze hun schuldenaren vergeven. Maar nu wil ik op nog iets wijzen wat u niet mag ontgaan, en dat is het grote contrast — of laat ik het voorzichtiger zeggen: het totaal andere accent dat je bij Paulus aantreft. Bij Paulus is vergeving, het bewijs van genade, namelijk onvoorwaardelijk. Kijk, hier in het gebed is het: vergeef ons onze schulden, gelijk ook wij vergeven onze schuldenaren. Wat is hier de voorwaarde van de vergeving? Dat wij onze schuldenaren vergeven. Bij Paulus zie je precies de omkering. Dan zie je ook dat dit dus niet matcht. Het betreft verschillende doelgroepen; alles heeft zijn plek, zijn plaats en zijn tijd, dat is waar. Maar Paulus zegt: bewijs elkaar genade — de meeste vertalingen zeggen "vergeef elkaar" — zoals de Heer ook jullie genade bewezen heeft. Hier zien we dus een omkering. Het is niet: God bewijst ons genade voor zover wij onze naasten genade bewijzen. Nee, het is precies omgekeerd: God hééft jullie genade bewezen en bewijst die. En vanwege dat feit bewijzen wij nu ook anderen genade. Dat is een heel ander motief, een heel ander accent ook. Beide hebben hun plek, maar u ziet wel: wie weet heeft van de boodschap van Paulus, kan het niet ontgaan dat deze bede in het Onze Vader toch een hele andere sfeer ademt dan wat we van Paulus leren. En dan staat er nog bij... ▶ 57:46 Leid Ons Niet in Verzoeking en Verlos Ons van de Boze ↑ hoofdstukken "En leid ons niet in verzoeking." Nee, dat is dan ook wel heel erg actueel, want je leest in verband met het boek Openbaring ook: in Openbaring 3 vers 10 wordt aan de ekklesia van Philadelphia gezegd: "Ik zal jullie ook bewaren uit de ure van verzoeking, die over de gehele wereld komen gaat om te verzoeken hen die op aarde wonen." Dit gaat ook weer heel specifiek over een specifieke tijd van verzoeking, een uur van verzoeking dat over de hele wereld komen gaat. Dat wil zeggen: het is een geprofeteerde tijd waarin er een verzoeking plaatsvindt, en met name ook vanwege die diabolos die op de aarde is geworpen, et cetera. Ziet u hoe concreet het dan wordt? Dan hangt het maar niet abstract in het luchtledige, universeel en al van toepassing op alle tijden. Nee! Het gaat over een hele specifieke tijd als het Koninkrijk gaat komen en baan gaat breken. En ook, dat is dan de laatste bede: "verlos ons van de boze." Ja, hoezo de boze? Nou, ik hoop dat ik dat inmiddels duidelijk ga maken. Die zal namelijk dan op de aarde geworpen zijn. Waarom? Wel, omdat Gods wil in de hemel inmiddels geschiedt. Ja, maar dat betekent dat ze op de aarde dus getrakteerd zijn – ik zeg het ook wel wat oneerbiedig hoor – met de boze die nu helemaal gaat uitpakken in de wetenschap dat hij maar een hele korte tijd heeft. Ja, maar dan is de bede: verlos ons van de boze. En dat gaat dus gebeuren, want de boze zal, wanneer hij op aarde geworpen is, na korte tijd voor duizend jaren worden gebonden. Hij wordt in de afgrond geworpen. Er komt een deksel op. Hij wordt trouwens eerst gebonden, hij komt in de afgrond en vervolgens wordt er een deksel op gedaan. Met andere woorden, en er staat ook bij: zodat hij de volkeren duizend jaren lang niet zal kunnen verleiden. Dan is men inderdaad verlost van de boze, die juist in die laatste tijd, als Gods wil zal geschieden in de hemel, juist zo zal huishouden op aarde. Nou, het wordt tijd om... ▶ 01:00:16 Conclusie: een Getimed Profetisch Gebed en Onze Bedeling ↑ hoofdstukken Om af te sluiten: ik heb vanmorgen een heleboel dingen duidelijk willen maken, maar één ding moet toch gezegd zijn: God Zelf gaat dit gebed dus ook vervullen. En het is getimed; het is voor een specifiek volk in een specifieke tijd. Hij zal zijn naam heiligen en Hij zal zijn Koninkrijk doen komen. Hij zal zijn wil op aarde doen geschieden, zoals dat dan ook in de hemel inmiddels al geschiedt. En Hij zal hen dan ook hun dagelijks brood verschaffen. En Hij zal vergeven, zoals ook Israël haar schuldenaren zal vergeven. En Hij zal hen uitredden uit die ure van verzoeking en Hij zal verlossing schenken van de boze. Ziet u dat het volstrekt zijn vervulling gaat krijgen in die concrete tijd en voor dat concrete volk? Dus nu even teruggrijpend op waar ik mee begon. Voor mensen is het zo vanzelfsprekend om dit te bidden. Ben je klaar met eten: "Onze Vader..." En ik heb het al zo vaak meegemaakt bij een uitvaart; dan hoor je iedereen het zo prevelen. Maar weet men nou echt waar het over gaat? Mijn antwoord is: nee, dat weet men echt niet. Weet men veel dat de woorden van Jezus gericht zijn aan Israël en wanneer zo'n specifieke adressering haar vervulling gaat krijgen! Maar wij weten het nu wel. En ik hoop dat vanmorgen ook duidelijk gemaakt te hebben. Het is natuurlijk aan u om dit te checken aan de hand van de Schrift, maar wat mij betreft is het zo duidelijk. En dat is het allerlaatste wat ik erover wil zeggen: hoe bevoorrecht zijn wij in onze dagen dat wij niet deze woorden uitspreken, maar dat wij ons mogen bezighouden met de gebeden die ooit de apostel Paulus bad en ons geleerd heeft – met verlichte ogen van het hart. Dat wij met hem onze knieën buigen voor de Vader, ja voor de Vader naar wie alle geslacht genoemd wordt, opdat Hij ons naar de inwendige mens versterkt en dat we gaan zien hoe rijk we zijn. Dát je dat besef gaat krijgen, dát zijn onze gebeden! En het gebed van het Onze Vader: is dat mooi? Geweldig! Laat dat ook duidelijk zijn en heel concreet. En dat gaat ook zijn vervulling krijgen: alles op zijn tijd, goed geadresseerd, goed bezorgd en laten staan waar het staat. Ik hoop u dat zo vanmorgen duidelijk gemaakt te hebben en dan zullen we het daar dan ook bij laten. God zegene zijn Woord! 🎧 het Onze Vader - voor wie en wanneer? 1x × ↺ −15s +15s ↻ ×

18-10-2026 Lees verder

Paulus – apostel van de natiën (2) – hoezo, “eerst de Jood”?

16-10-2026 Lees verder

de ekklesia als Gods elitekorps

‘Elite’ verwijst naar uitkiezen en ‘korps’ naar een lichaam: twee begrippen die verrassend goed aansluiten bij Paulus’ onderwijs over de ekklesia. Maar wat maakt dit gezelschap zo bijzonder en welke bestemming heeft God ermee voor ogen? God heeft heel zijn schepping op het oog, maar heeft daarin voor de huidige ekklesia de allerhoogste plaats voorbestemd – samen met zijn Zoon! 📝 Samenvatting & Transcriptie van deze lezing Samenvatting van deze toespraak De ekklesia wordt gekarakteriseerd als Gods elitekorps: een door God uitgekozen lichaam dat in Christus is ingelijfd en deelt in alle geestelijke zegeningen. Deze uitverkiezing vond reeds plaats vóór de nederwerping der wereld en berust niet op menselijke wijsheid, aanzien of verdienste, want God kiest juist wat dwaas en zwak is om alle menselijke roem uit te sluiten. Als lichaam en aanvulling van Christus als Hoofd heeft de ekklesia een unieke hemelse positie, te onderscheiden van Israël, het Koninkrijk en het geheel van alle geredden. De ekklesia is geroepen om getuigenis af te leggen van het alomvattende evangelie dat God door de ene Middelaar de Redder is van alle mensen en uiteindelijk heel de schepping tot volheid brengt. “God kiest geen bekwamen, maar Hij bekwaamt die Hij kiest!” ⏱️ Hoofdstukindeling van deze studie: ▶ 00:00 De Betekenis van Ekklesia en Elitekorps ▶ 12:24 Uitverkoren in Christus Vóór de Grondlegging Der Wereld ▶ 23:19 Christus als Hoofd en de Ekklesia als Zijn Lichaam ▶ 30:05 Niet Vele Wijzen of Aanzienlijken ▶ 39:27 Een Elite met een Alomvattende Boodschap ▶ 53:24 De Ekklesia Onderscheiden van het Koninkrijk ▶ 01:00:12 Het Alomvattende Evangelie: Redding voor Allen ▶ 00:00 De Betekenis van Ekklesia en Elitekorps ↑ hoofdstukken Een wonderlijke titel, zo werd mij voor de samenkomst gezegd. En ja, dat klopt ook wel, want als u bijbelvast bent en u houdt ervan om dingen concordant te benaderen, dan zult u zich wel realiseren dat u de term 'elitekorps' nergens in welke vertaling ook tegenkomt. En toch, ik heb echt zo mijn redenen – en ik ga dat straks ook nader verklaren – waarom dit toch wel degelijk een heel schriftuurlijke benadering is. Misschien moet ik als eerste nog iets anders verklaren. Dat zeg ik voor degenen die niet vertrouwd zijn met deze samenkomst en de boodschap die hier doorgegeven wordt. De term 'de ekklesia', dat is hier inmiddels ingeburgerd. Ja, dat heb je met die termen: als je ze nou maar vaak genoeg gebruikt, dan worden zelfs de meest vreemde, onbekende termen weer gewoon. Ik bedoel, hier wordt heel vaak gesproken over 'aionen'. Maar als u dat buiten deze zaal doet, en zeker in een kerkelijke setting, dan vraagt men zich af: waar heb je het in hemelsnaam over? Dan heb je even tekst en uitleg nodig, zal ik maar zeggen. Die geven we graag. Maar de term 'de ekklesia' is er ook zo een. Hoe wordt dat meestal genoemd? De kerk, of de gemeente. Ekklesia is eigenlijk niet eens een Nederlands woord. Dat geldt trouwens voor het woord aion ook. Het zijn woorden die rechtstreeks of indirect overgenomen zijn uit het Grieks en gewoon in het Nieuwe Testament, zoals dat is opgetekend, aangetroffen worden. Ekklesia betekent letterlijk 'uitroepsel'. Ik kom daar straks trouwens nog even op terug. Maar dat is de verzameling mensen die God Zich vandaag verzamelt. Een uitroepsel met de allerhoogste bestemming; ook dat zit eigenlijk al begrepen in die ekklesia. Het is een volksvergadering, eigenlijk ook waar de beslissingen en de besluiten vallen. Goed, de ekklesia dan als Gods elitekorps. Laten we eerst eens even inzoomen op die termen zelf. 'Elitekorps' bestaat natuurlijk uit twee woorden; het is een samenvoeging van twee begrippen, namelijk in de eerste plaats elite en vervolgens korps. Laten we eerst eens kijken: wat is een elite eigenlijk? Ik weet dat een heleboel mensen niet zoveel hebben met dat woordje elite. Dat begrijp ik ook wel, want vaak wordt het wat negatief benaderd: elitair. Als je het label elitair opgeplakt krijgt, dan is dat over het algemeen niet echt complimenteus natuurlijk. Maar laten we het woord eens benaderen. Het komt uit het Latijn: eligere. Dat is mijn Nederlandse tongval – Latijn spreek ik niet dagelijks – maar dat is het woord. En dat betekent letterlijk 'uitkiezen'. Het is namelijk samengesteld uit het woordje ex – en dat weet u, want dat betekent 'uit', dat kennen we in een heleboel woorden die daarmee beginnen als voorzetsel: 'uit' – en het tweede deel van het woord, legere, betekent 'kiezen'. Dus letterlijk is het uitkiezen; dat is wat een elite is. Ik vind het altijd wel leuk om dat soort begrippen meteen even mee te nemen, om er een wat breder perspectief op te hebben. Het is ook verwant aan het Engelse woordje election; dat herken je er direct in, en dat betekent verkiezingen. Maar ook ons Nederlandse woord 'selectie': daar zit ook weer datzelfde electie, selecteren in. En dat heeft dus ook weer te maken met uitkiezen. We hebben er eigenlijk heel wat woorden voor in het Nederlands. Ik denk dan meteen aan een elitekorps: elitetroepen. Dat zijn militairen die geselecteerd zijn voor een hele bijzondere opdracht. Je hebt het leger met algemene taken, waarin je allerlei rangen en orden hebt, maar een elite is heel bijzonder: zij zijn geselecteerd voor bijzondere opdrachten. Maar je hebt ook – en daar komt die negatieve associatie dan weer vandaan – een politieke of culturele elite. Dat is een kleine groep, en dat moet u ook even vasthouden. Over het algemeen, wat bedoel je met een elite? Inderdaad een kleine, geselecteerde groep, maar dan wel met een hele bijzondere positie, in dit geval ook heel invloedrijk. Je hebt de politieke elite... en zullen we het daar nu even verder niet over hebben? Want dan kom je meteen al heel sterk in de complotsfeer terecht. Maar het is een gegeven dat een elite vaak achter de schermen zo haar invloed uitoefent. Houd bij dat woordje 'elite' dus even de basisbetekenis vast: het heeft te maken met uitkiezen, en vandaar ook selecteren. En dan dat woordje 'korps'. Waar komt dat vandaan? Dat komt ook uit het Latijn en is afgeleid van het woordje corpus. Dat vind ik wel leuk om te vertellen: wij wonen in Rijnsburg, nietwaar? Ja, in Rijnsburg. En ik heb het gisteravond nog even op de kaart nagekeken: op een afstand van hemelsbreed precies anderhalf kilometer heb je dat grote museum. Wat is het? Ja, CORPUS. Een museum, oké. Nou ja, in ieder geval, dat is CORPUS. Dat is erg boeiend. Ik ben er ooit een of twee keer geweest, ook met de jongens. En dan maak je een reis door het menselijk lichaam, corpus. Je ziet het zo langs de A44 staan, dat grote gebouw, en dan kun je van top tot teen zien hoe wonderbaarlijk het lichaam – het corpus dus – is samengesteld. Corpus betekent lichaam, maar het is ook nog weer verwant aan woorden als 'corporatie'. Ook daarin zit het: een georganiseerd verband. Een coöperatie is weer een ander begrip, maar corporatie... en incorporeren. Nou, ik geef toe, het is een wat elitair woord: incorporeren, maar dat betekent eigenlijk letterlijk 'inlijven'. Dat is natuurlijk leuk, want 'lijf' is ook weer gewoon het lichaam; inlijven wil dus zeggen: in het lichaam plaatsen. Vandaar dus letterlijk inlijven. Ik heb vorige week op Urk gesproken en toen begon ik met Psalm 87. Voor de refo's onder ons, of in ieder geval voor wie die achtergrond heeft: die kennen Psalm 87 wel. In de berijmde versie gaat het erover dat God de volkeren inschrijft, en dan klinkt het: Hij zal hen tellen als in Israël ingelijfd. Terwijl ik het zeg, klinkt de melodie alweer in mijn hoofd! De volken worden dan als bij Israël ingelijfd beschouwd. Ik heb daar toen een hele toespraak over gehouden, dat ga ik nu niet nog eens een keertje overdoen. Wel een heel bijzonder thema trouwens, waar grote misverstanden over bestaan. Maar om dat inlijven ging het me even. We kennen heel wat woorden met korps, of corps met een 'c' – dat is de Franse spelling. Denk bijvoorbeeld aan het Corps Diplomatique. Wij wonen dus in Rijnsburg, maar het is ook weer vlakbij Wassenaar en daar heb je heel veel auto's rijden met kenteken CD. En dat wil zeggen: Corps Diplomatique. Die kunnen zomaar door rood rijden – tenminste, die reputatie hebben ze dan – zonder een bekeuring te krijgen. Sorry dat ik dat nu zo zeg, maar in ieder geval: Corps Diplomatique wil zeggen het lichaam van de diplomaten eigenlijk. Het is een lichaam als een georganiseerd geheel, want dat is eigenlijk wat een lichaam ook is. Het is organisch, maar het is één geheel. Er zijn zoveel functies en het hangt allemaal samen, en het wordt allemaal vanuit één hoofd geregeerd; zo functioneert dat. Maar je hebt bijvoorbeeld ook een muziekkorps. Ook daarin zit dat woordje korps, waarbij de gedachte natuurlijk ook is: je hebt zoveel verschillende instrumenten, maar er wordt één muziekstuk gespeeld. En tezamen als een lichamelijk geheel functioneert dat. Dus de hele associatie met een lichaam, een corpus, is niet zo gek. Maar je hebt ook een brandweerkorps, een legerkorps, een studentencorps heb je ook nog. Ik zeg het eigenlijk alleen maar om even aan te geven hoeveel woorden wij alleen al in het Nederlands kennen waarin dat woordje korps voorkomt. Maar wat je nu vast moet houden is dit gegeven, namelijk dat het woordje elite dus te maken heeft met uitkiezen. Een elite is dus uitgekozen, het is een geselecteerd geheel of een geselecteerd gezelschap. En dat woordje korps wil zeggen dat het een lichaam is, heel letterlijk. Dat is wat het woordje dus betekent: een lichaam. En neem nu eventjes de woorden samen: een uitgekozen lichaam is er dus, een elitekorps. Eigenlijk heb ik het daarmee al toegelicht. Nog niet de bonnetjes geleverd, maar dat komt nog. Als ik zeg dat de ekklesia — de gemeente, zo u wilt —, dat volk dat verzameld wordt in onze dagen uit alle natiën, dat volk heeft de status voor God als een elitekorps. Dat wil zeggen: het is uitgekozen en het vormt tezamen een lichaam. En beide waarheden, beide gegevens zijn heel duidelijk, en ik richt me nu eigenlijk vooral op de brieven van Paulus. Paulus is de enige apostel die daarover spreekt: over de ekklesia als lichaam van Christus. Het is een van dé thema's in al zijn brieven. En dat wil ik u graag laten zien: de ekklesia als elitekorps. ▶ 12:24 Uitverkoren in Christus Vóór de Grondlegging Der Wereld ↑ hoofdstukken Ik ga even naar Efeze 1 toe. Misschien is dat wel het hoofdstuk bij uitstek waarin dit naar voren gebracht wordt. Ik lees uit het eerste hoofdstuk vanaf vers 3, en dat vangt aan in de NBG-vertaling — en als het anders is, dan geef ik dat wel aan: "Gezegend zij de God en Vader van onze Heer Jezus Christus..." Gezegend betekent in het Grieks letterlijk: goed zij gesproken van de God en Vader van onze Heer Jezus Christus, die door God is opgewekt uit de doden en tot Heer en tot Christus is gemaakt. "...die ons zegent met alle geestelijke zegen." Dat 'die' verwijst natuurlijk naar de God en Vader van onze Heer Jezus Christus, die ons zegent met alle geestelijke zegen. Kijk, hier wijk ik alweer af van de NBG-vertaling. Helaas hebben de vertalers dat woordje 'alle' kennelijk te gortig gevonden en hebben ze ervan gemaakt: 'met allerlei geestelijke zegen'. Maar dat is een reductie plegen op de tekst, want er staat toch echt gewoon 'alle'. Dus: Hij die ons zegent met alle — of elke — geestelijke zegen, te midden van de hemelsen en in Christus. Dat het 'alle' is, is ook niet zo gek. Het heeft namelijk te maken met het feit dat wij die zegeningen ontvangen in Christus. Ik ga er nu gemakshalve even vanuit en spreek u aan als dat korps. Het kan natuurlijk zijn dat mensen zeggen: "Ik heb geen idee waar je het over hebt," of: "Ik hoor daar niet bij." Prima, daarover straks trouwens nog iets heel moois. Maar dat lichaam is gezegend met alle geestelijke zegen. Het feit wordt gesteld: Hij zegent met elke of alle geestelijke zegen. Dat woordje 'alle' geeft simpelweg aan dat er geen geestelijke zegen is die wij niet hebben ontvangen. Denk maar aan welk aspect ook: elke geestelijke zegen hebben we ontvangen, en wel in Christus. Dan begrijp je meteen waarom het niet 'allerlei' is, maar inderdaad 'alle'. Want Hij is door God verhoogd, opgewekt uit de doden. Zoals ik zojuist al zei: Hij is tot Heer en tot Christus gemaakt, Hij heeft een positie boven alles ontvangen en Hem is niets onthouden wat God beloofd heeft. Hij heeft alles ontvangen, en zij die met Hem verbonden zijn, die in Hem zijn, delen daarin. Het is ook wel mooi, dat voorzetsel 'in': in Christus. Daar zit eigenlijk al de gedachte in dat wij ingelijfd zijn. Je kunt er niet omheen, en later in het hoofdstuk staat dat ook gewoon expliciet. Maar het woordje 'in' suggereert dat al: Christus Jezus heeft die positie daarboven ontvangen, te midden van de hemelsen — in de hemelse gewesten, het is maar om het even — in de regionen hierboven, dat wat zich aan ons zicht onttrekt. In de allerhoogste wereld, in de onzienlijke wereld, heeft Hij de plaats ontvangen boven alles. Hij heeft alle geestelijke zegen ontvangen, en zij die met Hem verbonden zijn of in Hem zijn ingelijfd, delen daarmee ook in al die zegeningen die Hij heeft ontvangen. Dat is natuurlijk ongekend en onvoorstelbaar. Te midden van de hemelsen worden we in onze gedachten verplaatst naar regionen die wij hier op aarde helemaal niet kennen. Maar Hij is daar aan Gods rechterhand. Daar is dus een Mens daarboven — we zullen dat straks ook nog zien: boven alle overheid en gezag. Daar is een Mens lichamelijk opgewekt uit de doden en Hij heeft die positie ontvangen. En in Hem worden wij gezegend met elke geestelijke zegen, daar te midden van de hemelsen en wel in Christus. En dan staat er vervolgens — want daar gaat het me om: "Hij heeft ons immers in Hem uitverkoren..." Weer dat 'in Hem'. Maar dan ook 'uitverkoren'. Nu komen we meteen weer terug op dat woordje 'elite' waar we het over hadden: we zijn uitgekozen om in Hem te zijn, in Hem uitgekozen om de positie die Hij heeft te delen. Dat is dus heel elitair: je bent uitgekozen. Een heleboel mensen hebben daar natuurlijk heel veel moeite mee, en ik begrijp ook heel goed wat er in de theologie allemaal met uitverkiezing is gedaan. Want ja, je bent óf uitverkoren, óf je bent niet uitverkoren. En als je niet uitverkoren bent, dan zijn er twee wegen: de gedachte van eeuwig wel of eeuwig wee. God zou dan van tevoren, voor alle dingen, mensen hebben uitgekozen voor de hemel — ik zeg het maar eventjes gewoon zo platgeslagen — en de rest is hopeloos. Daar heb je allerlei varianten in, maar het is een heel droevig verhaal. Zelfs voor degenen die in dat geval uitverkoren zijn, want zij moeten dan toch tot in der eeuwigheid leven met de gedachte dat de rest het niet gehaald heeft en niet uitgekozen is. Het valt me zelf moeilijk om dit samen te vatten, want ik vind het idee ronduit goddeloos om zo over onze God en Vader te denken. Maar uitverkiezing is een bijbels feit! Het heeft niet te maken met die karikatuur van uitverkiezing. De reactie die je daar in de christelijke wereld op kreeg, was de gedachte: "Nee, God kiest niet uit, het gaat om onze keuze. Jíj moet kiezen." Maar uitverkiezing is een bijbelse waarheid: God kiest uit. En dat wij in Hem zijn, staat vóór alle dingen al vast, want dat staat er hier ook bij: Hij heeft ons in Hem uitverkoren. Vanaf wanneer dan? Vóór de nederwerping der wereld. Dat betekent gewoon: voordat deze wereld geboren werd. Nederwerping is eigenlijk ook een term voor geboorte of geboren worden. Maar voordat deze wereld tot stand kwam en nedergeworpen werd, toen reeds had God zijn keuze gemaakt. Dat betekent dus dat die keuze om in Hem te zijn al vastlag ver voordat wij geboren waren en goed of kwaad hadden gedaan. Ik citeer het expres zo, want in Romeinen 9:11 staat dit immers: daar gaat het over Jakob en Ezau, en er staat dat toen de kinderen nog niet geboren waren en goed noch kwaad hadden gedaan, opdat het verkiezend voornemen van God zou blijven, niet op grond van werken, maar op grond van Hem die riep. Als God kiest en een voornemen, een plan heeft, dan heeft dat niets te maken met onze werken. Want die dingen lagen al vast ver voordat wij geboren waren, en onze ouders geboren waren, en onze grootouders — sterker nog: voordat deze wereld geboren werd, toen had God reeds gekozen. Dat staat dus helemaal los van wie wij zijn, van onze keuzes en van wat wij doen. Dat betekent ook dat die keuze vastligt: God heeft zijn keuze gemaakt. Hij heeft ons in Hem uitverkoren vóór de nederwerping der wereld. Dan heb je dus die elite. En dan: "...ons voorbestemmend tot het zoonschap." Het ene heeft te maken met uitkiezen, het andere met wat u wel kent als predestinatie: 'pre' betekent voor en 'destinatie' is bestemming — voorbestemming. God bestemt tevoren. Hij heeft ons voorbestemd tot het zoonschap, tot de zoonstelling, om de erfenis in ontvangst te nemen. Het gaat erom dat het allemaal al in Gods voornemen lag. God heeft het geheel, de schepping op het oog, maar daarin zijn er ook groepen, klassen en orden. Daar kiest Hij voor. Ik kom er straks nog uitgebreid op terug, maar Hij heeft het geheel op het oog. En daarin heeft Hij een plan met allerlei groepen, en in dit geval met de ekklesia die in onze dagen wordt verzameld. ▶ 23:19 Christus als Hoofd en de Ekklesia als Zijn Lichaam ↑ hoofdstukken Helemaal aan het einde van het hoofdstuk – van Efeze 1 bedoel ik – wordt er gezegd dat God als Vader alles onder Zijn voeten heeft gesteld, dat wil zeggen onder de voeten van de Heer Jezus Christus. Paulus refereert hier ook aan Psalm 8: de Zoon, de ben-Adam, alles is onder Zijn voeten gesteld. En Hem, staat erbij, heeft Hij als Hoofd boven al wat is gegeven aan de ekklesia. Hij wordt het Hoofd boven alles. Dat vers had ik er eigenlijk even bij moeten nemen, maar in ditzelfde hoofdstuk, in vers 10, wordt inderdaad gezegd dat God in de volheid der tijden, wanneer alle tijden tot volheid zullen komen, heel de schepping – alles wat in de hemel en op de aarde is – onder één Hoofd zal samenbrengen. En in Hem hebben wij ook het erfdeel ontvangen. Hij heeft alles onder Zijn voeten gesteld en Hem als Hoofd boven al wat is gegeven aan de ekklesia. Dit is heel apart. De ekklesia – ik zei al, dat is een uitroepsel, dus ook alweer een selectie. Maar wat geeft God aan Zijn Zoon, aan de Heer Jezus Christus? Hij geeft aan Hem de ekklesia. Hij is het Hoofd boven alles en in die hoedanigheid geeft God aan de Heer Jezus Christus de ekklesia. De zin moet ik nu doorlezen, want er staat bij: "die Zijn lichaam is." Kijk, dat is het corpus van Hem, Zijn lichaam. God geeft aan de Heer Jezus Christus die ekklesia, die elite, om Zijn lichaam te zijn: die Zijn lichaam is. En dan staat er nog bij: "de aanvulling van Hem, die alles in allen vervult." Nou, dat is een hele mond vol, hoor! Het zijn geweldige waarheden. Maar denk alleen al aan wat hier staat: de aanvulling van Hem. Moet u zich voorstellen: die ekklesia vult de Heer Jezus Christus aan. Is Hij dan incompleet? Ja, het strikte antwoord is ja, want als Hoofd is Hij incompleet. Een hoofd heeft nu eenmaal een lichaam nodig; dat zit in die gedachte opgesloten. Hij is het Hoofd, maar Hij deelt die positie met een lichaam, en dit is Zijn complement – niet compliment, maar Zijn complement, dat wil zeggen Zijn aanvulling. Zoals mijn lichaam het hoofd aanvult. Omgekeerd trouwens ook, want een lichaam zonder hoofd is ook niets. Het één veronderstelt het ander. Hij is het Hoofd boven al wat is, en in die hoedanigheid krijgt Hij de ekklesia als het ware cadeau. Dat is Zijn lichaam, in feite een regerend lichaam. Hij gaat die taak als Hoofd boven al wat is uitoefenen mét een lichaam. Dat is eigenlijk ook een hele logische gedachte, dat Hij dat niet alleen doet, maar dat Hij die functie om heel de schepping tot God terug te brengen vervult met dat gezelschap. En dat is – ja, als ik het zo mag zeggen – heel elitair, maar dan begrijpt u het in dit geval in de neutrale of liever gezegd in de positieve zin van het woord: een uitgelezen, geselecteerde groep die Hem aanvult. En waarom? Omdat de rest van de schepping God eigenlijk niet interesseert en het alleen maar om hen gaat? Nee, integendeel! Dat lichaam heeft juist de functie om alles in allen te gaan vervullen. Dat wil zeggen: heel de schepping wordt tot volheid gebracht. Later in hoofdstuk 4 vers 10 wordt dat ook gezegd: dat Hij alles tot volheid gaat brengen. En dat doet Hij dus middels Hoofd en lichaam. Dat is een onvoorstelbare waarheid: dat wij delen in Zijn positie. Een paar verzen later zegt Paulus in Efeze 2 ook dat Christus vandaag aan Gods rechterhand gezeten is, en dan staat er dat Hij ons, de ekklesia, doet samen zitten met Hem. Wij zijn daar! Dat is onze positie. Natuurlijk, wij zitten hier nog op aarde, in feite voor spek en bonen, want dáár is onze echte positie, dáár worden we gerekend. Het punt is juist dat we geroepen zijn om te bedenken wat boven is, want daar is ons leven, niet hier. Daar is het echte leven, en juist dat geeft zo'n geweldige waarde aan ons bestaan hier: om die dingen te bedenken die daar zijn. Maar Hij is het "die alles in allen vervult". En dat doet natuurlijk denken aan een ander Schriftwoord: dat aan het einde van Christus' heerschappij God zal worden alles in allen. Heel de schepping heeft God op het oog! Ik vind het heerlijk om daaraan te denken. En dan, alleen dan, met dat in gedachten, kun je uitverkiezing inderdaad als een geweldige waarheid beleven. Want dan denk ik: waaraan heb ik het verdiend dat ik uitgekozen ben? God bestemt heel de schepping voor Zijn heerlijkheid, maar dat je dan in dat plan van Hem de allerhoogste positie mag gaan delen met Hem! Heeft dat iets te maken met onze bekwaamheid? Nou, nu ga ik u even met beide benen op de grond zetten, want er is geen sprake van gezweef. Dit is onze positie, maar mocht je elitair gaan denken in de negatieve zin van "wij zijn beter, want ja, hallo" – nou, dan wil ik u even meenemen naar wat Paulus zegt aan het slot van 1 Korinthe 1. ▶ 30:05 Niet Vele Wijzen of Aanzienlijken ↑ hoofdstukken Daar zegt hij tegen de Korinthiërs – hij had hen juist aangesproken ook als geheiligden, het is Christus' lichaam ook, zo begint hij die brief ook; dat is de positie – maar dan herinnert hij hen even, heel subtiel (nou ja, wat heet), aan hun afkomst. En dan zegt hij: ziet slechts, broeders, wat gij waart toen gij geroepen werd: niet vele wijzen naar het vlees, niet vele invloedrijken, niet vele aanzienlijken. Met andere woorden: die wijsheid, invloed of aanzien, dat is geen pre bij God. Het is niet zo dat als jij aanzienlijk bent of rijk bent – nou, in dit geval over wijsheid en invloed gesproken – dat dat voorrang geeft. Het is zelfs omgekeerd, maar het is dus in ieder geval geen pre. Trouwens, ik moet er ook meteen weer bij zeggen: het is ook niet per se uitgesloten, want er staat: niet vele. Dus er zijn er wel, hoor! Het is niet zo dat als ik toevallig op aarde een invloedrijke of hooggenoteerde academische functie heb of weet ik veel wat, dat ik dan niet in aanmerking zou komen. Nee, het gaat er juist om dat het er helemaal los van staat. Dat heeft er niks mee te maken en het is in ieder geval geen pre. Met andere woorden: Paulus zegt eigenlijk dat als hij goed rondkijkt in de Korinthische ekklesia, hij er wel enkelen aantreft, maar dan moet hij wel heel goed kijken. Want in het algemeen geldt: niet vele wijzen, niet vele invloedrijken en niet vele aanzienlijken. Integendeel, Paulus keert het eigenlijk gewoon helemaal om: wat voor de wereld dwaas is, dat heeft God uitverkoren. Dat is eigenlijk wat God selecteert. Hij kiest iets uit, maar je moet ook goed inzien waarom dat zo is: het staat volledig los van intellectuele capaciteit. Wat voor de wereld dwaas is, kiest God uit. Waarom? Nou, om de wijzen te beschamen. Dat wil zeggen: vooral de mensen die zichzelf als wijs achten, want juist daar zit het probleem. En wat voor de wereld zwak is, dat kiest God uit om wat sterk is te beschamen. Met de gedachte daarbij: verbeeld je nou maar niks om je kracht, fysiek of in andere opzichten, en verbeeld je niks vanwege je intellectuele loopbaan of de positie die je inneemt. Het heeft er niks mee te maken. En dat doet God juist om aan te geven: dat telt voor Mij niet, Ik trek Mijn plan. Hij keert de menselijke rangorde helemaal om. En dan in vers 28 onderstreept hij het nog eens: en wat voor de wereld onaanzienlijk en veracht is – terecht of ten onrechte, maar zo kijkt de wereld. De wereld heeft zo haar maatstaven. En laten we eerlijk zijn: die hebben wij, als we niet uitkijken, zomaar ook. Dat je denkt in termen van verdienste en van aanzien, want dat is dan toch waar we belang aan toekennen. Maar wat voor de wereld onaanzienlijk en veracht is, dat heeft God uitverkoren: dat wat niets is. Hij kiest datgene uit wat in de wereld niks is en niks voorstelt, om aan hetgeen wel iets is – of wel iets meent te zijn – zijn kracht te ontnemen. Daar zijn hele mooie illustraties van. Ik wil er nu niet te diep op ingaan; we hebben daar in het verleden vaak afzonderlijk aandacht aan gegeven. Maar ik wil er even op wijzen dat dat eigenlijk heel karakteristiek is voor de wijze waarop God opereert. Dat is niet alleen maar in de boodschap die Paulus predikt, maar je ziet dat ook in de Hebreeuwse Bijbel in prachtige geschiedenissen. Wat dachten we van de driehonderd man bij Gideon? Er was eerst een leger beschikbaar van notabene meer dan dertigduizend man. En allemaal worden ze weggestuurd. En weet je wat er overblijft? Een stelletje kerels van slechts driehonderd man, die slurpten als een hond, staat erbij. Een hond is in de Bijbel trouwens ook wel een beeld van iemand uit de natiën, een heiden. Maar die werden geselecteerd! Die driehonderd man blonk dus niet uit in het feit dat zij zo goed en krachtig waren. Nee, eigenlijk werden degenen geselecteerd die het minst geschikt waren. Dat zie je zo vaak: God keert gewoon een heleboel om. Wat dacht u van die geschiedenis van Jefta? Een jaar of tien geleden hebben we daar eens een hele serie over gehouden, over die richter. Jefta werd verworpen door zijn familie en verzamelde zich toen in het berglandschap Tof – 'Tof', ja zo heet dat echt, en dat betekent 'goed'. In het berglandschap, in de hoogte dus, verzamelde hij zich met lichte mannen; mannen die in moreel perspectief gediskwalificeerd waren en niet meetelden. Maar dat was nu juist het gezelschap dat Jefta om zich heen had. Een prachtig type van de Heer Jezus Christus – Jefta betekent immers: 'Hij die opent'. En natuurlijk denkt u dan ook aan dat gezelschap dat David om zich heen verzamelde in Adullam. Hij was al gezalfd om koning te zijn, maar het zou nog een hele tijd duren voordat hij daadwerkelijk de troon zou krijgen en innemen. Maar toen had hij daar in een grot, in het verborgene, allemaal mensen om zich heen die maatschappelijk gezien outcasts waren: mensen die in de problemen zaten en schuldeisers hadden. Ik ben de precieze beschrijving eventjes kwijt, maar wij zouden zeggen: daar geef ik geen stuiver voor. Maar dat waren nu juist de mensen die David om zich heen had. En het prachtige type is natuurlijk dat op het moment dat David daadwerkelijk koning wordt, dat gezelschap gaat delen in zijn koningschap. Zij gaan delen in die positie en krijgen allerlei elitefuncties, om zo te zeggen. Kijk, dat is waar Paulus het hier ook over heeft: alle ideeën over waarde, capaciteit en aanzien kun je parkeren, want het heeft er niks mee te maken. Dat is volstrekt oninteressant. En dan het echte motief; dat vind je in vers 29 van 1 Korinthe 1: 'Opdat geen vlees zou roemen voor God.' Met andere woorden: zodat je niet op basis van wat jij denkt te kunnen en te hebben roem zou hebben bij God. Zo van: 'Ja maar, ik was wel zo verstandig om de goede keuzes te maken', of: 'Ik ben toch niet zo slecht', of: 'Ik ben toch wat beter dan...'. Absoluut niet, vergeet het! Dat is elitair denken waar geen enkele grond voor is. God kiest uit, jawel, maar dus niet op basis daarvan. Ik heb daar een hele mooie one-liner voor. Ik heb hem trouwens niet van mezelf, maar ik vond hem heel puntig de boel samenvatten: God kiest geen bekwamen, maar Hij bekwaamt die Hij kiest! Dat is een heel groot verschil, hè? En dan begrijp je ook dat Hij per definitie, en eigenlijk gewoon als regel (met misschien een enkele uitzondering), juist onbekwamen kiest, zodat duidelijk wordt dat Zijn keuze niet gebaseerd is op bekwaamheid en op iets van de mens. Dat is wat Hij doet: Hij bekwaamt mensen en Hij geeft de capaciteit die daarvoor nodig is. Dat heeft niks te maken met je eigen doen en laten of met je eigen prestaties. Integendeel, prijs God dat het zo is, want daarmee is alle roem en alle eer aan Hém. ▶ 39:27 Een Elite met een Alomvattende Boodschap ↑ hoofdstukken Nu wil ik nog iets zeggen over een elite met een alomvattende boodschap. Want er zit hierin – en dat is een van de dingen die ik vanmorgen graag duidelijk wil maken – iets paradoxaals. Dat wil zeggen: het lijkt tegenstrijdig. Kijk, ik loop daar zelf ook heel vaak tegenaan: de ekklesia is een elite. Heel veel mensen denken dan dat het heel groots is, maar dat geloof ik helemaal niet. Op het moment dat je dat uitspreekt... nee, het is inderdaad een selectie. God heeft zijn keuze gemaakt, en dat is juist niet groots. Maar ik moet er wel meteen bij zeggen dat dit juist zo is omdat zij zo'n alomvattende boodschap toevertrouwd heeft gekregen. Laat ik het gewoon eens zeggen aan de hand van wat Paulus aan Timotheüs voorbrengt. Dan lees je dit: God onze Redder. Paulus schrijft dat dus aan Timotheüs, en het is eigenlijk ook de inleiding tot een soort mission statement: waar het nou eigenlijk om gaat, wat de boodschap is die aan hem is toevertrouwd, wat hij uitdraagt en wat Timotheüs als zijn medewerker daarin deelt. "God onze Redder" – daar ging het over in het voorgaande vers – "die wil dat alle mensen gered worden." Als je de kanttekeningen van de Statenvertaling erbij leest, weet je wat er dan staat? Ik wel, ik heb het nagelezen. Er staat dat God daarmee 'allerlei mensen' bedoelt. Want als Hij alle mensen zou willen redden, dan zou Hij ook alle mensen redden, maar dat kan natuurlijk niet, dus moet het 'allerlei' zijn. Ik citeer niet woordelijk, maar dit is de strekking van de kanttekening in de Statenvertaling. Dit zeg ik overigens helemaal niet om naargeestig te doen, maar ik wil dat misverstand – dat eufemistisch is – gewoon benoemd hebben. Want God wil dat álle mensen gered worden. En het is namelijk ook zo. Dan zie je hoe men zich vervolgens in alle bochten moet wringen om dat recht te breien. Want even later, in deze zelfde brief, in hoofdstuk 4 vers 10 – u kent het wel – lees je niet alleen dat God alle mensen wil redden, maar ook dat Hij de Redder is van alle mensen. Paulus zegt daar: "Het is een geloofwaardig woord en alle aanneming waardig. Want hiertoe arbeiden wij en worden wij gesmaad, omdat wij onze hoop hebben gevestigd op de levende God, die een Redder is van alle mensen." Dat is de boodschap! "Inzonderheid van de gelovigen" – dat is weer speciaal, dat is weer die elite, een bijzondere groep in dat geheel. God wil alle mensen redden; Hij is een Redder van alle mensen. En deze boodschap wordt uitgedragen. Er zijn er die het mogen geloven. Ik citeer – wie was dat ook alweer, ik geloof dat Bokke Jager dat ooit eens zei: "Het is zo groots, het wil er bij niemand in, tenzij je ogen en oren daarvoor geopend worden." Want anders denk je: nee, dat kan niet. Ik heb zo vaak gehoord: "Het is te mooi om waar te zijn." Maar als God je ogen daarvoor opent, dán geloof je dat. En is dat elitair? Nee, juist niet! De boodschap is juist: Hij is een Redder van alle mensen. Als je dat mag geloven, bevind je je in die groep van alle mensen, in die alomvattende groep. Je hebt een speciale positie omdat je het nu al mag weten, mag kennen en inderdaad mag uitdragen, want dat is de boodschap die ons is toevertrouwd. Paulus zegt ook: hiertoe arbeiden wij, dit is een betrouwbaar woord en alle aanneming waardig. In 1 Timotheüs 2 staat het dus zo: God wil dat alle mensen gered worden en tot besef van de waarheid komen. Welke waarheid? Dat God alle mensen wil redden. En wie dat beseft – want dat is eigenlijk het woord dat hier gebruikt wordt: epignosis – wie dat beseft, erkent en belijdt, dat is degene die mag geloven. Daarom wordt die boodschap ook uitgedragen. De boodschap is zo simpel: God redt alle mensen. Mijn kleinzoon van drie kan het begrijpen. Wat is nou de boodschap, wat is nou het evangelie? God wil alle mensen redden, Hij is een Redder van alle mensen! Hoe dan wel? We gaan even verder, want Paulus verklaart dat nader. Hij zegt: "Want er is één God." Dit is redengevend: want er is één God. Aangezien er één God is, kan niemand ook zijn plan verijdelen. Stel je voor dat het af zou hangen van onze keuze, dan heb je ineens miljarden goden die de wil van God zouden kunnen dwarsbomen of verijdelen. Dat lijkt het ophemelen van de mens, als je zegt: "Ja, maar de mens heeft een vrije wil en die kan Gods wil dwarsbomen." Maar dan ben je gewoon in het meergodendom aangeland, want dan zijn er heel veel goden. In feite heb je dan helemaal geen God meer, want op het moment dat er meer dan één God is, heb je geen God meer. God is namelijk degene die alles beschikt; daar kan er maar één van zijn. Er is één God, Hij plaatst de dingen en wij zijn creaties, werk van zijn handen. En als je Hem mag zien, is dat omdat Hij je daar ogen voor heeft gegeven. En als je het mag horen, komt dat omdat Hij je daar oren voor heeft gegeven – geopende oren, waardoor het in je hart terechtgekomen is. Er is één God, en bovendien: er is ook één Middelaar van God en mensen, een mens, Christus Jezus. Daar is heel gecompliceerd over gedaan, maar de Bijbel zegt gewoon: er is één God en er is ook één Middelaar. En zo uniek als God is, zo uniek is ook deze Middelaar van God en mensen. Een mens – er staat niet dé mens, maar: een mens, Christus Jezus. En weet u waarom? De gedachte daarbij is dat God tot de mens komt via Christus Jezus, de Zoon die het beeld is van God. En omgekeerd trouwens ook: de mens komt tot God via Hem. Hij is de weg, de waarheid en het leven, de waarachtige, levende weg. Die ene mens, Christus Jezus, is die Middelaar van God en mensen. En waarom dan, wie is die mens en wie is die Middelaar? Wel, Hij die Zich gegeven heeft tot een losprijs voor allen. Welke allen? Allen die God wil redden dus. Tweeduizend jaar geleden werd er een prijs betaald. De wereld sloeg Gods Zoon aan het kruis, en dat was de prijs die Hij betaalde: de prijs van de dood. God heeft Hem uit de doden opgewekt, en dat leven dat toen aan het licht kwam – onvergankelijk leven – dat gaat Hij aan alle mensen geven. De prijs is wat er plaatsvond toen Hij op Golgotha stierf. De verlossing die daarmee gegarandeerd is, dat is het leven dat Hij aan het licht brengt. Hij heeft Zich gegeven tot een losprijs voor allen. Een losprijs wordt betaald voor degene die gevangen zit. We zijn allemaal stervelingen, gevangen in de dood, en er is Eén die een prijs betaald heeft, zodanig dat wij verlost en bevrijd kunnen worden. En die prijs is betaald. Voor wie? Voor allen! Allen die God wil redden. God heeft een plan, God heeft een wil, en Hij wil heel de mensheid redden. Hij is die ene God, dus er is er maar één die dat beschikt. En Hij realiseert dat door de Middelaar, die Zichzelf gegeven heeft tot een losprijs voor allen, om allen te verlossen. De prijs is betaald! En dan staat er nog bij: "het getuigenis op de eigen tijden." Ik wil daar nu niet te veel op ingaan, maar ik denk dat dat gewoon betekent: dit getuigenis van die ene God en die ene Middelaar zal eenmaal door iedereen getuigd worden. Dit getuigenis zal klinken, elk op zijn eigen tijd. En wij mogen dit getuigenis, deze waarheid, nu al laten klinken. Er komt een moment, maar ook dat gebeurt gefaseerd, dat eenieder in zijn eigen tijd dat zal getuigen. En Paulus zegt er nog bij – en daarmee is ook aangegeven hoe basaal dat is –: "Ik ben daartoe als een heraut en een apostel gesteld." Een prachtige manier om aan te geven wat zijn missie dus is. Waartoe is hij nou gesteld? Nou, tot dit getuigenis van de ene God die allen wil redden en die ene Middelaar die Zich gegeven heeft tot een losprijs voor allen. Paulus zegt: "Ik ben daartoe gesteld." Neergezet. Waarom? Nou, om dat vervolgens te herauten. Herauten betekent gewoon bekendmaken. En moeilijk is het niet, hè? Ik bedoel, dat we allemaal sterfelingen zijn en gevangen zitten in de dood, dat weten we allemaal. En dat we allemaal doelmissers zijn alleen al om die reden, dat weten we ook allemaal. Maar de boodschap is: er is één God, en Hij laat een getuigenis klinken door de losprijs die is betaald, en de verlossing is al aan het licht gekomen toen Hij opstond uit de doden. Paulus zegt: "Ik ben daartoe gesteld, in geloof en waarheid, als een leraar van de natiën." Deze waarheid zou geloofd worden. En vandaar ook dat Paulus gesteld is, neergezet is, geroepen is. Niet omdat hij daarvoor gekozen had, integendeel: God heeft hem gegrepen op de weg naar Damaskus, Hij heeft Zich bekendgemaakt en hij is omgekeerd. En nu mag Paulus dit gaan herauten. Hij is daartoe ook afgevaardigd, rechtstreeks. Hij spreekt namens Christus Jezus, ook als een leraar van de natiën. Nu is de gedachte: Israël is gestruikeld en nu gaat vervolgens de boodschap van de verzoening der wereld naar de natiën. Romeinen 11. Ja, ik zeg een heleboel, dat weet ik, maar ik noem er expres teksten bij zodat u het ook kunt nagaan. Ik hoop dat u voelt hoe geweldig de boodschap is van die elite die God heeft gekozen om Zijn lichaam te zijn. Die heeft een hele bijzondere boodschap toevertrouwd gekregen, namelijk van die geweldige God die een plan heeft waar niemand buiten valt. Niemand! En eenieder in zijn eigen tijden, ieder in zijn eigen rangorde, zal Hij dat gaan realiseren. En die elite heeft ook te maken met eerstelingen: degenen die als eerste zijn geroepen. Sinds Christus is opgestaan uit de doden wordt er nu een gezelschap verzameld dat de allerhoogste positie krijgt. Nou, ik wil nog een paar afsluitende opmerkingen maken, gewoon ook om het nog even, zoals dat heet, te recapituleren; even in stukjes samen te vatten. ▶ 53:24 De Ekklesia Onderscheiden van het Koninkrijk ↑ hoofdstukken De ekklesia is een elitekorps. En je moet je dus realiseren dat het niet het totaal van alle geredden is. Ik begrijp dat dit voor veel mensen problematisch is. Eigenlijk, als je geen kerkelijke achtergrond hebt, is dit veel simpeler te ontvangen en te begrijpen dan wanneer je van kindsbeen af bent opgevoed met kerkelijke dogma's en met al de ideeën die daarmee verband houden. Om daarvan los te komen – ik zou er heel frappante voorbeelden van kunnen geven – sommige mensen doen daar hun hele leven over. Dat is geen sinecure, hoor. Denk bijvoorbeeld aan het hele idee dat destijds al in de vroege kerkgeschiedenis ontstond, later ook in de Rooms-Katholieke Kerk, en dat ook de protestantse kerken hebben overgenomen: Artikel 28 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis, waarin staat dat buiten de kerk geen zaligheid is. Kijk, als je in die termen denkt en je zegt dat de ekklesia helemaal geen groot gezelschap is, dan denk je: "O mijn hemel, dat is elitair! Hij denkt dat alleen maar..." Nee, dat is het punt niet. De ekklesia is niet het totaal van alle geredden. En het hele idee dat men spreekt over 'de kerk van alle eeuwen, van Adam tot de jongste dag' – dat kent de Bijbel niet. De ekklesia is een heel bijzonder gezelschap dat geroepen wordt sinds Christus verhoogd is aan Gods rechterhand, en die gevormd, verzameld en uitgeroepen wordt om die positie met Hem te delen. Hij heeft nog veel meer groepen, veel meer volkeren. Nou ja, ik kom daar straks nog even op terug: er zijn nog zoveel meer orden en klassen. En nog even dit, eigenlijk helemaal in het verlengde daarvan: de ekklesia valt dus ook niet samen met Gods Koninkrijk. Mensen denken vaak dat dat hetzelfde is: de kerk zou het Koninkrijk van God zijn. Nou, dat kun je rustig op je buik schrijven. Sterker nog: Gods Koninkrijk is uiteindelijk wereldomvattend. Straks gaat het geopenbaard worden, maar nu is het sowieso een verborgen aangelegenheid. Sommige mensen zingen in opwekkingsliederen: "Jezus is Koning en je ziet het overal om je heen." Ja, echt waar? Nou, dat is dus niet zo. Je ziet het helemaal niet om je heen; je ziet juist niks. Dat is het lastige van de boodschap die we kennen. We weten het en je kunt het onderbouwen vanuit de Schrift, maar het is in onze dagen nog steeds verborgen. Maar goed, uiteindelijk omvat dat Koninkrijk hemel en aarde; Hij zal heersen over alles. En alles in hemel en op aarde wordt onder Zijn voeten gesteld, onder de voeten van Christus. En daarmee – zeg ik er meteen bij – dus ook onder ons, want wij zijn immers Zijn lichaam. Wij delen in die positie. Terwijl ik het zeg, denk je bijna: "Nee, dat kan toch niet?" Moet je nagaan: zelfs als je ermee vertrouwd bent, denk je iedere keer weer: wat is dit kolossaal groots! En dat is het hele verhaal. Men spreekt dan over die term dat Christus aangesproken wordt als de 'Koning der kerk'. Dat is dus ook niet zo, want daar zit diezelfde gedachte achter dat de kerk samenvalt met het Koninkrijk. Nee, Hij is niet de Koning van de ekklesia; Hij is het Hoofd van het lichaam. Dat is een heel andere verhouding! Hij is Koning van Israël, Hij is Koning van de natiën, maar Hij is niet Koning van de ekklesia. Kijk het maar na in de Bijbel; je zult het nergens zo aantreffen. Wij maken deel uit van het lichaam van de Koning. Wij zijn niet dat Koninkrijk; wij maken deel uit van Zijn koningschap en daarmee ook van dat koninklijke lichaam, om zo te zeggen. En dat is wat je moet gaan leren. Als je eenmaal ziet dat de boodschap universeel is, zie je tegelijk dat er rangen en standen zijn. Het is heel hiërarchisch en top-down – dat is een ander onderwerp – maar er zijn orden en klassen. In Openbaring 12 vers 5 – ik had het in eerste instantie als passage er nog bij genomen, maar ik ben blij dat ik dat niet gedaan heb – vind je die vrouw die in barensnood is. Die vrouw is Israël. En zij baart dan een mannelijke zoon die alle natiën zal hoeden. Daar zie je die verschillen ook: aan de ene kant heb je Israël dat Christus voortbrengt, inclusief Zijn ekklesia, maar Die vervolgens ook bestemd is om wereldwijd Zijn heerschappij over de natiën te vestigen, in dit geval ook vanuit de hemel. Waarom haal ik dit nu aan? Om aan te geven dat er in het Koninkrijk van God inderdaad allerlei groepen zijn. Israël is eigenlijk de koningin, de bruid. Wij maken deel uit van het lichaam van de Bruidegom. En daarnaast heb je dan ook nog eens alle bruiloftsgasten. Dat is ook een mooie metafoor: je hebt een bruidegom, je hebt een bruid en je hebt ook nog gasten. Maar als je het idee hebt dat de kerk – whatever that may be – alles omvat en de bruid is... waar zijn dan de gasten? Meestal wordt dat allemaal gewoon door elkaar gehaald. En dan als laatste: houd die vast. ▶ 01:00:12 Het Alomvattende Evangelie: Redding voor Allen ↑ hoofdstukken De ekklesia staat pal voor het evangelie dat naar haar aard alomvattend is. En waarom zeg ik dat zo? Wel, het evangelie in zichzelf is juist de blijde tijding dat God niemand uitsluit. Ik zeg dit eigenlijk ook om aan te geven, om een stem of een bewering te weerspreken die ik heel vaak heb gehoord: ja, dat God de Redder is van alle mensen, dat is de kers op de taart; dat is mooi, maar uiteindelijk gaat het daar niet om. Ja, dat moet ik echt weerspreken. Het is juist hét evangelie! De boodschap is juist niet: God wil jouw Redder zijn, of de Heer Jezus Christus wil jouw Redder zijn... Hoe zegt men dat dan? Men spreekt ook wel over het 'aanbod van genade'. Dat vind ik in de Bijbel niet. Het is geen aanbod, het is een mededeling! Hij is ook niet een Redder vóór alle mensen — want dan is het een aanbod: Hij is er voor jou als je het aanneemt. Nee, de boodschap is: Hij is de Redder ván alle mensen! Dus de boodschap die we mogen uitdragen aan wie dan ook, is: God is jouw Redder, of je nou gelooft of niet. Als je mag geloven, ja, dan is dat inderdaad een wonder boven wonder, om zo te zeggen. Het ene is een wonder, het andere is een wonder boven wonder. Er is nog weer iets speciaals voor als je dat nu reeds mag kennen. Maar Gods genade sluit niemand uit. Hoe was het ook alweer? Allen hebben gezondigd en derven de heerlijkheid Gods, en allen worden om niet gerechtvaardigd uit Zijn genade, door de verlossing in Christus Jezus. Dat is niet maar de kers op de taart, dat ís de boodschap: niemand uitgesloten! En dat betekent dus ook dat het een integraal onderdeel is — als ik het een beetje zo mag zeggen, heel technisch, maar ik bedoel dit te zeggen: de dood wordt tenietgedaan. Hoe dan wel? Door alle mensen levend te maken. Ja, dat is het geweldige van het evangelie. De boodschap van het evangelie is: de dood is overwonnen en zal eenmaal tenietgedaan worden. Dus elke boodschap — nou, ik eindig heel scherp — elke boodschap die zegt dat de dood uiteindelijk een blijvertje is, is geen evangelie! De Bijbelse boodschap is juist dat Christus Jezus de dood tenietdoet. Inderdaad, het is de laatste vijand. En hoe doet Hij dat? Door allen die in Adam gestorven zijn, levend te maken. Alsjeblieft. Amen. 🎧 de ekklesia als Gods elitekorps 1x × ↺ −15s +15s ↻ ×

11-10-2026 Lees verder

ingelijfd en geënt in Israël?

04-10-2026 Lees verder

Prikbord

Gratis publicaties van GoedBericht!

Bijbelvers 1 uur geleden

1Thessalonika 5:1 – weten hoe laat het is

Maar over de tijden en de gelegenheden, broeders, hebben jullie niet nodig dat aan jullie geschreven wordt.

In het voorgaande gedeelte schreef Paulus dat hij niet wilde dat de Thessalonikers onwetend zouden zijn over degenen die ontslapen (4:13). Daarom maakte hij hun bekend wat er bij de komst van de Heer zal gebeuren. De doden in Christus zullen eerst opstaan en vervolgens samen met de dan levende gelovigen worden weggerukt, tot ontmoeting van de Heer in de lucht. Maar nu schrijft Paulus dat zij over de tijden en gelegenheden geen verdere informatie nodig hebben. Een opmerkelijk contrast!

Met ‘tijden en gelegenheden’ doelt Paulus op de vraag wanneer de aangekondigde gebeurtenissen zullen plaatsvinden. Daarbij niet doelend op een jaartal of datum, maar op de omstandigheden waaronder dit zal gebeuren. In het volgende vers blijkt dat hij daarbij denkt aan de dag van de Heer. Over die dag waren de Thessalonikers kennelijk al onderwezen. Zij wisten wat hen maar ook de wereld te wachten stond.

Paulus gaat er dus niet van uit dat gelovigen onwetend moeten blijven over de tijd waarin zij leven. Integendeel! De Thessalonikers waren al op de hoogte van de tijden en gelegenheden. Zij hoefden geen datum te kennen om toch te weten hoe laat het was. En precies daarop zal Paulus in de volgende verzen nader ingaan.

De levende GOD is een Redder van ALLE mensen, speciaal van gelovigen!

1 Timotheus 4:10

Delen: